Sayfa 20

DeskTop Video alanında en çok kullanılan yan birimlerden biri olan genlock'ların ne olduklarını tam olarak anlamanıza yarayan bu yazı sayesinde, genlock'ların nasıl çalıştıklarını da öğrenebilirsiniz.

TV modülatörü yardımıyla bir Amiga görüntüsünü ya da animasyonu videoya kaydetmeye çalışanlar bilirler; TV modülatörü renkleri zayıflatarak çok soluk bir hale getirir. Bu şekilde yapılan bir kayıt videodan seyredildiğinde de sonuç pek tatmin edici nitelikte olmaz. Genlock'lar Amiga sinyallerini video sinyallerine kayıpsız olarak çevirir. Bu sayede de renklerdeki soluklaşma da yok olur.

Genlock'ların ikinci temel fonksiyonu, miksajdır. Profesyonel olarak video kayıtlarıyla uğraşanlar, iki görüntüyü kombine etmek ya da üst üste bindirmek için profesyonel görüntü mikserleri kullanırlar. Bu mikserler yardımıyla bir görüntüden bir diğerine geçiş de kolaylıkla yapılabilmekte. Fakat ev kullanımı için bu mikserlerin fiyatları hala bir hayli yüksek. Bu yüzden Amiga'daki bir görüntüyü bir video görüntüsü üzerine bindirip sonucu video kayıt cihazıyla saklamak istiyorsanız, genlock adı verilen yan birimden kullanmalısınız. Genlock'un görevi gayet basit; Amiga'nızdan gelen görüntü sinyallerini video kaynağından gelen görüntü sinyalleriyle birleştirir. Daha gelişmiş genlock'larda ise, fade in/fade out gibi bazı seçenekler de var. Fakat bizi ilgilendiren sadece genlock'ların temel çalışma şekilleri. Genlock'ları daha iyi tanıyabilmek için dilerseniz bu birimin içindeki işlem adımlarını sırayla inceleyelim.

İki video kaynağını miks edebilmek için, bunların her iki kaynağa ait senkron sinyalinin de diğeriyle uyuşması gerekmekte. Ancak her iki video sinyali de senkronize olduklarında bunları karıştırmak ya da üst üste bindirmek mümkün olmakta. Bu yüzden her genlock'ta bulunan iki temel birim, senkronize katı ve videomiks devreleridir. Şimdi her iki katı da inceleyelim:

* Senkronize devresi: Burada video kaynağının senkron sinyalleri değerlendirilmekte. Senkron sinyallerinin HSYNC ve VSYNC olduklarını daha önce de görmüştük. Bu iki sinyal de Amiga'ya iletilmekte ve video çipinin (Denise) dış video kaynağına göre senkronu sağlanmakta. Şayet girişte herhangi bir video sinyali mevcut değilse, genlock birimi görevi üstlenerek bu senkron sinyallerini kendi üretmelidir. Aynı işlem, video sinyali olup da sabit olmayan senkron sinyalleri olduğunda da yapılır. Bu senkronize sinyalleri sa-

Cem GENCER bit olmadığı zaman Amiga'ya iletilirse, Amiga'nın crash etmesine sebep olur. Zira Denise çipi bu senkron değişmelerinden çok kolay etkilenir.

Genlock'un takılı olup olmadığını, sistem ancak boot edilirken algılayabilir. ROM rutinleri video girişinde senkron sinyali olup olmadığını kontrol eder ve varsa Denise'in senkronunun bu dış sinyallerle yapılmasını sağlar. Senkron girişlerinde sinyal mevcut değilse, Denise kendi senkron sinyallerini üretecektir. Bu senkronize ayırımının komplike olmasından dolayı, boot edildikten sonra genlock'u kapayıp açmak mümkün değildir.

* Miks devresi: 'Senkronize devresi yardımıyla her iki video görüntüsü de (bunların biri Amiga görüntüsü!) tam olarak üst üste bindirildiği zaman, artık analog olarak bunları birbiriyle miks etmek mümkün oluyor. Mix işlemi, değişik genlock'larda farklı yapılır. Fakat bu miks çeşitleri 4 temel gruba ayrılmakta. Bazı kaliteli genlock'lar bu miks çeşitlerinden birkaçını birden kullanabilmekteler. Bu dört gruba kısaca bir göz atalım:

1. Color 0 Keying - Bu yöntemde Amiga yardımcı bir sinyal gönderir. Zero Detect pini yardımıyla Amiga o an gönderilen pikselde zemin rengi (0. renk) kullanılıp kullanılmadığını gösterir. Zemin rengi kullanılan yerlerde, Amiga'nın görüntü sinyali göz ardı edilerek buralarda sadece harici video kaynağının sinyali gösterilir. Bu yöntem hemen hemen bütün genlock'larda vardır.

2. Luminance / Chrominance Keying - Bu yöntemde genlock'ta bir ayarlama gerekmekte. Genlock üzerindeki değişik ayarlayıcılarla video kaynağındaki belli renkler filtre edilir. Bu boşalan yerlere de Amiga'nın görüntüsü bindirilerek miks yapılır. Bu yöntem, Color 0 keying'le hemen hemen aynıdır. İlk yöntemde video sinyali Amiga görüntü sinyalinin boşluklarındaki yerlerde gözükür. Bu yöntemde de tersi olmakta; video sinyalinin belli renkteki yerlerinde Amiga'nın görüntü sinyali gösterilir.