Sayfa 51

Jeppesen'in aletli pist yaklaşmaları ve standart kalkışları (SİD) içeren birkaç kartı ile tanıştıracağım. Eğer aletli uçuş prosedürlerini çalışmak istiyorsanız, tavsiyem FS'in birkaç senaryo disketini ve bu bölgelerde kullanılabilecek Jeppesen kartlarını edinmeniz. Eğer kendi kendinize basit prosedürler uygulayacaksanız, uzun havacılık kurallarına gereksiniminiz yok zaten, açın yaklaşma kartlarını çizilen yolu tutturun. Eğer amacınız daha ciddi çalışmaksa, zaten uzman bir havacı ile çalışmanız gerekir ki, bu bizim derginin sınırlarını aşar. Eğer şu meşhur Amerika'ya ait Jeppesen haritalarını bulursam bunları önümüzdeki aylarda dergimizde bulacaksınız. Artık bu ay gelelim. Bunların biri Jeppesen'ın yolboyu haritalarında kullanılan sembolleri anlatan bir kart. Daha sonra tanıdık bir bölge, Marmara'nın çevresine ait bir kart, sonra da birkaç yaklaşma ve kalkış kartından oluşan ufak kartlar. Bu ay yayımladığım kartlardan ilki, Bangladeş'teki bir havaalanının yalnızca VOR kullanılarak 05 pistine yaklaşma yapmamızı sağlayan kart. Basitliği sebebi ile seçtim onu. İlkin gelin bu kartın üzerinde rastladığımız şeylere bir bakalım. Bir kere, haritanın üst kısmı genel bilgilere ayrılmış. Sağ üst köşesinde direk olarak bir hava alanının adı yazıyor ve altında da hele aletlerle ve hangi piste yaklaşma için basılmış olduğu yazılı (CHITTAGONG OR 05). Altında ise kullanılan VOR'ın frekansı ve çağrı kodu var (Bu kod gerçek uçakta mors kodu olarak sesli olarak duyulabilir.). Bunların altında ufak harflerle yazılmış “Apt. Elev 12'" ibaresi ise havaalanı yüksekliğinin 12 feet olduğunu bildiriyor. Bunların solunda bir çember ve içinde bazı sayılar var. Çemberin sağ alt köşesindeki ufak yazıdaki "MSA CTG VOR" ibaresi bu çember içindeki rakamların CTG VOR istasyonu merkez kabul edildiğinde etrafındaki minimum sektör uçuş irtifalarını (MSA) temsil ettiğini söylüyor. Bu çemberler her kartta vardır ve pasta dilimi gibi olan bölümlerin herbirinin içindeki rakamlar, o radyaller arasında bulunuyorsanız, inebileceğiniz minimum irtifayı verir. Daha solda ise havaalanının haberleşmesi ile ilgili, kule gibi gereksiz şeylerin frekansları bulunuyor (Hava trafiği? Ne banal...). Jeppesen'ın mantığı kavrandığında anlaşıldığını söylemiştim. En baba yaklaşma kartında anlatılan da bu karttaki ile aynı şekilde size sunulmuştur. Şimdi bir bakalım. Görüyorsunuz orada bir meydan var, bu bizim meydanımız insek de inmesek de... Bir de cici VOR var. Bu cici VOR'ın 037 radyalinde gerçekleştirilen de bir holding var. Bu meydana yaklaşmak için, kartın ortasındaki üstten gösterimdeki holding paternini içinde de gösterildiği gibi 3500'ten gelip holding'e giriyoruz bir kere. Sonra, canınız holdingden sıkıldığı bir an inbound bacağından outbound'a dönmek yerine, uçağınızın kategorisine göre 223 veya 217 radyallerinden birine oturup zaman tutmaya başlıyorsunuz (VOR'a 223 veya 217 ROM bağlayarak). Zaman tutmaya niçin başladık? Eğer haritanın alt kısmındaki profil grafiğine bakarsanız, VOR istasyonundan 3500'te ayrılıp 223 veya 217 radyallerinde alçalmaya gittiğimiz yolu temsil eden çizgiyi bulursunuz. Bu çizgiyi sola doğru takip ettiğinizde "Start Turn at 3 min." yani "Dönüşe 3. dakikada başlayın" ibaresini göreceksiniz. 223 veya 217 radyalinde 1500'e inince, zaman 3 dakikayı işaret ettiğinde sağa doğru yüksekliğimizi de VOR'a 055 TO bağlayarak önleme yapıyor ve bu hatta oturuyoruz. Daha sonra süzülmeye devam ediyoruz ve izin verilen minimum alçalma irtifaına kadar alçalıyoruz, yani MDA'ya kadar. Bu pistin MDA'larını ve ufki görüşlerini gösteren tablolar kartın en alt kısmında verilmiş. "Straight-in Landing Rwy 05" altında yer aldığı gibi MDA 520' ve 2800 metre de görüş gerekli. "Straight-in Landing Rwy 05" ibaresi bu yaptığımız alçalma sonunda normal normal ineceksek gerekli minimum görüş şartlarını anlatıyor. Eğer inmeyip pisti gördükten sonra oposit taraftan piste ineceksek, mesela rüzgar şartlarından dolayı, yani pist etrafında dopisti gözden kaybetmeden inmeyi deneyeceksek "Circle-to-land" ibaresinin altındaki minimumlar geçerli. "Missed Approach" ve arkasından gelen bölümde ise, eğer inişte bir aksaklık olur da pisti ıskalarsak nasıl bir prosedür uygulamamız gerektiği bulunuyor. Bu pist için yapılması gerekenler "055 hattını önleyerek 2000'e tırmanma ve hava trafik ile irtibat kurma" olarak belirtilmiş. Diğer daha karışık yaklaşma planlarının hepsinin mantığı aynı, Üstten çizimde holdingler, kulenin sizi yaklaşma fixlerine nereden yaklaştırabileceği veya kısaca tüm manevralara ait bilgiler ve bazı ayrıntıları anlatan ingilizce notlar var. Profil çizimi ise esas son yaklaşma bacağına ayrılmıştır ve yaklaşmanın bu bölümünün nasıl uygulanacağını anlatır. ILS yaklaşmalarında görülen ve yukarı doğru uzayan konik şekiller halinde çizilmiş istasyonlar bizim uçuş alet panomuzda durmadan öten ve Outer, Middle ve Inner ışıklarına sinyal gönderen istasyoncukların gösterimleri. Tüm Jeppesen haritalarını dikkatle incelerseniz kendinize gerekli bilgileri (mesafeler, aralıklar zamanlar) mutlaka bulursunuz. SID denen kartlar ise bir pistten kalkış sırasında belirli bir prosedür uygulayarak bir

senem TET

CHITTAGONG, BANGLADESH

CHITTAGONG VOR Rwy 05 ÇİZİM ve CIG Fam a“ ;

DUBLİN, IRELAND VORDME 16.

KEİ ki Sik ır — “ina vo 2000 an 055” and canini ATC. 19 1000 (782) en ham 3000 (4782) Je O orno sum n B | sam tar gam me Bİ kl OE kl yan ) ASD Dİ PA EEE ki

EEE kt Kan a izan | m A | FL bn Bi Mat