Sayfa 12

Merhabalar !!! Geçen ayki yazımızı inşallah tatminkar bulmuşsunuzdur. Yazılarımızda mümkün olduğunca değişik bilgi seviyesinde olan okuyuculara hitap etmeye çalışıyoruz. Ancak yazıyı tüm bu anlayış içerisinde düzenlemek oldukça yorucu oluyor.

Bu sayfada karşılaşacağınız en can sıkıcı kısım, geçen ayki ilk yazıydı. Zira bu sayfada olup bitenleri sıkılmadan takip edebilmeniz için bu ön bilgileri açık seçik sunmamız gerekiyordu.

Bu sayıda daha teorik bilgiler edineceğiz. Ama bu bilgiler geçen sayıdaki bilgilere nazaran daha sindirilebilinir nitelikte.

Bu ay ilk olarak her MIDI'li elektronik müzik aletinin tanıtım kitapçığında belirtilen MIDI IMPLEMENTATION CHART nedir onu göreceğiz ve ne işe yaradığını çözmeye çalışacağız.

"MIDI IMPLEMENTATION

CHART" NEDİR? Geçen ay MIDI kullanan elektronik müzik aletleri arasındaki haberleşme şekillerini incelemiştik. Bu haberleşme sırasında her alet kullanıcının o anki tepkisi sonucu bir takım kodlar gönderebilmekteydi.

Gönderilen bu mesajların ve bilgilerin sayısı (çeşidi) her aletin yapısına göre değişmektedir. En kaba örnekle bir elektro davulun üzerinde "Pitch bender"ın olmasını ve Bend mesajlarını göndermesini bekleyemezsiniz. Hal böyle olunca üretici firma kullanıcıların satın aldıkları cihazların bu mesajlardan hangilerini gönderip alabildiklerini bir liste şeklinde kullanıcı kılavuzlarının arka sayfalarında sunarlar.

Bu sayede cihazı satın alan kişi, aletinin MIDI kapasitesini tamamiyle kavramış olacaktır.

Şimdi MIDI IMPLEMENTATION CHART'ları farklı olan iki cihaz arasındaki bağlantıyı inceleyelim.

Şekil-1'de bir elektronik piyano ile bir synthesizer arasında kurulan MIDI bağlantısı görülmektedir. Burada synthesizer ile elektronik piyano farklı karakter yapılarına sahip iki tipte müzik aletidir. Synthesizer birçok çeşit ses üretmekle yükümlü, kullanıcıya bu konu hakkında oldukça çok seçenek sunan tipte bir alettir. Bu sebepten dolayı synthesizer birçok tip MIDI mesajını gönderip alabilecek yapıdadır. Öte yandan elektronik piyano, sadece kullanıcıya gerçek piyanonun tadını aratmayacak şekilde tasarlandığı için kullanım açısından iki alet arasında önemli farklar vardır.

Bizim bağlantımıza göre, MIDI mesajları synthesizer'dan çıkıp elektronik piyanoya gönderilmektedir. Bu sırada kullanıcı synthesizer'da Pitch Bender'ı kullanırsa, bend bilgileri hemen piyanoya ulaşır. Ancak piyanoda pitch bender kullanılmadığı için piyano bu bilgileri algılayamaz.

Bu bağlantının tam tersinde (bilgiler piyanodan synthesizer'a gider) piyanoda "Soft Pedal" veya "Sostenuto" efekti kullanılırsa, synthesizer gönderilen bu bilgileri alamayacaktır. Çünkü üzerinde bu efektler yoktur. Ancak her iki aletin de gönderip alabildiği müşterek kodlar ve mesajlar tabii ki vardır (Nota bilgisi, damper pedal, program change kodu v.b). İşte kurduğumuz MIDI ağında dikkat etmemiz gereken en önemli husus şu; her müzik aletinin MIDI IMPLEMENTATION CHART'ına göz atılıp hangi tip kodları gönderip alabildiğini araştırmalıyız.

YANLIŞ TİPTE BAĞLANTILAR SORUNLARI DA BERABERİNDE

GETİRİR: Bu yazıyı takip eden sizler tahmin ediyorum ki ya bilgisayar destekli müziği (??!!) tatbik etmeye çalışan, etmekte olan veya etmeyi düşünen kişilerden oluşuyorsunuz. Tabii ki birçok sorunla karşılaşıyorsunuz (veya karşılaşacaksınız).

Kurduğumuz MIDI ağındaki bağlantıların daha evvel bahsettiğim tüm kurallara uygun şekilde yapılması gerekmektedir. İyi bir MIDI ağını kurmak için ilk dikkat edilecek husus, MIDI ağında bulunan aletlerin işlevleri ve Master ve Slave aletlerin neler olduğunun kesin bir şekilde tespit edilmiş

KUBİLAY KILINÇ olmasıdır. Aksi takdirde MIDI In-Out-Thru bağlantıları yanlış yapılacak sistem çok garip bir şekilde çalışacaktır (hatta çalışmayacaktır). Ancak bu tip bir yanlış bağlamada kesinlikle sistemdeki cihazlara bir zarar gelmez. Üretici firmalar bu durumu bildiklerinden, MIDI sinyallerinin düşük voltajlı olmasına dikkat etmişlerdir.

- Master aletin MIDI OUT'undan Slave aletin MIDI IN'ine yapılan bağlantılar dikkatlice gerçekleştirilmelidir. Aynı şekilde kalabalık aletlerle gerçekleştirilen bir MIDI ağında, 1. Slave aletten başlayıp devam eden MIDI THRU bağlantılarının dikkatli yapılması gerekmektedir. Hiçbir zaman aynı aletin MIDI THRU'sundan çıkan bilgiler tekrar aletin IN'ine geri dönmemelidir.

- Eğer kablo bağlantılarının yerlerini değiştirecekseniz, sistemin çalışmamasına hatta aletlerin kapalı olmasına özen göstermelisiniz. Bu önlem sayesinde aletlerin deforme edilmesini önlemiş olursunuz.

- Master aleti en son kapatın. Daha geniş bağlantı sorunlarınızın yanıtları için mektuplarınızı bekliyoruz. İDEAL BİR MIDI AĞI NASIL OLMALIDIR?

Şimdi diyeceksiniz ki, kaliteli bir MIDI ağı kaliteli aletler sayesinde mi kurulur? Bu da önemli, fakat daha önemlisi aletlerin pozisyonları ve işlevlerinin göz önüne alınarak uygun seçimlerin yapılmasıdır.

Dilerseniz kuracağınız MIDI ağının amacınıza en uygun ve en ekonomik bir şekilde nasıl olması gerektiğini hep birlikte inceleyelim. Ayrıca profesyonel anlamdaki tüm aletleri de bir mukayese etmeye çalışalım.

1- Sequencer'lar ve Bilgisayarlar: Kuracağınız MIDI ağının en temel taşlarını Sequencer'lar veya Bilgisayarlar oluşturur. Çünkü sistemin tüm hakimiyeti bu aletler üzerinde toplanır.

Sequencer'lar daha çok sahne uygulamaları için düşünülebilir. Çünkü sadece bütün MIDI işlemlerini kaydeden bir teyp gibi çalışırlar. Üzerinde çalışılan parçayı düzenlemek konusunda bilgisayarların yanında daha pasif kalırlar.

Ben her zaman için size profesyonel stüdyo uygulamalarında Bilgisayarları tavsiye ederim. Bir bilgisayarla çalışırken programın size sunduğu tüm avantajları kullanarak parçayı çok rahat bir şekilde düzenleyebilirsiniz.

Günümüzde birçok marka ve türde kişisel bilgisayarlar bulunmaktadır. Bunlardan en uygun olanını seçmek oldukça zor. Her bilgisayarın değişik bir kişiliği, bu kişiliğe göre ayrı ayrı konularda birbirlerine olan üstün veya zayıf tarafları var. Bu durumda MIDI uygulamalarında en uygun bilgisayarı seçmek için ilk önce bilgisayarın MIDI konusundaki program ve donanım desteğini, popülerliğini ve en önemlisini size maliyetini göz önünde bulundur-

AMİGA & MÜZİK M.I.D.I VİTRİNİ