Sayfa 21

Bu yöntem TV stüdyolarında bluebox adı altında çok kullanılır. Bir sunucu mavi bir arka plan önündeyken kayıt yapılır. Daha sonra genlock yardımıyla mavi renk ayarlanılarak filtre edilir ve buraya başka bir görüntü (Amiga grafiği) bindirilir.

3. Fade - Fade yardımıyla her iki video sinyali de kısılıp açılabilir. Bu şekilde video kaynağından gelen sinyal zayıflatılırken Amiga sinyali artırılarak bir yok olma efekti sağlayabilirsiniz. Dilerseniz bir sinyali azaltırken diğerini 0'dan maksimuma getirebilir ve böylece görüntü geçişleri sağlayabilirsiniz. Kaliteli bazı genlocklarda fade işlemi zamanlayıcıya bağlanmış durumdadır (Auto-fader). Bu cihazlarda, görüntü kısma işlemi verilen süre sonunda başlatılır ve belirlenen süre kadar sürer.

4. Wipe - Bu yöntem daha çok bir kesme/yapıştırma işlemidir. Video sinyallerinden birinin bir kısmı kesilir ve yerine diğer video kaynağından gelen sinyal gösterilir. Bu şekilde harici video sinyalini aynen Amiga'nın ekranları gibi istenen yöne kaydırmak mümkün olur.

Miks yöntemleri bunlar; fakat hala miksajın nasıl yapıldığını öğrenemedik. Zira videoda miks işlemi ses miksi kadar kolay değildir. Bunun nedeni, iki video sinyalinden birinin RGB (Amiga) standardına göre olması, diğerinin de PAL-FBAS sinyali olmasıdır. Normal olarak bunlardan birini diğerine çevirmemiz gerekmekte. Amiga için üretilen birçok genlock'ta PAL-FBAS sinyal bir RGB splitter yardımıyla RGB normuna çevrilir. Bu iki sinyal miks edilmekte ve ardından da sonuç sinyal PAL-FBAS normuna çevrilerek video kayıt cihazına gönderilmektedir. Bu yöntemin kullanılma sebebi, devrenin daha ucuza mal olmasından herhalde. Diğer yöntemde Amiga sinyali PAL-FBAS'a çevrilir ve iki sinyal miks edilerek doğrudan çıkışa gönderilir.

İlk miksaj yönteminde harici video sinyali iki defa dönüştürüldüğünden biraz zayıflar. Fakat Amiga sinyali çok az zayıflar, zira Amiga sinyali sadece bir defa dönüştürülür. İkinci metodda zayıflama, hemen hemen hiçe yakındır. Fakat demin de belirttiğim gibi devrenin maliyeti bir hayli yükselir. PAL-FBAS modunda miks yapan genlock'ların fiyatları bu yüzden 2500 DM'dan başlamakta. Genlock çeşitlerine şöyle bir bakacak olursak 3 temel grup yapabiliriz:

1- Modülatörler: Bunlar en basit genlock sayılırlar. Görevleri, RGB sinyali PAL-FBAS sinyaline dönüştürmektir. Commodore'un üretmiş olduğu TV modulator sinyali bir hayli zayıflatmakta. Bu yüzden piyasada değişik birkaç tip modulator vardır. Bunlar güçlü bir sinyal üretirler. Fakat bu sınıftaki genlock'ların miksaj için hiçbir ek fonksiyonu yoktur.

2- Miks fonksiyonlu genlock'lar: Bunlar gerçek genlocklardır. İki çeşitleri mevcuttur. İlki, Amiga içine takılabilen tipteki genlock'lardır. Bunlar A-2000'de bazen sorun çıkarabilirler. Nedeni de Amiga 2000'in içindeki video slotunun zaten işgal edilmiş olmasıdır. Bu yüzden video slotundaki kartla genlock arasında seçim yapmak gerekir. Bazı kaliteli genlock'lar ek bir parçayla seçim işleminin şalter vasıtasıyla yapılmasını sağlamaktalar. İkinci tip genlock'lar harici genlock'lardır. Bunların tek ufak dezavantajı da sinyal yolunun biraz uzamasıdır. Eğer sinyali 1 metreden fazla bir uzaklığa aktaracaksanız, bunu güçlendirmenizde fayda var. Aksi halde sinyaliniz bir hayli zayıflar ve kötü sonuç verebilir.

3- Profesyonel sistemler: Bunlar video ile alakalı akla gelecek her türlü yan birimi de içeren pahalı cihazlardır. Digitizer, sinyal güçlendirici, senkronlayıcı ve time base corrector devreleri gibi birçok birimin tek bir kutuda toplanmış halidir. Bu çeşite en basit örnek olarak Video Toaster'ı gösterebiliriz. Böyle bir cihazla video sinyali üzerinde istediğiniz oynamaları yapabilir, miksajı daha değişik şekillerde (döndürerek ekran getirme, çeşitli wipe fonksiyonları vb.) yapabilirsiniz. Şayet devamlı geliştirmek istediğiniz bir sistem düşünüyorsanız, bu cihazların pek faydası olmaz. Profesyonel çalışmalarda her geçen gün yeni sistemler yaratıldığından cihazı devamlı değiştirmeniz gerekebilir. Çoğu zamanda isteğinize tam anlamıyla cevap verebilen bir sistem bulmanız bir hayli güç olur. Bu sebeple tüm video yan birimlerini ayrı ayrı alıp bunları teker teker değiştirmeniz ve geliştirmeniz daha kolaydır.

Genlock'ların çalışma şeklini daha kolay anlayabilmek için Şekil I ve II'yi incelemenizi öneririm. Daha da detaylı bilgi için RGB ve PAL-FBAS standartlarını anlatan bir kaynağa başvurmanız gerekmekte. Umarım bu yazı sayesinde genlock'ları daha iyi anlayabilirsiniz.