Bu sayfadaki yazılar
Sayfanın metni
Sayfa 72
Troop Drop: Simülasyonlarda ilk defa gördüğüm bir özellik. Amaç nakliye uçaklarıyla belirtilen yere paraşüt birlikleri taşımak ve 4000 Ft üzerinde bunları atmak. Uçağınızın pek savunması var denemez.
Supply Drop: Troop Drop'un neredeyse aynısı, tek fark alçaktan uçmak gerekiyor.
Stealth Bombing: Normal bombalama görevinden farkı B-2 kullanmanız.
Stealth Reconnaissance: Bu da Reconnaissance görevinin stealth (Radara az görünen uçaklara verilen isim) versiyonu. F-117 kullanılıyor. Test Pilot: X-15, Mig-29 veya Su-27 taşıyıcı bir uçakla kaldırılarak, havada çalıştırılıyor. Amaç aracın performansını araştırmak (niye X-29 yok anlamadım?).
Görev türünü, mouse'u istenen görevin resminin üzerine getirip basarak seçiyoruz. Artık kalkış havaalanımızı belirlememiz gerekiyor. Bu ekranda sol kısımda çok sık kullanacağımız taktik haritasını görüyoruz. Sağ kısımda ise on adet havaalanı belirtiliyor. Seçeceğimiz havaalanı ayrıca tarafımızı da belirliyor (Bir kere bir tarafın adamı isek başka tarafa doğrudan geçemiyoruz). Havaalanlarından ilk üçü kara, geri kalan ikisi ise uçak gemileri. Bir uçak gemisi seçilirse sadece bu geminin taşıyabileceği uçakları kullanabiliyorsunuz. Bu yüzden bazı görevleri uçak gemilerinden uçamıyorsunuz. Nimitz'te F-14, F-4, F-18, Harrier; Invincible'da sadece Harrier ve Kiev ile Minsk'te sadece Yak-38 kullanılabiliyor. Sağ alttaki iki tuşa mouse ile basarak haritanın ölçeğini büyültüp küçültebilirsiniz. Haritanın bir başka özelliği, mouse ile bastığınız yeri ortalaması. Bu sayede küçük ölçekli haritalarda bile dolaşabiliyorsunuz. Havaalanı seçmek için isimlerinin üzerinde sol mouse tuşuna, yerini görmek için ise sağ mouse tuşuna basmanız yeterli.
Şimdi işin en zevkli kısmına geldik: Uçak seçmek. İki taraf da toplam 40 uçağın olduğunu belirtmiştim. Şimdi sağ mouse tuşuna basarak seç seç beğen hesabı, istediğimiz uçağı seçebiliyoruz. Burada beş değişik menü bulunuyor. İlk menü uçakların taraflarını belirlemekte kullanılıyor (Ancak değişik tarafın uçağını seçemiyorsunuz). Sonraki iki menü size seçeneklerde yardımcı oluyor. Bu iki menüden soldaki uçakları görevlerine, sağdaki özelliklerine göre eliyor. Diyelim ki, sadece yakın destek uçaklarını görmek istiyorsunuz. Soldan ikinci menüde Close Support'u seçiyorsunuz. Uçak menüsü sadece bu görevi yapan uçaklara indirgeniyor. Veya bu uçaklardan sadece tek motorlularını seçmek istiyorsunuz. Soldan üçüncü menüden Single Engine seçeneğini kullanıyorsunuz. Birçok özelliği aynı anda işaretlemek mümkün. Ne var ki, bu seçenekte uçak yoksa tüm uçaklar gösterilecektir. Uçağın üç boyutlu görüntüsünün altında, uçakla ilgili datalar yer alıyor. Tek tek neyin ne anlama geldiğini anlatmayacağım. Ancak Salamander Books meraklıları bu datalara sevineceklerdir. Uçağınızı burada seçtikten sonra göreve başlayacaksınız, dolayısı ile görevi bu uçakla yapıp yapamayacağınızı buradan anlamak zorundasınız. Özellikle şu veriler size yardımcı olacaktır: Unladen Weight: Uçağın boş ağırlığı Max Take Off weight: Uçağın maksimum kalkış ağırlığı
Max Internal Fuel: Taşıdığı yakıt (Dahili depolarda)
Max Ferry Range: İdeal hızla gidebileceği uzaklık
Bu verilerle, uçağın ne kadar silah taşıyabileceğini, nereye kadar gidebileceğini tahmin edebilirsiniz. Hangi silahları taşıdığını görmek için sağ alt tarafta bulunan Armament tuşuna basabilirsiniz. Burada bu uçağın taşıyabileceği silahlar, ağırlıkları ve menzilleri belirtilmiş (Burada taşıma mantığı hangi silahları hedefe kilitleme ve atabilme özelliğine sahip olduğunu belirtiyor, yani herhalde). Burada oyalanmanız bittikten sonra, artık Briefing ekranındasınız. Bu ekranda hangi uçağı seçtiğiniz, uçakla ilgili birkaç kelime bilginin altında durum özetleniyor. Varsa hedefleriniz menzil ve doğrultu belirtilerek bir çerçeveye alınıyor. Bunun altında ne yapmanızı istedikleri belirtiliyor (Hedef varsa vuracaksınız, bu kadar basit). Sol üst köşede MAP yazılı yere basarak taktik haritanızı görebilirsiniz. Haritanın üzerinde Zoom in/out haritayı yaklaştırıp uzaklaştırıyor, Next/Last Navig Point ile haritada bulunan koordinat noktalarına haritayı odaklayabiliyor, Show Next/Last Plane ile haritayı mevcut uçaklar üzerinde odaklayabiliyorsunuz. Add waypoint ile haritanın istediğiniz yerine noktalar eklemek veya silmek mümkün. Bu noktalar WP-1, WP-2 .. gibi isimler alacak ve uçarken buralara otomatik pilotla uçabilecek veya uçaktaki bilgisayar size bu yola olan mesafeyi ve doğrultuyu her an verebilecek. Görev için kullanılan havaalanlarının (AB-1..3 ve AC-1..2, AC uçak gemileri), hedeflerin (GT-1..3, RE-1..3, CS-1..3), kalkış havalanınızın (HOME), yakıt ikmal uçağının (TNKR) yerleri zaten bellidir, ayrıyeten koymanıza gerek yok. Sağ tarafta ise Centre on Player/Home ile harita sizin uçağınıza veya kalkış üssünüze odaklanacak. Shrink ve Expand isimli seçenekler ile haritanın boyutunu küçültüp büyütebiliyorsunuz (her nedense) ve Tanker Waypoint ile yakıt ikmal uçağını istediğiniz yeri işaretliyorsunuz (Bu seçeneklerden bazılarını ancak havada kullanabiliyorsunuz). En güzeli haritada her zaman uçakların ve füzelerin konumunu, yüksekliğini görebilmeniz. Briefing'i terk ettikten sonra, uçağınızı uçuşa hazırlıyoruz. Yakıt ve Silah ekranında sağ yukarıda uçağın ağırlıkları verilmiş. Bunların önemi üzerinde daha öncede durmuştum. Sorun şu: Oyun, uçağı aşırı yükleyip yüklemediğinizi kontrol etmiyor. Eğer kalkış ağırlığının üzerinde iseniz, uçağı kaldıramıyorsunuz. Alt sol tarafta silahları görebilirsiniz. Ok tuşları ile silah türleri arasında gidip gelebilirsiniz. Tipler havadan havaya füzeler, havadan yere füzeler, bombalar ve çeşitli yükler şeklinde gruplanmış. Dahili bir bombardıman bölümünüz varsa, burası da ayrı bir tür olarak işlenmiş. Sağ altta uçağın alttan görünüşünü ve pilonları görüyorsunuz. Oyunun en değişik yanı burası. Her türlü ayrıntıya rağmen oyunda pilonların taşıma kapasitesi önemsenmiyor (Kanat ucu pilonuna bile Mk 84 alabiliyorsunuz). Ayrıca pilonlara birden fazla silah da takılamıyor. Bunun yanısıra, pilonlar her zaman orijinal uçaklarda bulunan sayıda değil. Ne var ki, her pilona her silahın takılabilmesi, bir pilona birden fazla silah takılamamasını iyi dengelemiş (Ayrıca program çok daha basit olmuştur).
Silahları eklemek için mouse ile silahı seçin ve uçağın istediğiniz pilonuna yerleştirin. Silahı kaldırmak için ise sağ tuşu kullanın. Silahı seçtiğinizde, silahın adı, ağırlığı, hızı, menzili, güdüm türü uçak ağırlıklarının yazıldığı sağ üst köşede belirtilecektir. Daha detaylı bilgiyi, silahı seçip Info tuşuna basarak öğrenebilirsiniz. Fuel tuşu ile yakıtınızı arttırıp azaltmak mümkün (Sol veya sağ mouse tuşları ile). Bazen daha çok silah taşıyabilmek için yakıtınızı azaltmak isteyebilirsiniz. Biraz da güdümlerden bahsedelim. Bazı silahlar kızılötesi güdümlüdür (İR), kilitlenip ateşlendikten sonra size ihtiyaçları yoktur. Aynı durum aktif radar güdümlü silahlar içinde söz konusudur (AR). Ancak bazı silahlar sizin hedefi radarınızla aydınlatmanıza gereksinim duyar, bunun en tanıdık örneği kuşkusuz AIM-7 Sparrow. Bu tür bir silahı kullanınca hedefe varana dek hedefi görebilmeniz gerekir. Paveway gibi bazı güdümlü silahların ise motoru yoktur. Bir bomba gibi atılmaları gerekir. İsabet kaydedebilmek için hedefin yakınlarına düşecek şekilde atmak gerekir. Silahlarımız, yakıtımız tamam. Artık uçuşa geçebiliriz. Kokpit gözümüzün önüne geliyor. Hangarın kapıları yavaşça açılıyor Karşımızda uçuş pisti.
Uçmaya başlamadan önce bulabildiğimiz tüm tuşlar:
Esc: Paraşütle atlama (Havada), Görevi bitirme (Yerde). F1: Grafik detayı (Dithering aç/kapa). F2: Hedefi otomatik/elden kilitleme. F3: Silahları otomatik/elden seçme. F4: Menü, ekrana kursor çıkar. Mouse ile menüleri görebilirsiniz.
Klavyeyle gezinmek için ← ve → tuşları.
Sayfa 73
F5..F9 Grafik detayının değişik parametreleri
F10 Kokpit görüntüsü (sağa sola baktıktan sonra düzelmek için kullanın) 1 Fly Past View (Kamera sabit konumdan uçağınızın dış görüntüsünü takip ediyor)
1..8 Değişik iç ve dış görüntü tipleri (Roll-Lock uçak yatmıyor, Pitch-Lock uçağın burnu sabit görünüyor demek.)
9 Dış görüntüde silahlar görünüyor/görünmüyor
0 Analog joystick aç/kapa -/+ güç azalt/arttır gücü belirli seviyelere çıkar (Minimal-max-mil-min), mil afterburner kullanmadan son güç demek olan Military'den kısaltma.
Backspace Pause Tab Kontrol ortalama aç/kapa, Mouse kullanmak bu seçeneği kapatır, klavye kullanmak açar. Bu tuş ile mouse kullanırken uçağı ortalamak mümkün.
Q Uçağın burnunu aşağıya indirir (Elevatör)
W Kokpit/Tüm ekran görüntüsü E Easy/Real Flight, Easy Flight'ta uçağın motor performansı düşmez, Uçak G çekmez.
R Radar menzilini değiştirir (320-160-80-40-20-10-5), Çoğu A-G radarı 80 km menzilli.
T Hedefleriniz hakkında bilgi verir. Kumandalar bu arada etkilidir (dikkat!) ve sadece tüm ekranda çalışır.
Y Otomatik Pilot U İniş takımları indir/topla, < 400 mph 1 HUD modunu değiştir (Radar-Navigation-Bombing-Landing)
O/P Uçağı sağa/sola yatır. (Aileron) [/] Flapları 1 derece topla/indir A Uçağın burnunu kaldırır (Elevator) S Sesler aç/kapa D HUD görüntüsü aç kapa F Flare at (Isı güdümlü füzelere karşı) G Hava frenleri aç/kapa < 1 Mach H İniş çengeli aç/kapa (Uçak gemilerine iniş için)
J Motorları aç/kapa, motorlar sadece min kuvvete kapanır
K Pilon değiştir. (Kokpit görüntüsünde ve MFD stores'da), İstenmeyen ağırlıkları atmak için kullanın
L Grafik detay seviyesi (Çok-Orta-Az) ;/' MFD harita yaklaştırma / uzaklaştırma
Return Taktik harita Sol shift Silahları değiştirme. Z Hedefi elden seçme modunda (F2) seçilen hedefi kilitleme
X Füze görüntüsü aç/kapa, Uçak kontrolleri etkilidir, görüntü füzede kalır, F10 ile geri dönmek gerekir.
C Chaff Atma (Radar güdümlü füzelere karşı).
V Durum raporu, Yukarı aşağı ok tuşları ile tüm liste boyunca dolaşabilirsiniz. Tüm kalkış, inişleri ve silah isabetlerini saati ile sıralar. Uçak kontrolü yoktur.
B Tekerlek frenleri, basılı tutulduğu sürece.
N HUD moduna göre değişik fonksiyonları değiştirir.
M MFD görüntü modları (Stores- Radar-Navigation-Map)
,/. Diğer uçakların görüntüleri, iç ve dış her açı olabilir. Kendi uçağınızın füzelerini de görebilirsiniz.
/ Tanker çağırma/otomatik pilotu, sağ Shift Test uçuşlarında test uçağına geçme, sol Alt değişken kanatlı uçaklarda kanat açısını, vektör, sol Amiga motorlu uçaklarda ise motorun itiş açısını ayarlar.
Space Ateş, Sağ Amiga Radar TWS moduna, Sağ Alt Radar A-G moduna
Del/Help Uçağı sola/sağa kaydırır (Pedallar)
Oklar Görüntüyü (iç veya dış) değiştirir, Numaratör Klavyede 1..9 Bakış yönleri
5 Fotoğraf çekebilen uçaklarda kamera (Oklar ve gri +/- ve Space ile kumanda edilir).
Enter Uçak görüntüsünü içeri dışarı alır. -/+ Görüntüyü yaklaştırır/uzaklaştırır. Klavyede bir fonksiyonunu bulamadığımız beş tuş dışında artık tuşlarımızı biliyoruz. Biraz da kokpit görüntüsünü tanıyalım. Evet anlayabileceğiniz üzere, oyunda tek bir kokpit görüntüsü var. En azından değişik uçaklara geçerken yabancılık çekmiyoruz diye düşünelim. Oyunda iki görüntü var. Birincisi kokpit, ikincisi ise tüm ekran görüntüsü. Diğer tüm oyunlardan alıştığınız üzere tüm önemli göstergeler dış görüntünün üzerine yansıtılmış. Bu yansıtmaya Head Up Display veya kısaca HUD adı verilir. Kokpit normal görüntüler artı HUD'dan oluşurken, tüm ekran görüntüsü kokpitin yerine genişletilmiş bir HUD görüntüsü şeklinde.
Kokpit Paneli: En solda motor güç göstergesi var. Bu göstergenin altında verilen güç 100 üzerinden belirtilir. Göstergenin üzerinde çeşitli çizgiler var. Kalın bir çizgi Afterburner gücünü gösterir. Bu gücün üzerine çıkılması, Afterburner'ı çalıştıracaktır. Uçağın bu durumda çok fazla yakıt tüketeceğini unutmayın. İnce çizgiler ise Cruise (İlerleme) ve Loiter (Dolaşma) hızlarını temsil etmekteler. Bu göstergenin yanında yukarıda altı adet uyarı ışığı var. Bunlar:
GEAR: İniş takımlarının aşağıda olduğunu
HOOK: İniş kancasının aşağıda olduğunu
EN ÜST SAĞDAKİ SAYI: İstenen motor kuvvetinin yüzde kaçının mevcut olduğunu gösterir. Bu sayı 100'ün altında ise, motor daha istenen performansı veremiyor demektir. Bu sayı pekala da 100'ün üzerinde olabilir. Bu durumda motor yüksek güçten henüz azalttığınız güce ulaşamamıştır. Yükseldikçe havanın azalması motorun gücünü düşürecektir.
WBRK: Tekerlek frenlerinin çalıştığını gösterir.
ABRK: Hava frenleri çalışmakta, REHT: Afterburner'lar çalışmakta. İngilizce Reheat'ten kısaltma
Tüm bu uyarı ışıkları bir değişim esnasında kırmızı olacaklardır. Göstergelerin altında hasar panosu yer almakta. Hasar alınırsa panonun solunda belirtilecek, sağında ise uçağın hasarı ile orantılı bir sütun çıkacaktır. Oyunda hasarlar üzerinde fazla durulmamış. Ancak yüksek G dönüşlerinden ve ağır inişlerden hasar alınabiliyor. Bunun altında iki önemli gösterge var. Bunlardan soldaki Missile yazısını taşıyor ve uçtuğunuz uçağa kilitlenmiş bir füzeye karşı sizi uyarıyor. Sağ taraftaki ise Radar yazısını taşıyor ve yandığı zaman bir düşman radarı tarafından izlendiğinizi belirtiyor. En altta ise mesajların yer aldığı bir gösterge var. Burada, yaptığınız hareketlere ilişkin birçok mesaj olacaktır. Orta sütuna çıkıyoruz. Burada oldukça büyük bir ekran var. Ekranın sol üst köşesinde neredeyse görünmeyen minicik bir uyarı ışığı var. Bu ışık yandığında uçak Stall'a girmiş demektir. Bu ışık sesli bir sinyal eşliğinde yanacaktır. Kanatlarınızın altında uçağı kaldıracak havanın bulunmadığını, ve uçağın artık uçamadığını belirtir. Hem Stall, hem de kurtulma manevrası bu oyunda oldukça gerçekçi programlanmış. Gelelim büyük ekrana. Modern uçaklarında değişik bilgileri görüntüleyebilen bir veya birkaç ekran vardır. Klasik göstergeler gibi tek işlevi olmayan bu ekranlara Çok işlevli gösterge anlamında (Multi Function Display'den kısaltılarak) MFD adı verilir. MFD görüntüsü, oyunda M tuşu ile değiştirilebilir. MFD modları şunlar:
STORES: Pilonlarda taşınan silahları gösterir. Bu modda istediğiniz pilonu K tuşu ile seçerek içeriğini görebilir ve SPACE tuşuna basarak atabilirsiniz (Biten yakıt tanklarını mesela). Uçağın dışına yerleştirilen her parça uçağın performansını düşürecektir. En altta ise kalan Chaff ve Flare sayısını görebilirsiniz.