Sayfa 15

Şimdi, Çubuk editördeki alet edevatımızın neler olduğuna bir bakalım.

SetSig: Edit edilen sequence TSIG içeriyorsa, ölçü ve vuruşları gösteren kolonların yeni TSIG'in yapısını almasını sağlıyor. Yani 4/4'ten 3/4'e geçildiğinde, ekranda dört vuruş sütunundan oluşan bir ölçülük yapı, üç vuruş sütununa dönüşüyor.

Add: Sequence'a yerleştirmek üzere kullanabileceğiniz tüm olayların bir listesini vererek seçim yapmanızı istiyor. Bu listeden seçilen bir olay, istenildiği kadar mouse aracılığı ile skor penceresine işlenebiliyor.

Insert: Add modundan tek farkı; araya katılacak olayın skorda kendisine yer açması. Yani skora ekleyeceğiniz bir vuruşluk nota, kendinden sonraki halihazırda mevcut bulunan tüm diğer olayları bir vuruş kadar ileriye itiyor.

Move: Mevcut olayların tek tek mouse ile yerlerinin değiştirilebilmesini sağlıyor. Bu işlemi olayı doğrudan mouse ile yakalayıp taşıyarak yaptığınız gibi, olayı ekranda seçtikten sonra sağa-sola ok tuşlarıyla zaman içerisindeki konumunu ve yukarı-aşağı ok tuşları ile de olaya ait diğer parametreleri düzenleyebiliyorsunuz.

Remove: Ekrandaki olayların mouse ile seçilerek teker teker silinebilmesini sağlıyor.

Lock: Üstünde çalışılan sequence birden çok MIDI kanalı ile ilgili olayı içeriyorsa, seçim ve işlem yapmak zaman zaman kalabalık nedeni ile zorlaşabiliyor. Bu gibi durumlarda, o an çalışmayı ilgilendirmeyen kanallardaki olayları görünmez kılmak ve onları "kilitleyip" yürütülen düzenlemeden etkilenmemelerini sağlamak olası. Lock seçildikten sonra, skor penceresinin alt tarafında bulunan kanal seçim tablosunda kapatmak istediğiniz kanallar işaretleniyor. İşaretlenen kanalla ilgili tüm olaylar hemen görünmez oluyor. Bu olayları tekrar görüntüye getirmek için ise, aynı işlemi yinelemek yeterli.

Select: Select aletini kliklediğinizde seçim moduna geçiyorsunuz ve mouse ile skor penceresinde topluca seçmek istediğiniz olayları dikdörtgen çerçeveler içerisine alarak tanımlayabiliyorsunuz. Bu şekilde işaretlenen olayların ok tuşları ile grup halinde yerleri değiştirilebiliyor ya da pulldown menülerde yer alan silme komutu ile silinebiliyor, Copy komutu ile kopyası alınabiliyor. Cut komutu ile skor üzerinden kesip çıkartılıyor ve bir başka yere taşınabiliyor. Hatta yine pulldown module menüsündeki modül programlar yardımı ile daha özel ve çok kullanışlı bazı işlemlere tâbi tutulabiliyorlar. Söz konusu modüllerden daha sonra söz edeceğiz.

Mark: Select'ten farkı, olayların değil bir zaman diliminin işaretlenip yukarıda sözü edilen silme, cut, copy işlemlerine tâbi tutulmasını sağlıyor olması.

Select ve Mark aletleri ile cut ya da copy edilen olay veya zaman dilimi, bellekte ayrıca saklanıyor ve istenildiği kadar skor üzerine eklenebiliyor. Son olarak neyi kopya ettiğinizi unuttuysanız, pulldown menüden Show Clip komutu ile bellekteki klipi geçici olarak skor üzerinde görmeniz olası.

Unmark: Skor üzerindeki tüm seçim ve işaretlemeleri kaldırmayı sağlıyor. "Highlight" edilmiş tüm olaylar normale dönüyor.

Zoom+ ve Zoom-: Skor penceresine daha çok ölçünün sıkıştırılarak gösterilmesine veya tersine daha az sayıda ölçünün pencerede izlenir olmasına yol açıyor. Skor çok kalabalıksa ya da onaltılık, otuzikilik, altmışdörtlük gibi küçük nota değerleri ile çalışıyorsanız, daha hassas işlem yapabilmek için buna gereksineceksiniz.

Snap: Yukarıda anlattığım aletler, CAD (bilgisayar destekli tasarım) programı kullanmış olanların yabancı olmadıkları elemanlar. En çok da snap aleti editörümüzü bir CAD editörüne benzetiyor. Notalarınızı skor üzerinde hareket ettirirken veya yeni notalar yerleştirirken işlemin vuruş kolonları üzerinde başıboş bir şekilde değil de, o an kullandığınız nota değerine bağıl katiyetle yürütülebilmesini olanaklı kılıyor. Böylece tek tek ekrandaki pixelleri izlemek zorunda kalmıyorsunuz ve notanız hep doğru zaman noktalarında yerini buluyor. Snap modu açılıp kapatılabilen bir mod. Aktifken, işler yukarıdaki gibi sürüyor. Kapalı iken ise, notanızı çeyrek notanın 1/192'si hassasiyetinde serbestlikle yerleştirebiliyorsunuz.

Quiet: Bu da snap gibi opsiyonel bir mod. Skora nota eklerken ve notaları hareket ettirirken işlemdeki nota synthesiser'ınızdan seslendiriliyor. Bunu istemediğiniz takdirde, quiet seçimi ile sessizliğe kavuşabilirsiniz.

Scroll: Yine bir opsiyonel mod komutu. Scroll seçilmiş ise, çalma ve kayıt durumunda skor sağdan sola doğru o an üzerinde bulunulan anın olaylarını size gösteriyor. Scroll'u kapatırsanız bu akışı da durdurmuş olursunuz. Grid (Set Grid Size): Grid seçildiğinde, ekranda notaların snap ile yerleştirileceği birim grid ölçüsünü ve nota uzunluğunu belirleyeceğiniz bir pencere açılıyor. Yalnız bu pencere sequence'in mutlak ya da bağıl oluşuna göre farklı. Mutlak sequence için her iki değere de birden yüzdoksanikiye kadar değer veren birer sürgü. Bağıl sequence için ise, bildiğimiz standard nota değerlerine göre seçim yapabiliyorsunuz. 1’likten 128'liğe kadar notalar, istenirse yarım değer artırılmış, üçlü, beşli hatta yedili çeşitlemeleri ile seçilip kullanılabiliyor. Böylece çalışmanızı yürütürken notalarınızın skor üzerindeki konumunu doğru seçmek ve zaman içinde yeralışlarını çok iyi algılamak mümkün oluyor.

Params (Play Parameters Window): Sequence'in seslendirilmesi ile ilgili değişkenlere yer verilen bir pencere. Değişkenlerin ilki, skor bir Tempo Change olayı içermiyorsa tempoyu ayarlayacağınız bir sürgü.

- Daha sonra çalma esnasında senkronize eşliğini duymak istediğiniz bir diğer harici sequencer veya davul makinesi varsa, bu ilişkinin sağlanması için işaretleyebileceğiniz "Enable Sync" seçeneği ve salt üzerinde çalışılan sequence'ın değil tüm hazırlanmış diğer sequence'ların da seslendirileceğini bildirebileceğiniz "Play in Context" seçeneği yer alıyor.

Yani bu seçimle, parçanızın bütününü ya da yalnız edit edilen sequence'i dinliyor olabilme olanağı doğuyor. Bir diğer değişken ise, "Start" sürgüsü. "Play in Context" durumunda parçanın başlama ölçüsünü tayin etme olanağı veriyor. Bir diğer deyişle; yaptığınız her değişikliği duymak için, parçayı her seferinde baştan dinlemek zorunda değilsiniz. Ayrıca pencere bir bellek ve bir ölçü bildirim göstergesi de içeriyor.

Repeat: Aletlerimizden sonuncusu, bu seçimli tekrar tuşu. Aktive edildiğinde sequence sonuna varıldığında tekrar baştan alınarak çalınmaya devam ediyor. Bunun REPT olayı ile bir ilgisi yok, yalnızca bir editasyon kolaylığı.

Ekran üzerinde ayrıca bir sequence numarası, bir zaman, bir grid ve bir de edit edilen notanın uzunluğu ile ilgili bilgi veren gösterge var.

Sequencer Sayfası'ndaki gibi "Pause", "Play", "Record" ve "Stop" tuşları ile çalma ve canlı kayıt işlemlerini bir teyp kayıt cihazı gibi kontrol edebileceğiniz tuşlar da mevcut.

ÇUBUK EDİTÖRDE KAYIT

İŞLERİ Canlı kaydın Sequencer Sayfasında olduğu gibi bol seçenekli olmadığını belirtelim. Fakat "Step Recording" işlemi, özellikle amatör kullanıcıların ve klavyeli enstrüman alışkanlığı olmayanların, yarı canlı bir kayıt gerçekleştirebilecekleri çok büyük bir kolaylık. Çünkü bu uygulama esnasında klavyeden bastığınız nota ekrana yansıdıktan sonra, siz ikinci notayı basana kadar zaman akmıyor ve editör sizi bekliyor. Akorları bile parmaklarınızı tuşlara sıra ile basarak (bir sonraki notayı basmadan bir önceki parmağı tuştan kaldırmamak koşulu ile) kayda girebiliyorsunuz.