Bu sayfadaki yazılar
Sayfanın metni
Sayfa 13
Diğer Çevresel Gereçler
Monitörler düğmeleriyle oynadığınızda düzeltemeyeceğiniz meseleleri pek çıkarmazlar. Televizyon ya da monitörünüzle birlikte aldığınız el kitabını okuyun ve rengi ayarlamak, parlaklık, düşey ve yatay hatları tutmak için talimatlara uyun. Ayrıca “gebertin onları” oyununuzdan aniden ses çıkmıyorsa, ses düğmesini de unutmayın.
Modemin çıkardığı meseleler burada ele alamayacağımız kadar karmaşıktır. Ama yine de çıkar/yanıt ver düğmesinin doğru yerde durup durmadığına bakabilirsiniz. Ayrıca telefon bağlantısının iyi olup olmadığını tecrübe edebilirsiniz. Joystick'lerin, “paddle”'ların ve diğer ufak çevresel gereçlerin yarattığı problemler çoğu zaman gevşek ya da paslı bağlantılar yüzünden olur. Bina elektrik devrelerinden anlıyorsanız, ya da size yardımcı olabilecek birini bulabiliyorsanız, kolaylıkla bu parçaları söküp, bağlantılarını temizleyip ya da gevşek kabloları lehimleyip tamir edebilirsiniz. Bu parçalar pek pahalı olmadıklarından, kendi tamirinizi kısmen kendiniz yapmayı öğrenmeniz için, iyi bir başlangıç olur.
Klavyeyle gezinmek için ← ve → tuşları.
Sayfa 12
Kullandığınız prizlerde cereyan var mı? Bir lamba bağlayıp deneyin. Eğer lamba yanıyorsa mesele yok, yanmıyorsa sigorta kutunuzu kontrol edin. Ayrıca sisteminizdeki uzatma kordonlarını da bir kontrol edin ve arızalı olanları değiştirin. Şimdi sisteminizi teker teker açmaya başlayın: Önce monitörü, bilgisayarı, sonra disket sürücüsünü ve en sonra printer'i. Her elemanın tek tek cereyanı gösteren ışığının yanıp yanmadığına bakın. Yanmayanlar için yeni baştan anahtarı ve çıkış kablolarını kontrol edin. Bir tanesi hâlâ daha yanmıyorsa, bir ihtimal gösterge lambası yanmış olabilir ama büyük ihtimalle o aletin profesyonel bir tamirciye gitmesi gerekir.
Disket Sürücüleri
Bilgisayar kullananların karşılaştıkları en çetin sorunlardan biri de disket sürücüleridir. Bu zorluklar beklenmedik zamanlarda ortaya çıkar ve esrarengizdir. Kısacası, sürücü bazen iyi çalışır, bazen de çalışmaz. En sık karşılaşılan sorun, bir programı yüklerken duyulan sıkıntıdır. Böyle bir durumda yapılabilecek çeşitli şeyler vardır. Önce sürücü kapağının kapalı olup olmadığını kontrol edin. Daha eski sürücülerde, siz içeri soktuğunuz zaman disketten hafif bir yamukluk varsa, kapak mekanizması diski tutabilir ve okunmasını güçleştirir. Disketin sürücünün arkasına tam olarak oturduğundan emin olun ve hiçbir zaman bir disketi sürücünün içine sokmak için zorlamayın. Mekanizmayı kontrol ettikten sonra aynı programı tekrar yüklemeyi deneyin. Bazen sürücü disketi okumaya çalışırken birkaç dakika döndürecektir. Eğer programı hâlâ yükleyemiyorsanız, belki de disketin zarar görmüş kısmında yer almasından ötürüdür. Bunu anlamak için fihristi disket dışında yüklemeye çalışın. O da olmuyorsa, direkt modda daha önce belirttiğimiz ilk değerleme komutunu tecrübe edin. Bunu yaparken, sürücü kafasının konumunu ayarlamak için, sürücüde bir disket bulundurun. Sistemi fişten çekmek fayda etmezken, bu işlem benim sürücümü düzeltti. Esrarengiz sorunları çözmekte faydalı olabilecek diğer bir disket komutu, geçerliliğini sınamadır (validate):
OPEN 15, 8, 15: PRİNT 15, “V”: CLOSE 15
Eğer bir diskette sık sık bir şeyler saklayıp, sık sık bir şeyler siliyorsanız, disketin düzeni bozulabilir. İşte geçerliliğini sınama komutu her şeyin yerli yerinde olmasını sağlayacaktır. Ayrıca bazı silinmeyen dosya isimlerini fihristten çıkarır. Eğer geçerliliğini sınama komutu da fayda etmiyorsa, başka bir disketi tecrübe edin. Mesele çıkmadan ilerliyorsanız, sorun ilk diskte. Zarar görmüş bir disketten bazı şeylerin nasıl kurtarılabileceği, bu yazının kapsamı dışındadır, ama Commodore kullanıcı gruplarında size yardımcı olacak biri çıkacaktır. Eğer işlemeyen disket başka birinin sürücüsünde yazılmışsa, sorun ayarlamanın ya onunkinde, ya sizinkinde, ya da hattâ her ikisinde de aksaması olabilir. Bu durumda yapılabilecek pek bir şey yoktur. Yapacağınız tek şey disketi uygun ayarlanmış bir sürücüde yeniden yazmak ve sizinkinin de öyle olduğundan emin olmaktır.
Aletle başınız derde giriyorsa, sürücünüzün ayarının kaydığından şüphe edebilirsiniz. Özellikle de yüklenirken kafayı takırdatan çok sayıda program kullanıyorsanız, çoğu sürücünün ayarı zamanla bozulur. Piyasadaki yazılımları yükleyebildiğimiz sürece mesele yoktur, ayarlamamız iyidir. Ama gün geçtikçe program yüklerken mesele çıkıyorsa, sürücüyü kısa zamanda bir tamirciye taşısanız iyi edersiniz. Tamirden önceki süreyi okuma yazma kafasını temizleyerek uzatabilirsiniz. Kusursuz ayarlama halindeyken sorun çıkarmayacak toz ve duman parçacıkları, kafa kaydıkça sorun yaratabilirler. Bilgisayar donanımı satan dükkânlardan yaklaşık $10 karşılığında disket sürücüsü temizleme paketleri alabilirsiniz. Serseme döndükleri zaman ben sürücülerimi temizlerim ve genellikle de mesele hallolur. Siz kullandığınız sırada herhangi bir program dağıtılıyorsa, en kuvvetli ihtimal bir operatör hatası yapmış olmanızdır. Program talimatlarını gözden geçirin ve yaptığınız her şeyin doğru olup olmadığını kontrol edin. Eğer yaptıklarınız doğruysa programda bir hata olabilir. Disket sürücüsünün veya bilgisayarın kilitlenmesi, genellikle fazla ısınma yüzünden olur. Siz sistemi kapatıp soğumasını bekledikten sonra sürücünüz çalışıyorsa, büyük ihtimal bir ısınma sorunu söz konusudur. Hava vantilatörlerinin herhangi birinin bloke olup olmadığını kontrol edin. Sürücünüzü tahta takozlar üstüne koyun ki, altından hava dönebilsin. İyi havalanan bir yere yerleştirin ve çalışma alanınızda bir vantilatörle havanın dönmesini sağlayın. Ayrıca isterseniz özellikle sürücüler için tasarlanmış özel bir soğutucu satın alabilirsiniz. Kuvvetle muhtemeldir ki, günlerden bir gün sürücünüzle başınız derde girecek. Alabileceğiniz en iyi önlem verilerinizi ve programlarınızı yedeklemektir. Böylelikle felâket anı gelip çattığında, hiç değilse saatler boyu emeğiniz heba olmamış olur.
Yazıcılar
Printer genellikle bir bilgisayar sistemi içinde en çok mesele çıkaran elemandır, çünkü genellikle standartlara pek uymaz. Commodore dışındaki printerlerin çoğunun, printer sisteme bağlandığında açılması gereken DIP anahtarı vardır. Bazı arabirimlerin DIP anahtarları kutunun içindedir, yani ulaşmak için kutusunu açmanız gerekir. Hem printer'in hem de arabirim anahtarının doğru olarak ayarlandığından emin olmanız gerekir. DIP anahtarlarının ne olduğunu bilmiyorsanız, el kitaplarını okuyun ya da tecrübeli bir kullanıcıya akıl danışın. DIP anahtarı yuvalarını değiştirirken cereyanın kapalı olmasına dikkat edin. Printer'iniz iyi çalışıyor ama aniden duruyorsa, şeridi ve kâğıdı kontrol edin. Kâğıt sıkışmış olabilir, ya da şeridiniz veya kâğıdınız bitmiştir (eğer bir seferlik kartuş tipi kullanıyorsanız). Eğer printeriniz bazı programlarda çalışıyor, bazılarında çalışmıyorsa, mesele büyük bir ihtimalle yazılım uyuşmazlığından doğmaktadır. Metin işlemci ve spreadsheet gibi üretkenlik programlarının çoğunun yanısıra konfigürasyon (setup) programları verilir. Ana programı printere vermeden önce bu programları devreye sokmanız gerekir. Yazılım talimatlarına bir bakın. Ayrıca hi-res graphics programlarının çoğunun Commodore 802 ve 1526 gibi printerlerde çalışmadığını unutmayın.