Bu sayfadaki yazılar
Sayfanın metni
Sayfa 14
Değiştir ve Eşle
Şimdi, her şeyi doğru yapıp yapmadığınızdan emin olmak için tekrar tekrar kontrol ettiniz ve hâlâ bir şeyler aksıyor. O zaman ne yapacaksınız? Bir “tamir arkadaşı” bulmaya çalışın. Sizinkine benzeyen bir bilgisayar sistemi olan ve sisteminizi onun evine taşıyabileceğiniz kadar size yakın oturan herhangi birini bulun. Şimdi, onun parçalarını birer birer sizinkine takarak, aksamınızda hangi parçanın aksadığını bulmanız mümkün. Mesela, herhangi bir disketi ve sürücünüzü kontrol etmek için önce disketi arkadaşınızın sisteminde deneyin. Eğer yükleniyorsa ve işliyorsa, mesele sizin sürücünüzdedir. Yok eğer işlemiyorsa, disketiniz arızalı olabilir. Eğer sürücünüz sizinle konuşmayı reddediyorsa, bilgisayarınıza başka bir sürücü bağlayın ya da sürücünüze başka bir bilgisayar bağlayın. Her iki yönden de kısa zamanda meselenin bilgisayarınızın girdi/çıktı devrelerinde mi, yoksa disket sürücüsünde mi olduğunu anlayabilirsiniz.
Parça değiştirmek arkadaşınızın aksamına zarar vermez, tek bir istisna dışında. Eğer bilgisayarınız siz anahtara el sürmeden, kendi kendine açılıp kapanıyorsa güç kaynağı arızalı olabilir. Arızalı olma ihtimali olan bir güç kaynağını arkadaşınızın bilgisayarına bağlamayın. Bilgisayara zarar verebilirsiniz. Ama arkadaşınızın sağlam güç kaynağını tabii ki kendi bilgisayarınıza bağlayabilirsiniz. Değiştirip eşlerken, kabloları, çıkışları, arabirimleri ve genişleme yataklarını unutmayın. Tamircinize bütün sorun monitör kablosundayken monitör için ücret ödemek pek işinize gelmez herhalde. Ya da mesela sürücünüzün çıkışında sadece bir kablo kopmuşken, gidip yeni bir disket sürücüsü almanız iyi olmaz. Değiştirip eşleme işlemini gelişigüzel yapmayın. Sisteminizin nasıl davrandığını göz önüne getirin ve hangi birimin mesele çıkarıyor olabileceğine karar verin. Ondan sonra işleyen bir diğeriyle değiştirin. Arızalı bir
Bilgisayarınızla dostluk kurmanız her zaman çabucak ve kolayca olmayabilir. Serinkanlı bir yaklaşım, bu dostluk için zorunlu önkoşuldur.
Parçayı bulabilmek için şimdiye kadar kaç kere eşlemek zorunda kaldım. Bir tamir arkadaşınız olmasa bile, parçaları sistemin nasıl işlediğini düşünmeniz mümkün. Mesela, diyelim ki bilgisayarı açtığınızda monitör ekranınız aydınlanmıyor. Bilgisayarın açık olduğunu biliyorsunuz, cereyan göstergesi yanıyor ve parlaklık düğmesiyle de oynadınız. Şimdi ne yapmanız gerekir? Önce sürücüye bir disket sürün ve fihristi yüklemeyi deneyin. Disket sürücüsünün hareketli ışığı yanmıyorsa, bilgisayarınızın girdi/çıktı devrelerinden biri arızalı olabilir. Yok eğer ışık yanıyorsa, sorunumuz monitör kablosu olabilir. Eğer bilgisayarınız arızalanırsa, ki bu er geç olacaktır, çoğu sorunun önemsiz olduğunu ve tamir edilebileceğini unutmayın. Ama eğer bu yazıda sayılan işlemler fayda etmiyorsa, ya da sisteminizi güvenilir, mesela Commodore tarafından yetkilendirilmiş, bir tamirciye götürün. Ayrıca bilgisayarınızın pek kırılgan olmadığını ve klavyede yapacağınız herhangi bir şeyin pek zarar vermeyeceğini de unutmayın.
Klavyeyle gezinmek için ← ve → tuşları.
Sayfa 15
NE YAPMALI:
- Talimatları okuyun. - Arkadaşlarınıza ve kullanıcı gruplara akıl danışın. - Disket verilerinizi sık sık yedekleyin. - Disketleri zarflar içinde tutun ve kapalı kutularda saklayın. - Aksamınızı kullanmadığınız zamanlarda tozlanmaması için örtülü tutun. - Disket sürücünüzü (özellikle sigara içiyorsanız) sık sık temizleyin. - Aksamınızın çevresinde mümkün olduğu kadar çok hava akışı olsun. - Aksamınıza ya da disketinize el sürmeden önce, özellikle nem oranının düşük olduğu günlerde, kendinizi topraklayın (metal bir şeye dokunun). - Aksamınızı hoş tutun. - Bilgisayarınızı ve bütün çevresel gereçleri anahtarlı bir power strip'e bağlayın. - Kullanılmadığı zaman özellikle de fırtınalı günlerde fişten çıkarın.
- Regülatör kullanın. - Sisteminizi şu sırayla teker teker açın: monitör, bilgisayar, disket sürücüsü ve printer. Kapatırken de tam tersi bir sırayı izleyin. - Herhangi bir çevresel gereci devreye sokarken veya devreden çıkarırken, bütün aksamınızı kapatın (mesela seri kabloları disket sürücüsünden diğerine taşırken). Özellikle de bir joystick ya da bir mouse'u devreye sokarken veya devreden çıkarırken bunu mutlaka yapmanız gerekir.
NE YAPMAMALI:
- Paniğe kapılmayın. Çoğu sorun ne ciddidir, ne de süreklidir. - Disket sürücünüzün yakınında sigara içmeyin, yemek pişirmeyin. - Sisteminizin yakınında yemek yemeyin, bir şeyler içmeyin ve kimyasal maddeler kullanmayın. - Cereyan varken kabloları ve kartuşları çıkarıp takmayın.
- Joystick'in, kartuşun, kasetin veya user port'un açık bağlantılarına el sürmeyin. - Cereyan varken bağlantılara herhangi bir şeyle dokunmayın. - Aksamınızın hava vantilatörlerini bloke etmeyin. - Kefe koruyucusunu takmadan disket sürücünüzü hareket ettirmeyin. - Disketlerinizdeki parlak maddeye el sürmeyin. - Disket kapaklarının üstüne sivri uçlu kalemlerle yazmayın. - Disketlerinizi eğip bükmeyin ya da basınç uygulamayın. - Disketlerinizi, televizyonun, elektrik motorunun ya da telefon zilinin yanında bırakmayın. - Disket sürücünüz ya da monitörünüz üzerine disket koymayın. - Disketleri mıknatısların ya da manyetik bir alan yaratabilecek demir nesnelerin çevresinde bırakmayın.
PROGRAM DIŞI HATA MESAJLARI
FİLE OPEN. Anlamı: Zaten açık olan bir dosya için, yeniden OPEN yazmışsınız. Mesela dosya 15 zaten açıkken, OPEN 15, 8, 15 yazmışsınız.
Yapılacak şey: CLOSE veya dosya numarasını yazın, mesela CLOSE 15 gibi. FİLE NOT OPEN. Anlamı: Daha dosyayı açmadan, o dosyaya bir şey yazmak istemişsiniz. Mesela OPEN 15, 8, 15 yazmadan önce PRINT #15, A$ yazmışsınız. Yapılacak şey: Dosyada herhangi bir şey yapmadan önce bir OPEN komutu yazın. FİLE NOT FOUND. Anlamı: Bilgisayar aradığınız program ya da veri dosyasını bulamıyor. Ya sürücüde yanlış disket var, ya da dosya adını yanlış yazmışsınız. Dosya adındaki her harf, boşluk ve özel karakterin fihristtekinin tamamen aynısı olması gerekir. Yapılacak şey: Fihriste bakın ve dosyanın tam adını not edin ve doğru bir biçimde yazın. Ayrıca özel işaret kestirmeleri de kullanabilirsiniz. Eğer dosya adını doğru yazdıysanız ve doğru disket takılıysa, sürücü kafasını yerleştirmek için ilk değerleme komutunu deneyin. DEVİCE NOT PRESENT. Anlamı: Bilgisayar disket sürücüsünü, kaset sürücüsünü veya printeri bulamıyor. Ya alet numarasını yanlış yazmışsınız, mesela disket sürücünüz 8 iken LOAD 9 yazmışsınız, ya da bilgisayarla çevresel gereçler arasında bir bağlantı kopukluğu var. Yapılacak şey: Komutu doğru yazın, sistem elektriğini kapatın ve bağlantıları kontrol edin; ya da çevresel gereci açın. SYNTAX ERROR. Anlamı: Bilgisayar ne dediğinizi anlamadı. Ya komutta bir imlâ hatası yaptınız ya da yanlış komut formatı (sentaks) kullandınız. Mesela LOAD “*” 8 yazacak yerde LOAD2 “*” 8 yazmış olabilirsiniz. TYPE MISMATCH. Anlamı: İşaretleri karıştırmışsınız. Bir harf yazmanız gerekirken bir numara yazmışsınız, ya da tam tersi. Yapılacak şey: Sentaksı kontrol edin. 0 yerine O harfi mi yazdınız? Ya da 1 yerine | mı yazdınız? LOAD ERROR. Anlamı: Bilgisayar yüklemeye çalıştığı verilerden hoşnut değil. İç hata kontrolü sonunda yanlış yanıt çıkmış.
Yapılacak şey: Önem sırasıyla 1) Bir daha deneyin 2) İlk değerleme komutunu yazın 3) Disket sürücünüzü kapatın, birkaç saniye bekleyip yeniden açın
(Not: Bu işlem bilgisayarınızı kapatabilir) 4) Sürücüyü temizleyin (Özellikle teyp ise) 5) Ayarını kontrol ettirin. Yükleme hatası bazen fazla ısınma ya da geçici bir elektrik probleminden doğabilir. Ayrıca, eğer sadece bir diskte ya da bir programda yükleme hataları ortaya çıkıyorsa yazılımda bir arıza olabilir. Yukarıda saydığımız 4. ve 5. adımlar ancak sorun sık sık ve birden fazla sayıda diskte çıkıyorsa atılmalıdır. Ayrıca: Sorun: Disketten okuyamıyorsanız. Yapılacak şey: Sürücüde bir disket olup olmadığına, disketin doğru yüzünün üstte olup olmadığına ve sürücü kapağının kapalı olup olmadığına bakın. Ayrıca, disketi çıkarıp sürücüye yeniden yerleştirmeyi deneyin. Sorun: Diskete yazamıyorsanız. Yapılacak şey: Disketin üstünde yazıma karşı korumak için bir şey olup olmadığına bakın, varsa koparın. Sorun: Programı yüklüyor ve RUN yazıyorsunuz, size gelen tek yanıt READY işareti. Yapılacak şey: Bu programın sürücü numarasından sonra, 1'le yüklenip yüklenmeyeceğine bakın. Makine dili programlarında hafızaya uygun bir biçimde yerleştirmek için LOAD “dosya adı”, 8, 1 biçimi geçerli olabilir.