Imagine
Retro bilgisayar'Fantastique Voyage' filminin zamanında bizi nasıl şaşkına çevirdiğini hepimiz hatırlarız. Küçükken televizyonda bu filmi gördüğümde içim içime sığmamış, kalbim yerinden fırlayacak gibi olmuştu. Olaylar bambaşka bir dünyada geçiyordu. Bu dünya, yazarın kafasında canlandırdığı ve beyaz perdeye sunduğu, insanoğlunun iç dünyasıydı. Burada micro denizaltınızla damarların içinde dolaşıyor, kalbe giriyor, akciğerlerde tırmanış yaptıktan sonra beyin damarlarındaki tümöre karşı savaş veriyordunuz. Bu filmin güzel bir örneği daha sonra 'Inner Space' ismiyle piyasaya sunuldu. Filmi seyrederken insanın kendi yarattığı bir dünyada dolaşırken nasıl bir zevk alacağını hayal ediyordum. Daha sonra Video Scape programıyla tanıştım. Programda ilk yaptığım şey, hazır objelerden biriyle uğraşmak oldu. Objenin etrafında dönüyor ve istediğim açıdan bakabiliyordum. Bu bana sonsuz bir haz vermişti, kendimi filmdeki denizaltıda gibi hissetmiştim. Eğer bu programcık bunu becerebiliyorsa, gelişmiş programlar neleri becerirdi kimbilir... Gelgelelim daha sonra Sculpt 4D üzerinden aktarma yaparak Imagine denilen bir programla tanıştım. John Lennon'ın şarkısını dinledikten sonra Imagine'in başına oturan bir insanın, yaratamayacağı bir dünya olmadığına karar verdim. Imagine, şu ana kadar Amiga için yazılmış en iyi Raytrace prog-
Doğan Türküler diyorsanız, işte size fırsat, kendi reklam filminizi kendiniz çevirin. Digitize edilmiş görüntüleri bir kürenin etrafına yapıştırıp küreyi döndürmeye başlayın, o sisler içinde dönmeye devam ederken birden camdan bir dünyaya dönüşsün. Bunun sonucunda cam küre erisin ve füme camdan Reklamlar yazısına dönüşsün, bu ekranın önünden geçerken patlasın ve yok olsun. Veya varsayalım mimarsınız. Bir ev dizayn ettiniz, müşterinize bunu göstermek istiyorsunuz. Ancak müşteri planlara sağdan bakıyor, soldan bakıyor ve normal olarak hiçbir şey anlamamış olmanın verdiği mutsuzlukla, olmamış diyor. Bu durumda ona evi gezdirmeye ne dersiniz, takın Imagine'i. Tutun müşterinizin elinden, önce evin etrafında bir tur atın. Nasıl müşteri gördüklerine inanmaya başladı değil mi? Bunun şokunu atlatmadan, evin içine girin ve salonda dolaştırıp, odaların gündüz ışığını nasıl aldığını gösterin. Buna rağmen evi elden çıkaramazsanız, zaten mimarlıkla ilgili bazı sorunlarınız var demektir. Bunlarla yetinmediyseniz, size birkaç örnek verelim. STAR'da gördüğünüz, camdan HABERLER ve SİNEMA yazıları, Imagine ile çok kolay ve zorlanmadan yapılabilecek yazılar. Ayrıca TRT televizyonlarındaki üç boyutlu animasyonların hepsi, Imagine ile aynı kalitede yapılabiliyor. Şimdi diyeceksiniz ki, madem aynı kalitede yapılabiliyor da niçin millet ramı olmanın avantajını elinde tutarken, bunun yanında Silicon Graphics gibi sistemlerde kullanılan ve TDI firmasının bir ürünü olan Explore programıyla yarışacak seviyede. En son çıkan 2.0 versiyonunda birçok hatası düzeltilmiş, bunun yanında kullanıcıya kolaylık sağlayacak yepyeni fonksiyonlar eklenmiş. İşin teorik yönünü merak edenler AMIGA DÜNYASI'nın Şubat 92 sayısından bakabilirler tabii; ama yine de iyi güzel de, bu Imagine neyin nesidir diyenleriniz mutlaka olacaktır.
Imagine, yaratıcılığın doruğunu zorlamak için yapılmış bir program. Bu programla kendi yarattığınız dünyalara yolculuk yapabilir, oluşturduğunuz evin merdivenlerinden çıkıp, balkonunda otururken, portakal gözlü bir kolibrinin size uzattığı çayı içip, yine sizin yarattığınız gökyüzünde uçan filleri seyredebilirsiniz. Bunlar bana yetmez derseniz, Amerika'dan Grand Kanyon'u evinize getirebilir, yeni tasarlanmış olan F-23 model uçağınızla bunun içinde dolaşabilirsiniz. Eğer ben ciddi uygulamalarla uğraşmayı seven bir insanım, yaptıklarımın karşılığını görmek isterim gidip Silicon Graphics'e yüzmilyonlarca lira para yatırıyor. Sorun şu: Amiga'yı Türkiye'de doğru dürüst temsil edebilecek bir kuruluş yok. Amiga bilgisayar Türkiye'de sadece satılıyor, satıştan sonra tam bir hizmet yok ve gerekli olan Amiga paketi şimdiye kadar oluşturulamadı. Düşünün ki, Amiga 500 ile Amiga Dünyası dergisi (piyasa şartlarına göre iddialı ve kaliteli) hazırlanıyor, ama hâlâ masa üstü yayıncılık yapan bilgisayarlar kategorisine sokulamıyor. Yanlış pazarlama politikalarından dolayı Amiga piyasada oyun bilgisayarı olarak tanınıyor. Bu yanlış tutumun çerçevesi içinde, bu yıla kadar Amiga için Türkiye pazarında hiçbir gelişme olmadı. Ancak geçen ayki fuara gidenleriniz bazı şeyleri farketmişlerdir. İlk kez üçüncü parti dediğimiz yan birimler (Harddiskler, Hızlandırıcı kartlar, Scannerlar, Broadcast sistemleri) fuarda tanıtıldı. Bu bir tabunun ve bir tekelin yıkılışını gösteren bir zaferdir. Yurt dışında, bilhassa Amerika'da televizyon stüdyolarının, Broadcast ve MultiMedia sistemi olarak Amiga'yı tutmuş olması (stüdyoların yüzde 78'i Amiga'yı Broadcast elemanı olarak kullanmaktadır), bu konuda Amiga'nın kalitesini ve ciddiyetini göstermektedir. Amiga için Broadcast sistemleri ve kartları üreten firmalarla şimdiden anlaşmalar yapılmıştır. Sonuç olarak birçok televizyon şirketinin açılmakta olduğu piyasada, Amiga destekli Broadcast sistemleri çok iyi ve ucuz bir pazar oluşturacaktır. Bunun devamı olarak da Amiga'yı ve Imagine'i kullanmayı bilen kalifiye elemanlara ihtiyaç duyulacaktır.
Bu yazı serisindeki amacımız, Imagine'i örneklerle anlatmaya çalışmak, ilk başta temel örneklerle başlayıp, daha sonra kompleks modellere geçeceğiz. Kullanılacak program, Imagine'in 2.0 versiyonudur. Bu ayki kapak resmi 33 Mhz Combo ve Impact Vision 24 Graphic kartı destekli bir Amiga Broadcast sisteminde, tamamıyla Imagine'de hazırlanmış ve bir animasyonun ortasından alınmış bir frame'dir.
Evet, Workbench'i açtık. Imagine ikonumuza klikledik. Karşımıza Imagine çıktı. Bundan sonra ne yapmamız gerekiyor? Project menüsünden New seçeneği yardımıyla ismini sizin vereceğiniz bir project oluşturun. Yaratacağınız yeni dünyanın ismi bu olacak. Geçen sayıda Hasan Kaya arkadaşımızın verdiği şekilde devam edip Project ve resim dosyası oluşturma işlemini tamamladıktan sonra, ilk örneğimiz için hazırsınız. Bu örneğimizde kırmızı bir küp yapacak daha sonra değişik bir kamera açısından onun fotoğrafını çekeceğiz.
Detail Editöre geçin. Bu editör obje hazırlamak, hazırlanmış bir objeyi deforme etmek ve objenin yüzeyi ile ilgili (renk, yansıma, brush mapping) bilgileri girmek için kullanacağımız editör. Arzumuz, bizden istenilen küp, en temel öğelerden oluşturarak yapmak olacaktır. Küp yapmanın tabii ki daha kolay yolları var. Ama küpün yapımını temelden öğrenmek, daha besleyici ve daha kalıcı pratik bilgiler verecektir. Şimdi Display/Coordinates'i açın. Sağ üst köşede x,y,z formatında değerler belirecek. Böylece ekranın neresinde olduğumuzu bilebileceğiz. Şimdi Mode/Pick Method/Lock'ı seçelim. Bu mode, Snap to Grid yapar; yani seçtiğimiz veya koyacağımız nokta, ekran üzerindeki gridin en yakın köşegeninde yerini alır. Bu sayede kesin koordinatlarda çalışabiliriz. Çalışacağımız koordinat sistemi için grid büyüklüğü 25 birim olmalı. 25 birim, ideal çalışma için yeterli bir değer. Grid Size 25 değilse, Display/Grid Size'dan bunu 25 yapın.
Her obje, bir axis'e sahiptir. Bu objenin koordinat düzlemi üzerindeki yerini ve akslara göre açısını belirleyen bir noktadır. O halde ilk işimiz oluşturacağımız küp için bir axis belirlemek olacaktır. Function/Add/Axis komutuyla objemizin temelini atmış bulunuyoruz. Bu axis'in koordinatları büyük ihtimalle (0,0,0)'dadır. Ancak emin olmak için bir kontrol edelim. Kursoru objeye klikleyip objeyi seçin. Objenin yerini kursoru objenin üstüne getirip, ilgili koordinatları sağ üst köşeden okuyabileceğimiz gibi, Object/Transformation seçeneğinden de yapabiliriz. Bu seçenekte karşımıza bir bilgi penceresi çıkar. Burada üstten itibaren ilk üç değer (Rotate, Scale, Translate) objenin relatif yani göreceli değerleri, sonrakiler ise (Alignment, Size, Position) absolute, yani mutlak değerleridir. Position gadgetine basarak objenin gerçek yerini, Alignment'a basarak akslara göre açısını ve size'a basarak büyüklüğünü öğrenebiliriz. Bu değerler sıfırdan farklıysa hepsini sıfırlayın (size hariç); böylece obje ilk anki haline ulaşacak ve 0,0,0 pozisyonunda, 0,0,0 derece açılarla yerini alacaktır. Artık show zamanı. Küpümüzü yaratmak için işlemlere devam edelim. Çalışacağımız ekran paneli front (x-z yüzeyi) olacaktır. Axis'i seçtiğinizden eminseniz, Mode/Add Lines komutunu seçin. Daha sonra, Front panel'de (50,0,50) noktasına yakın bir yere gelip mouse'u klikleyin. Daha sonra sırası ile (50,0,-50), (-50,0,-50) ve (-50,0,50) ve tekrar (50,0,50) noktalarına klikleyin. Böylece bir kareye sahip oldunuz. Ancak bu kare sadece çizgilerden oluşuyor. Çizgilerden oluşan bir obje ışığı yansıtamayacağı için, görünmezdir. Bundan dolayı, objeye yüzeyler eklemeliyiz. En ufak yüzey üç noktadan oluşur. Bu da normal olarak bir üçgendir. Karemizi iki adet yüzeyden oluşturacağız. Mode/Add Faces'ı seçin. Bu komutta, seçtiğiniz her üç nokta bir yüzeyi tanımlayacaktır. Başlayalım. Sırasıyla (50,0,50), (50,0,-50) ve (-50,0,-50) koordinatlarındaki noktaları seçelim. Böylece ilk yüzeyi onaylamış olduk. Şimdiyse (-50,0,-50), (-50,0,50) ve (50,0,50) noktalarını seçip ikinci yüzeyi oluşturalım. Artık karemiz hazır.
Yapmamız gereken şekil bir küp olduğu için, karemizi y ekseninde biraz çekiştirmemiz gerekecek. Bu işlemi Mold tool ile yapıyoruz. Mode/Pick Objects'i seçerek Mold Tools'a girmeye hazır hale geliyoruz. Object/Mold'u seçip Extrude gadgetine klikleyin, burada sağ üstte Length bilgisi vardır. Bu karenizin y ekseni boyunca ne kadar çekiştirileceğini belirlemektedir. Normalde 100 birimdir. Ancak başka bir değerdeyse, onu 100 birim yapın. Ok'e bastıktan sonra sizin de artık bir küpünüz olduğunu farkedecek ve bunu yaratmanın verdiği mutlulukla, şimdi ben bunu kırmızıya boyayayım diyeceksiniz. İsteyenin bir yüzü, vermeyenin iki yüzü karadır diyerek, boyama işlemine geçelim. Object/Attributes'ü seçerseniz, objenizin yüzeylerinin içeriğini belirleyebileceğiniz bir pencere açılır. Bu pencerede çeşitli değişkenler mevcuttur. Bunlar objenizin parlaklığını, rengini, saydamlığını ve daha birçok özelliğini ayarlamanızı sağlar. Bizim bu ay göreceğimiz sadece renk olduğundan, Color isimli gadgete klikleyin ve rengin Red bileşenini 255, diğer Green ve Blue bileşenlerini 0 yapın. OK'e bastığınız andan itibaren objeniz kırmızı renkli bir küp olacaktır. Artık obje editörü ile işimiz bittiğine göre, Stage Editöre geçebiliriz. Tabii bu bölüme geçmeden önce objeyi save etmemiz gerekiyor. Object/Save'i seçin ve objenize çok güzel bir isim verip, onu save edin.
Stage Editör, Light, Camera, Action bölümünün uygulandığı, yönetmenin çalışma odasıdır. Filmi çekmek için bu editörü kullanırız. Evet işimize kaldığımız yerden devam edelim. Object/Load ile, biraz önce save etmiş olduğumuz kırmızı renkli küpümüzü yükleyin. Daha sonra, Display/Camera View'i seçelim. Artık perspective panelindeki görüntü bizim kameradan gördüğümüz görüntü olacaktır. Eğer obje çok yakın görünüyorsa, kamerayı biraz uzaklaştırabilirsiniz. Tabii bu arada küpümüz, kameranın bakış açısından çıkabilir. Bunu engellemek için, Object/Camera (Re)Track komutunu seçip, küpümüzün ismini yazın. Böylece kamera bizim objemize kilitlenecektir. Yönetmen olarak gerekli açıyı bulduysanız, sıra ortalığı biraz aydınlatmaya geldi. Işıksız bir ortamda kırmızı bir küp bile siyah gözükeceğinden gerekli tedbirleri bir an evvel almamız gerekmektedir. Bunun sonucu olarak dünyamıza bir lamba ekleyelim. Object/Add/Light Source bu eylemi yerine getirecektir. Mouse ile klikleyip lambamızı seçelim. Eğer olmuyorsa, Find requester'dan çağıralım, bu da hoşunuza gitmiyorsa, F1 tuşuna basalım. Bu tuş Pick Selected komutuyla eşanlamlı olup, senaryoya yeni eklenen objeyi sorunsuz olarak seçmenizi sağlar. Işık kaynağını seçtikten sonra.
konumunu M tuşu ile uygun bir biçimde ayarlayın. Mesela kameranın üzerine koyun, isterseniz birden fazla ışık kaynağı da kullanabilirsiniz. Ancak kullanacağınız her ışık kaynağı, resminizin Render hesaplama süresini bir parça daha uzatacaktır. Bütün bunları yaptıktan sonra, son bir kontrol yapın ve Project/Save Changes'dan senaryonuzu Save edin. Artık son iş olarak Project Editöre geçebiliriz. Bu editörün Stills bölümünde 1 no'lu frame'i klikleyip Generate'e basın. Bir süre bekledikten sonra resminiz render edilmiş olacaktır. Show komutuyla resminizi görebilirsiniz. Eee, bu kadar yorgunluğa değiyor değil mi?...
Yazımızın ilk bölümünü burada sonlandırırken, hepinize komutların tuş karşılıklarını öğrenmenin ne kadar yararlı ve hızlı çalışma ortamı hazırlayacağını hatırlatmak istiyorum. Yepyeni dünyalar sizin olsun. En içten saygılarımla.
