Sayfa 14

Allah'tan el kitaplarının anlaşılması gün geçtikçe kolaylaşıyor; yıl öncesine kıyasla çok daha az karmaşıklar artık. Bir zamanlar el kitaplarını okuyabilenler, yalnızca sabahtan akşama kadar bilgisayarlarda çalışanlardı. Şimdilerde ise, çok sayıda insan bilgisayar kullanıyor ama bu aletlerin nasıl çalıştığını öğrenmeye ilgi duyanların sayısı çok az. Yazılım geliştiricileri artık en müptedi bilgisayarcıların dahi kolayca anlayabileceği el kitapları yazmaya başladılar.

Bilgisayarınızla sizin aranızdaki ilişkiyi neşeli tutmanın yolu üç kademelidir: Bir, beklentilerinizin gerçekçiliğin sınırlarını aşmasına izin vermeyiniz; iki, sistemin her bir parçasına ya da yazılıma aynı anda hükmetmeye kalkışmayınız ve üç, ev ödevinizi iyi yapınız.

SONUÇLAR

Ciddi bir sebep olmaksızın asla telaşa kapılmayın. On vak'adan dokuzunda asıl sorun yazılım veya donanımın hatası yerine sizin yaptığınız bir yanlışlıktır. Bilgisayar gibi düşünmeye çalışınız, büyük dilimleri ufak mantık? parçalara bölünüz. Aynen bilgisayar gibi düşünmek, sorunları teker teker ortaya çıkarma işlemini düpedüz bir ayıklamaya indirger. İyi bir sözlük alın ki ne okuduğunuzu anlayabilesiniz; ne kadar sıkıcı ve vakit öldürücü olursa olsun, el kitabını mutlaka okuyunuz. İyi bir evlilik ile çöken bir evlilik arasındaki farkı yaratan şey, iyi bir iletişimdir. Aynı Şey bilgisayarlar için gerçerlidir. El kitabı, bilgisayarın sizinle iletişim kurma çabasıdır, onun için el kitabını büyük bir dikkatle okuyunuz.

PANİK ÖNCESİ KONTROL LİSTESİ

Bir sorununuz varsa, sistem veya yazılımın yanlış yaptığını düşünmeden önce iyice bir emin olunuz. Telaşa kapılmadan evvel aşağıdaki noktaları bir deneyiniz. 1. Tüm parçaların tam tamına birbirleriyle bağlantılı ve elektrik fişinin prizde olduğuna emin olunuz. Paniklemeden evvel, tüm açık uçların yerli yerinde olup olmadığına bakınız. En basit sorun nedenlerini ilk önce bertaraf ediniz. 2. Elektrik bağlantısı olduğu halde sistem çalışmıyorsa, elektriğin bilgisayara ulaştığından emin olun. Bir komutun orta yerinde işlemlerin sekteye uğradığı ve böylece printer ve disket sürücüsünün devre dışı kaldığı sık görülür - mesela, metin-işlemci kullanırken bilgi yazımının âniden durması gibi. Böyle bir terslik vuku bulursa, manuel olarak her bir üniteyi (ama, bilgisayarı değil) “on”a getirin ve komutu tekrarlayın. Ünitelerin birbirine karışması halinde başvurulacak bir ikinci yol da, rehber listesini çağırmaktır (LOAD via BASIC yahut kullandığınız programın gerektirdiği komutu tercih ediniz). Bu yöntem genellikle çatışan üniteleri birbirinden ayırır ve sizin kumandayı tekrar ele almanıza imkân verir. 3. Bazı yazılımlar belirli kimi çevresel gereçlere karşı çok hassastır. Bilgisayarınız birden çok limana kayıtlıdır, printer'lar, joystick'ler, modem'ler vb. Ki bunlar kullanıldığında programları karıştırabilirler. Yanlış port'a bağlanmış bir joystick ya yanlış sinyal gönderir ya da hiç sinyal filan göndermez. Ve kimi yazılımlar eğer hızlı yükleme disketi kullanılıyorsa, yükleme yapmayacaktır. Dolayısıyla, bir program aksaklığı ortaya çıktığında, daima tüm peripheral'lerin bağlantısını keserim ve yazılımın kusurlu olduğuna karar vermeden evvel, özel utility'leri iş göremez hale getiririm. On arızadan dokuzunda bu yöntem işe yarar. 4. Yazılımda bir arıza olup olmadığını anlayabilmek için her şeyi “off”a getirin, bir dakika bekleyin ve bilgisayarı en son çevirerek işe yeni baştan başlayın. Bu işlemde, sisteminizle birlikte çalıştığına emin olduğunuz bir yazılımı kullanın. Eğer sistem çuvallarsa, o zaman yazılımı sorunlar listesinden sildiniz demektir. Siz de 5. adıma geçersiniz. Şayet çuvallayan yazılım olursa, 6. adıma geçiniz. 5. Donanımın hangi parçasının arızalı olduğunu tesbit edebilmek için, bu maddeyi deneyin. Sizinki ile benzer bir sistemi olan bir arkadaşınıza gidin, sisteminizi de birlikte götürün. Sırayı tekrar işleme koyun ve bu işlemde şüpheli yazılımı kullanın. (Şayet yazılım onun sistemiyle arıza yaparsa, o zaman kullanıcı hatasından kuşku duyabilirsiniz - el kitabını tekrar okuyun). Şimdi, bir çevresel gereçten öbürüne geçin. Aynı sırayı kullandığınız halde hata çıkarsa, o vakit donanımda bir arıza olduğunu varsayabilirsiniz. 7. adıma geçiniz. 6. Ticari yazılımlarda en sık karşılaştığım sorun disket kilitlenmesidir. Disketi yerine takıp el kitabında izah edilmiş yüklemeyi yaptıktan, bu girişim “DOSYA BULUNAMADI” mesajı ile son bulur: Muhtemelen disket kendi yuvasında sıkışmıştır. Sınamak için şunları yapın: Disketi büyük bir dikkatle işaret ve baş parmaklarınız arasına yerleştirin. Öbür elinizin iki parmağını disketin göbeğine sokarak, manyetik kısmı koruyucu kılıf içinde döndürmeye çalışın. Dönmüyorsa, sorun bu demektir. Disket dönmediği sürece, sürücü de oraya kayıtlı hiçbir şeyi keşfedemez. Bu döndürme hareketini ileri geri tekrarlayarak disketi gevşetmeniz mümkün olabilir. Eğer bunu yapamazsanız, o zaman programı geri verin, çünkü garantisi hâlâ geçerlidir. Eğer garantinizin müddeti geçmişse, firmanın destekleme siyasetinden yararlanmayı umabilirsiniz. 7. Çocuğunuz hastalandığında ilk yapacağınız şey, onun ateşini ölçmektir. Eğer yüksekse, çocuğunuz hastadır. Bilgisayarlar da az çok buna benzerler. Isınırlarsa, kimi zaman hasta olduklarını düşünmek yerinde olabilir. İçinde çalıştığınız odanın sıcaklığı ne az ne çoksa, bu hararet bilgisayarınız için de iyi olsa gerektir. Ama çok sıcaksa, hemen bir şeyler yapın. Eğer pencereden giren güneş sisteminizi ısıtıyorsa, gölgelikleri çekin. Ya da, bir vantilatör sisteminize rüzgâr üfürüyorsa, hemen sistemin yerini değiştirin. 8. Kullanıcının yolaçtığı tüm sorunların üstesinden gelince tekrar el kitabını ele alın. Bu tavsiyeyi tekrarlamaktan nefret ediyorum, ama çoğu zaman hatalı olan cihaz değil kullanıcıdır - yanlış komut, yanlış sıra, yanlış peripheral'in bağlanması. El kitabınıza bakın (printer, disket sürücüsü, yazılım) sorunları yok eden bir ek için. Eki varsa, karşı karşıya kaldığınız sorunla ilgili bilgi bulabilirsiniz. 9. Bu yöntemlerin hiçbiri işe yaramazsa, imalatçıya başvurun. Çoğunun teknisyenleri vardır, özel olarak müşterilerin sorunlarıyla ilgilensinler diye işe alınan. Yazılım el kitaplarının çoğunda, yardım için aranacak telefon numaraları mevcuttur.