SONIC ARRANGER v1.45

• Müzik ve ses

Eğer oldukça temiz, ilginç sentetik seslerden hoşlanıyor ve üstüne üstlük parçalarınızın hafızada az yer kaplamasını istiyorsanız, işte tam size göre bir müzik editörü... Merhabalar!!! Yine hoş bir müzik programıyla karşınızdayım. Bu ay inceleyeceğimiz müzik editörünün kullanımı, gerçekten çok rahat ve pratik. Programın çok mütevazı olmasına karşın, kullanıcıya sunduğu olanaklar oldukça yeterli (gereksiz süslemelere hiç gerek yok zaten). Programımız çok gelişmiş bir sentetik ses editörüne sahip. Bunun yanı sıra örneklenmiş sesleri de kullanmak tabii ki mümkün. Sentetik sesler; oldukça temiz oluşu ve hafızada az yer kaplamasından dolayı oyun müzikleri ve demo müziklerinde yoğunlukla tercih ediliyor. Bu programın sentetik ses üretim tekniği biraz ilginç. Sentetik sesler; temel dalga şekillerine uygulanan matematiksel bazı efektler sayesinde ilginç sesler elde etmek mümkün. Ayrıca diğer birçok sentetik ses editörüne sahip programların üretebildiği seslerden daha "bas" sesler üretebilmek mümkün. Bütün bu sesler ile sample seslerin birlikte kullanılması sonucu ortaya korkunç ürünler çıkması kaçınılmaz tabii. Programımızda bütün komut ve parametreler ekran üzerine yerleştirilmiş. Bu yüzden programı yönlendirmek oldukça pratik. Dilersek bu işlemleri belirli tuşlar yardımıyla yerine getirebiliyoruz. Şimdi, ana ekranın en altında her ekranda bulunan temel bazı komutlar var, ilk önce onlara bir değinelim. Start Play: Hazırladığımız veya üzerinde çalıştığımız parçayı dinlememizi sağlar. Stop Play: Eğer o sırada müzik parçası çalınmaya başlamışsa veya çalmaya de-

LEOY F F ANOER vam ediyorsa bu komut bütün işi durdurur ve DMA kanallarının durmasını sağlar. Bu işlemi "SPACE" tuşuna basarak da gerçekleştirebilirsiniz. Begin: Bu komut, parçayı en başından dinlememizi sağlar. Ffb: Parçayı dinlerken eğer bir evvelki adıma dönmek istersek, bu komutu kullanmalıyız. Efw: Parçayı dinlerken bir sonraki adıma geçmek istersek bu komutu kullanabiliriz. End: Parçayı dinlerken eğer parçanın en sonuna gitmek istersek, bu komuttan faydalanabiliriz.

tuşuna

Pos ST N İz STAN |

| | |
| | |

|
000 GO BO GO Bü BE İ0verTable Len. : *
001 (0016 Bö Bö Song
002 Gü Bö BO Bö BOİNum. of

003 BO Bö BE BB Bü SONgSpeed
804 Bü KİLL — BB Bü
UYARE FE EREP FA

Sequence: "Sequence" ekranına geçmek için bu komutu kullanmamız yeterlidir. Pattern Ed: "Pattern Editor" ekranına geçmek için ise bu komutu kullanmalıyız. Instruments: "Instruments Editor" ekranına geçmek için bu komutu kullanabiliriz. Optimizer: Bu komut ile "Optimizer" alt programcığını çağırabiliriz. Bu alt program sayesinde programımızdaki gereksiz

Addr ST NTİAddr ST NT Position :

fazlalıklar ve tekrarları atabilir, müziği yeniden tertipli bir hale getirebiliriz. Bu sayede müzik daha disiplinli bir hal alır ve hafızada daha az yer kaplamış olur. Şimdi bu alt programdaki komutları inceleyelim. -Kill Instrument Gaps: Bu komut sayesinde boş kalan enstrüman haneleri çıkarılır ve enstrümanların peş peşe sıralanmasını sağlar. -Kill Pattern Gaps: Parçada bulunan boş paternler çıkarılarak hafızada fazla yer kaplamamaları sağlanır. -Kill Dubble Patterns: Tekrarlanan paternlerin çıkarılarak hafızadan tasarruf edilmesini sağlar.

* 0074
START * 0000
Stop Position : * 0291
Position ! * 0888
Partrern Lengrk : * 0008
0292
14 0081
14 8004
* 0055

Songs

-Transpoze Finder: Transpoze parametrelerini düzene sokarak parçanın daha anlaşılabilir bir düzen içerisinde olmasını sağlar. -Split Overtable Steps: Paternlerin kaçar track'ten oluşması gerektiği, bu parametre ile belirtilir ve parça yeniden bir düzene sokulur. -Expand Song: Parça yeni düzenlenmiş şeklinden sonra son kez hafızaya düzenli bir şekilde yerleştirilir (yayılır).

-Optimize All: Yukarıda bahsettiğimiz tüm işlemleri, bu komut sırasıyla gerçekleştirir. -Return editör: Bu komut sayesinde editöre geri dönebilirsiniz. Delete All: Bütün parçayı bu komut ile silebiliriz. Ancak bu komut işleme girdikten sonra bize seçenekler sunar. Bunlar; sadece notaların silinmesi, sadece enstrümanların silinmesi veya hepsinin silinmesi olarak üçe ayrılır. Disk menü: Bu komut sayesinde ekrana küçük bir pencere açılır ve bu penceredeki komutlar sayesinde her türlü disk işlemlerini yürütebiliriz. Sırasıyla bu menüdeki komut ve parametreleri tanıyalım. -Modules: Bu komut ile sadece modül tipi dosyalar üzerinde çalışılacağı bildirilir. -Samples: Bu komut ile sadece örneklenmiş sesler üzerinde çalışılacağı belirtilir. -Instr: Bu komut ile sadece sentetik enstrümanlar üzerinde işlem yapılacağı belirtilir.

Info N:08 P Pos Voice |

Octave — * * PATTERN Play Song Follower Polupkone Edir PATTERN Global Edit

-Df0: Bilgi kayıt ortamının, internal sürücü olduğunu belirtmemizi sağlar. -Df1: Bilgi kayıt ortamının, 1 numaralı external sürücü olduğunu belirtmemizi sağlar. -Dh0: Bilgi kayıt ortamının, Dh0 olarak tanımlanan harddisk olduğunu belirtmemizi sağlar. -Dh1: Bilgi kayıt ortamının, Dh1 olarak tanımlanan harddisk olduğunu belirtmemizi sağlar. -Load Item: İsmi yazılı olan dosyayı yükler. Yalnız burada yeri gelmişken şunu

ÜRpĞEN

4-Roys belirteyim: Eğer burada noisetracker veya soundtracker programlarında yapılmış bir parçayı yükleyecek olursak, program bu parçayı tüm parametreleriyle birlikte Sonic Arranger formatına çevirir ve hafızaya alır. -Save Item: Bu komut sayesinde herhangi bir dosyayı bir bilgi kayıt ortamında saklayabiliriz. -Del Item: Bu komut sayesinde herhangi bir bilgi kayıt ortamında bulunan bir dosyayı silebiliriz. -Parent: Bu komut ile bir üst directory'nin listesini alabiliriz -Update: Bu komut ile disketin içeriği okunur ve bu liste bir dosyaya kaydedilir. Bu sayede disketin directory'si okunacağına, bu dosyanın içeriği ekrana getirilir. -Play - Stop: Bu menüden çıkmadan da bilgi kayıt ortamından bir parçayı yükleyip dinleyebiliriz. İşte bu komut o sırada hafızada bulunan parçayı dinlememizi sağlar. About: Bu komut ile programı yazan kişiler ve programı piyasaya süren firma

Block UnmaRk Block Cop! Block (€ Blook Echo Rot. Üp Down

Voice 3 Voice 4 | PlayPos

AL Help

About Ürün hakkında bilgi toplayabiliriz. Help: Bu komut sayesinde o sırada üzerinde bulunduğumuz ekrandaki komut ve parametrelerin tuş kombinasyonları hakkında kısa bilgiler alabiliriz. Quit Prg: Bu komut sayesinde programdan çıkabiliriz. Müzik parçalarını ortaya çıkarırken, 3 ayrı ekrandan yararlanacağız. Bunlardan ilki, enstrümanların yaratıldığı "Instruments", ikincisi notaların girildiği "Pattern editor" ve üçüncüsü de paternlerin sıralamasının dolayısıyla parçanın kurgusunun yapıldığı ana "Sequence" ekranı. Şimdi bu ana ekrandaki komut ve parametrelerden başlayarak programımızı tanımaya çalışalım. EKRANI Program yüklendiğinde karşımıza ilk çıkan ekran budur. Burada daha sonra hazırlayacağımız paternleri dizer ve parçanın kurgusunu hazırlarız. Ayrıca parça ile ilgili genel tanımlamaları da burada yaparız. Ekranın sol üst bölümündeki sahada, sequence bilgileri bulunur. Bunlar hangi adımda hangi paternin çalınacağını gösterirler. Burada "Pos" sütunu, adım sayısını; "Addr", hangi paternin hangi adımının çalınacağını; "ST", enstrüman değişikliğine ait rakamı (bu parametrenin aldığı değer, normal yani o anda çalan enstrümanın numarasına eklenerek aynı melodinin yeni numaraya karşılık gelen farklı bir enstrümanla çalınması sağlanır); "NT", transpoze derecesini belirtmektedir. Bu tanımlamalar, her kanal için ayrı ayrı yapılabilmektedir. Which Position: Bu parametre, o sırada hangi pozisyonun çalındığını gösterir. Start Position: Parçanın hangi pozisyondan çalmaya başlayacağı bu parametreyle belirtilir. Stop Position: Bu parametreyle parçanın bitiş pozisyonu belirtilir. Repeat Position: Bu parametrede, son pozisyon çalındıktan sonra, hangi pozisyona dönüleceği belirtilir. Pattern Length: Bu parametrede, paternlerin kaçar track uzunlukta olacakları belirtilir. Overtable Length: Bu parametrede ise, parçanın kaç pozisyondan oluşacağı; dolayısıyla parçanın uzunluğu belirtilir. Which Song: Bu parametre sayesinde, bir parçanın birden fazla düzenlemesini yapabilirsiniz. Bu parametrede parçanızın hangi düzenlemesi üzerinde çalışıyorsanız, ona ait rakam belirtilmektedir. Eğer sadece bir düzenleme üzerinde çalışıyorsanız, bu parametre "0001" olacaktır. Num of Songs: Bu parametrede, yapılan düzenlemelerin sayısı belirtilir. Song Speed: Parçanın çalım hızı burada belirtilir. IRQS Per Second: Bu parametre ile, kesinti interrupt'larının hızı belirtilir. Bu da dolaylı olarak parçanın hızını etkiler. Ancak bu konu daha çok programcıları ilgilendiriyor. Song Follower: Bu parametre açık konumdayken parçanın çalınması sırası hangi pozisyonun çalındığı bize gösterilir. Song Player: Bu parametrede parçanın çalınıp çalınmadığı belirtilir. Swap Voices: Bu komutla, bir kanaldaki bilgiler ile diğer bir kanaldaki bilgi yerleri değiştirilebilir. Bunun için ilk önce yeri değiştirilecek kanal numarası (sol taraftaki) ve yerini alacağı kanalın numarası (sağ taraftaki) belirtilir. Bu işlemler nümerik klavyeden yapılmaktadır. Eğer sol taraftaki rakamı ayarlamak isterseniz, Shift tuşuyla birlikte nümerik klavyedeki rakamlara basmalısınız. Şayet sağ taraftaki rakamı ayarlamak isterseniz, bu sefer Alt tuşuyla birlikte basmalısınız. Bu iki rakamın isteğe göre ayarlanmasından sonra, komutu devreye sokabilirsiniz. Voice 1-2-3-4 (On-Off): Bu parametreler sayesinde ses kanallarını açıp kapatabilirsiniz. Filter: Bu parametre ile, Amiga'nın ses filtresini açıp kapatabilirsiniz. Aşağıdaki komutların hepsi, sequence listesindeki bilgilerin block olarak taşınması, kopyalanması v.b. işlemleri içermektedirler. Start: Bu komut ile, kursorun bulunduğu yeri block'un başı olarak tanımlayabilirsiniz. Stop: Bu komut ile, kursorun bulunduğu yeri block'un sonu olarak tanımlayabilirsiniz. Unmark: Bu komut ile, block tanımlama işlemini iptal edebilirsiniz. Prep: Bu komut ile, tanımlanmış block'un içinde kalan satırlarda ardışık bir şekilde patern satır numaraları otomatik olarak verilir. Block Copy: Bu komut ile kursorun bulunduğu yere daha önce tanımladığınız bir block'u yerleştirebilirsiniz. Block Cut: Bu komut ile tanımladığınız bir block'taki bilgileri silebilirsiniz. Block Insert: Bu komut ile tanımladığınız bir block'u kursorun bulunduğu bir yerden araya girebilirsiniz. Curr time: Bu parametrede, o sıradaki gerçek zaman belirtilir. Play time: Bu parametrede ise, çalan parçanın ne kadar zaman uzunluğunda olduğu belirtilir. Edit time: Program ile ne kadar zamandan beri çalışıyorsak, bu parametrede belirtilir. Publ. Mem: Hafızada ne kadar yer kaldığı bu parametrede belirtilir. © Programın Master Volume'ünü buradaki sürgü sayesinde ayarlayabiliriz. INSTRUMENTS EKRANI Bu ekrandaki komut ve parametreleri kullanarak, enstrümanlarımızı yaratabilir veya yeniden düzenleyebiliriz. Mode: Bu komut ile dalga şekillerinin gösterildiği display'de, sesin yapısını ilgilendiren hangi dalga şekli grafiğinin gösterileceğini tayin edersiniz. Bu grafik tiplerini görelim: Wave: Sesin temel dalga şekli burada gösterilir. Effect: efekte uğramış dalga şekli burada gösterilir. Adsr: Burada, sesin zaman içerisinde değişen ses şiddeti seviyesinin grafiği belirtilir. Amf: Buradaysa, sesin zaman içerisinde değişen tınısının grafiği belirtilir. Ancak bu grafik çok ender seslerde kullanılır.

Scope: Burada, her kanalda çalan sesler ayrı görüntülenir. Bu sayede her sesin zaman içerisindeki değişim süreci gözle görülebilir bir hal alır. Presets: Bu seçenekle de, bazı temel dalga şekilleri hazır bir şekilde bulundurulmaktadır. Bunlar: Square (Kare Dalga), Line (Çizgi), Sinus (Sinüs eğrisi), Ramp (testere dişi), Trigl (Üçgen dalga) tipleridir. Bir de "Clear" seçeneği vardır. Bu da ekrandaki grafiği siler. Rept: Bu parametre sayesinde ekrana çizilecek olan grafiğin kaç tane tekrar ederek çizileceği belirtilir. Örneğin bu değer 3 ise ve biz bir kare dalga çizersek, display'de 3 tane kare dalga peşpeşe belirir.

Amplitude: Bu parametrede ise, display'e yerleştirilen grafiğin genlik değeri belirtilir. Skip: Display'e çizilen her grafik, bu parametrenin aldığı değerden etkilenir. Çünkü bu parametredeki değer 2 ise, grafik birer adım boşlukla çizilir. Eğer 5 ise 4'er adım boşlukla çizilir. Scroll: Buradaki semboller yardımıyla, ekrandaki grafiği sağa sola kaydırabilir, oktavını yükseltip alçaltabilirsiniz. Instrument: Bu parametrede, üzerinde çalıştığımız enstrümana ait numara belirtilir. Synthetic Mode: Eğer üzerinde çalıştığımız enstrüman sentetik bir yapıda ise bu mod açık, örneklenmiş ses modunda ise kapalı konumda olmalıdır. Sample/Wave No: Üzerinde çalıştığımız enstrüman hangi dalga şeklini veya örneklenmiş sesi kullanıyorsa, ona ait rakam burada belirtilmelidir. Length (words): Kullanılan dalga şekli veya sample'ın byte değerinden uzunluğu, burada belirtilmektedir. Repeat: Sample seslerde, ses Loop içerisinde hiç durmadan çalıyorsa, dönüş noktasının adresi bu parametrede belirtilmektedir. Master Volume: Enstrümanın ses şiddeti seviyesi bu parametre ile ayarlanabilir. Fine Tuning: Bu parametrede, enstrümanın tınısına ince ayarlamalar yapılabilir.

Portamento: Bu parametrenin aldığı değer, doğrudan sesin tınısını etkileyen portamento efektinin derecesini belirlemektedir. Vib Delay: Vibrasyonun, ses çaldıktan ne kadar zaman sonra devreye gireceği burada belirtilir. Vib Speed: Vibrasyonun hızı burada belirtilir. Vib Level: Vibrasyonun derecesi bu parametrede belirtilir. Bence her seste bir parça vibrasyon bulunmalıdır. Amf Wave: Genlik modülasyonlu frekans değişim grafiklerinden hangisinin kullanılacağı bu parametrede belirtilir. Amf Delay: Frekans değişiminin hızı burada belirtilir. Amf Len: Frekans değişim grafiğinin uzunluğu byte değerinden burada belirtilir. Amf Rept: Frekans değişim grafiğini tekrar kısmının uzunluğu burada belirtilir. Adsr Wave: Envelope dalga şekillerinden hangisinin kullanılacağı burada belirtilir. Adsr Delay: Sesin zaman içerisinde değişen ses şiddetini gösteren envelope dalga şeklinin işlem hızı burada belirtilir. Adsr Length: Envelope dalga şeklinin uzunluğu burada belirtilir. Adsr Repeat: Envelope dalga şeklinin tekrar kısmının uzunluğu burada belirtilir. Sustain Pt: Sesin uzadığı kısmın başlangıç yeri burada belirtilir. Sustain Val: Sesin uzadığı kısmın bitiş yeri burada belirtilir. Copy From: Bu komut sayesinde bir enstrümanı bir başka enstrümana kopyalayabilirsiniz. Arpeggio editör: Her enstrüman için ayrı arpeggio'lar tanımlayabilirsiniz. Örneğin; Pattern editörde bir enstrüman 1 numaralı arpeggio'yu kullanıyorsa ve majör bir akor tanımlanmışsa, diğer bir enstrümanda 1 numaralı arpeggio başka akora göre tanımlanmış olabilir. İşte bu komutla, her enstrüman için ayrı ayrı arpeggio'lar tanımlamamızı sağlayan bir editörü devreye sokmuş oluruz. Bu konu pratik yapmak suretiyle daha rahat kavranabilir. Eff. num: Bu editörün en ilginç özelliklerinden biri de, sesin temel dalga şekillerine uygulanan matematiksel efektleri kullanıma sunmasıdır. Şimdi bu efektlerin kullanımını ne yazık ki tek tek açıklayamayacağım. Bunları birkaç pratik yapmak suretiyle kavrayabilirsiniz. Clear inst: Bu komut sayesinde ekrandaki tüm parametreleri sıfırlayıp enstrümanı silebiliriz. PATTERN EDITOR EKRANI Bu ekranda tüm notalar girilir ve paternler hazırlanır. Ekranın üst kısmında nota ve parametrelerin girildiği track'ler görülür ve her kanalda 4 sütun bulunur. Şimdi bu sütunların içeriklerine bir göz atalım: İlk sütuna notalar girilmektedir. Daha sonra ise, enstrüman numarası, arpeggio numarası ve efekt parametreleri yer alır. Bu efektler noisetracker v.b programlardaki efekt komutlarıyla tamamen aynıdır. Bu yüzden tek tek açıklama yapma gereği duymuyorum. Şimdi komut parametreleri tanımaya devam edebiliriz. İnstr: Bu parametrede, o sırada üzerinde çalıştığımız enstrüman ismi belirtilmektedir. Octave: Notaların kaçıncı oktavda çalınacağı, bu parametre ile belirlenir. Quantize: Notaların girilmesi sırasında sadece notalar arasında belli bir aralık olmasını istiyorsanız, bu parametredeki değeri ayarlayarak bu aralığın sayısını belirtebilirsiniz. Pattern Play: Bu komut ile üzerinde bulunduğunuz paterni hiç durmadan dinleyebilirsiniz. Song Follower: Bu parametre açık konumdayken parçanın çalınması sırasında parçanın hangi track'i üzerinde bulunulduğu belirtilir. Polyphone: Bu parametre açık konumdayken, klavyeden bir nota basıldığında, ses rastgele tüm kanallara dağıtılarak polifonik bir ses elde edilir. Bu parametre kapalıyken melodi sadece tek kanaldan gelir. Arpeggio No: Bu parametrede notalarla birlikte girilecek olan arpeggio numarası belirtilir.

Bu parametre eğer "0" ise zaten arpeggio efekti devreye girmeyecek anlamına gelir. Effect No: Pattern editörde notalarla birlikte bu notaların tınılarını ve çalım şekillerini etkileyen efektler kullanabilirs niz. Bu efektlerle ilgili parametreleri, notaları yazdık| yazılırken beral rametreleri "| Burada soldan birinci ten kod numarası, bu efekt ile parametreler zılacak olan efektin tipini bi marası yazılır. : Bu parametreye; notayla bii an efektin alacağı değerler öl den belirtilebilir. Edit Pattern. metre girmek

Paterne nota veya parametre girmek istersek, "Edit Pattern" komutunu aynı anda girebilirsiniz. Arp Gen: Bu parametre açık iken komut işleme girer ve sizden bir akorun tınısını belli eden en az 1, en çok 3 notaya basmanızı ister. Bu sayede daha önce instruments editöründe belirttiğiniz arpeggio kalıplarının dışında bir arpeggio tanımlaması yapabilmektesiniz. 4 Rows: Bu parametre açık konumdayken, klavyeden her nota girildiğinde kursorun bir sonraki kanala geçmesini tayin edebilirsiniz.

sor bir sonraki kanala geçer. Jump to: Bu komut sayesinde, bir paternden diğerine kolayca sıçrayabiliriz. Bu çok uzun bir parça üzerinde çalışırken bize bir kolaylık sağlar. Komut işleme girdiğinde, hangi pozisyona sıçrayacağı istenilir. Belli bir nota aralığını block olarak seçmek, aşağıdaki komutlardan yararlanılır.

Mark: Kursorun bulunduğu satır sütundaki notaları block başı olarak tanımlar. Tekrar kullanıldığında, bu sefer block sonu yeri tanımlanır.

mini iptal eder. Copy: Daha önceden tanımlanmış block'u kursorun bulunduğu yere kopyalar.

: Buradaki parametreleri çıp kapatarak, ses kanallarının açık veya

Play Pos: Bu parametrede o sırada çalınmakta olan paterne ait rakam bulunmaktadır. Edit Pos: O sırada kursorun bulunduğu pozisyonu gösterir. Evet, bu aylık buraya kadar. Bir başka yazıda karşılaşmak üzere, HOŞÇAKALIN !!!