SUPERBASE PROFESSIONAL
Retro bilgisayar
Merhaba... Geçen ay Superbase'in Forms Editörüne giriş yapmış ve genel tanımlamalarını vermiştik. Ancak her Superbase bölümünde olduğu gibi bu bölümde çok ayrıntılı olduğundan ikiye ayırmak zorunda kaldık. Bu ay Forms Editor bölümünü bitirmeye çalışacağız.
BİR FORMU EDİTLEMEK: Bir form, iki nedenle editlenebilir: Birincisi, sayfadaki objelerin görünüş ve düzenlenişlerini değiştirmek için tek tek sayfaları editlemek; ikincisi ise formu oluşturan sayfaların sırasını değiştirmek.
OBJE HİYERARŞİSİ: Bir sayfaya objeler eklediğinizde, bazı objeler diğer objelerin altına yerleştirilecektir. Bunun nedeni, objelerin bir hiyerarşik sıraya - ya da "öncelik sırasına" sahip olmasıdır. Alttan üste doğru obje hiyerarşisi şöyledir:
Sahalar Kutular Çizgiler Resimler Yazılar Alanlar Listenin en altındaki obje en yüksek önceliğe sahiptir. Örneğin kutular sahaların, çizgiler de kutuların üzerine yerleşir. Aynı kategoride iki objeden en son yerleştirilen diğerinin üzerine biner.
Hiyerarşik yapı, camdan tabakalar şeklinde düşünülebilir. Bir Forms Editor sayfası, birbirinin üzerine eklenmiş en altta sahalar, en üstte ise alanlar bulunan altı cam tabakası gibidir.
Hiyerarşi işlemleri, sayfa görünüşlerinde farklılık yaratmak ve yeni objeleri üste almak gerektiğinde faydalıdır.
OBJELERİN SEÇİMİ: Bazı Forms Editor komutları sadece objeler seçilerek çalışırlar. Diğer bir deyişle, mevcut bazı uygulamaları yapmadan önce, bir objeyi ya da bir obje grubunu seçmeniz gerekir. Bu uygulamalar; Cut, Copy, Replicate, Move, Edit Attributes ve Set Print Status seçenekleridir.
Bir objeyi, işaretçiyi üzerine getirip sol mouse tuşuyla iki kere klikleyerek seçebilirsiniz. Forms Editor, seçilen objeyi çevresine siyah kesikli çizgilerle çerçeve çizerek gösterecektir.
Bir obje grubunu seçmek için, SHIFT tuşunu basılı tutarak her objeyi bir kez kliklemek gerekir. Gruptan bir objeyi çıkartmak için ise, objeyi kliklemek yeterlidir.
Bir çizgi ya da kutuyu seçmek için işaretçinin çizgiye ya da kutunun bir kenarına yerleştirilmesi gerekir. Bir saha seçiminde ise, işaretçinin alanın herhangi bir yerine yerleştirilmesi yeterlidir.
Bir objeyi seçtiğinizde, Forms Editor obje hiyerarşisini takip eder ve iki obje aynı büyüklükte ise en üsttekini alır. Burada, alttaki objelerin seçiminin zor olduğunu düşünebilirsiniz. Fakat genellikle objelerin sayfa büyüklüğünde tanımlanmadığını ve bu yüzden de genellikle alttaki objenin bir kısmını bulabileceğinizi düşünürseniz, bu tür bir sorun pek karşınıza çıkmayacaktır.
BİR SAYFANIN EDİTLENMESİ: Bir sayfayı editlerken yapılabilecek işlemler: . Sayfadaki objeleri yeniden dizayn etmek . Objeleri yeni pozisyonlara almak . Sayfadan obje silmek . Objeleri kopyalamak . Objelerin boyutlarını değiştirmek
Bu işlemler için kullanılacak olan Cut, Copy, Paste ve Undo seçenekleri Edit Menüde; Move ve Size Set Menüde; Clear ise Page Menüde bulunur.
UNDO: Set Menü seçenekleri arasında bulunan UNDO, son verdiğiniz komutun sonucunu geri alır; yani, o komut çalıştırılmadan önceki durumuna geri döner. Mesela, son yaptığınız işlem bir kutu çizmek ise, Undo kutuyu sayfadan yok eder; bir çizginin uzunluğu ve yeri değiştirilmişse, orijinal uzunluğu ve pozisyonuna geri döndürür.
Undo, aynı işlemleri obje grupları için de yapar. Yani aynı anda birçok objenin yeri değiştirilmişse, Undo komutu ile hepsi eski yerleşimine döner.
Undo seçeneği, sadece Set Menü işlemlerini geri alır. Örneğin, Paste ile sayfaya eklenen bir objeyi kaldırmaz.
CLEAR: Sayfadaki tüm objeleri atarak temizler. Bu seçenek genellikle sayfa dizaynını atıp yeniden başlanacağı zaman kullanılır.
Clear seçeneği ile sayfa temizlendikten sonra Undo ile geri çağrılamaz. Sayfanızı sonradan kullanmak isteyebileceğinizi düşünüyorsanız, Clear komutunu vermeden önce sayfanızı kaydetmelisiniz.
CUT: CUT, ekrandan seçilen objeyi kesip alır ve clipboard'a saklar. Clipboard, saklanacak objeler için ayrılmış bir alandır. Diğer programlarda olduğu gibi Forms Editor içinde de Cut ve Copy fonksiyonları tarafından kullanılır. İstenen obje ya da obje grubu seçilerek bu alana saklanır; sonra da istendiği zaman bir sayfaya Paste ile tekrar yerleştirilir.
Cut seçeneği ile objeler seçildikleri sayfadan kesilip clipboard'a alınır; Paste ile başka bir sayfaya transfer edilir.
Cut işlemi için önce obje (ya da objeler) çift klik yapılarak seçildikten sonra, Edit Menüden Cut seçeneği işaretlenir.
COPY: Copy de Cut gibi çalışır; ancak seçilip clipboard'a kopyalanan obje sayfadan kesilip atılmaz. Genellikle aynı objeden birçok kez kullanılacağı zaman çok yararlıdır. İşaretlenerek Copy ile clipboard'a konulan obje aynı sayfaya ya da başka sayfalara kopyalanabilir.
Copy, özellikle sürekli tekrarlanan satır ve kolonlardan oluşan bir form oluşturulacağı zaman kullanılır. Örneğin data girişi için bir form oluşturduğunuzda ve her satırın kendi kutusuna sahip olmasını istediğinizde, yalnızca ilk satırda bir kutu çizmeniz gerekir. Bunları Copy ile clipboard'a atıp, her satıra Paste ile yerleştirebilirsiniz.
PASTE:
PASTE: Cut veya Copy ile clipboard'a saklanmış objeyi ya da obje grubunu alır ve o anki sayfaya kopyalar.
Paste işlemi için, önce Edit Menüden Paste seçeneği işaretlenir. Ekranda objelerin yapıştırılacağı yeri gösteren noktalı bir dikdörtgen belirir. İşaretçi çekilerek dikdörtgen sayfada objenin yerleştirileceği yere pozisyonlanır ve sol mouse tuşuna kliklenir. Böylece, Forms Editor objeleri buraya çizer.
Clipboard'da saklanmış bir obje yoksa, Paste işlemi sonucunda sayfaya bir şey eklenmez. Paste sadece daha önceden Cut ya da Copy işlemine tabi tutulmuş objelerle çalışır. Objeler clipboard'dan atılmadığı sürece, aynı objeleri istediğiniz kadar Paste edebilirsiniz.
MOVE:
MOVE komutu, bir objeyi ya da obje grubunu sayfada yeni bir pozisyona almak için kullanılır.
Bu işlem için, önce Set Menüden MOVE seçilir; sonra işaretçi yeri değiştirilecek objenin üzerine getirilerek bir kez kliklenir. Bu noktada seçilen obje siyah kesikli bir çizgi ile çerçevelenir ve işaretçi ok şeklinde bir sembole dönüşür. Yeni işaretçiyi, objenin yerleşmesini istediğiniz yeni pozisyona getirip sol mouse düğmesini kliklediğinizde, objenin yeni pozisyonda belirdiğini göreceksiniz.
Move işlemini bir obje grubu için yaparken, objeleri çift klikle seçmelisiniz. Bu metodu kullanmanın bir avantajı, obje grubu seçimine izin vermesi (Move seçiminden önce ya da sonra) ve sonra da aynı anda tüm objeleri bir arada hareket ettirmesidir. Diğer bir avantajı da, işaretçinin objenin üzerine yerleşmiş olmasının gerekmemesidir ki, bu da işaretçiyi sayfanın herhangi bir yerine pozisyonlama olanağı sağlar. Obje grubu için Move işlemi bunlar dışında aynı şekilde yapılır.
SIZE: SIZE seçeneği, çizgi, kutu, saha ve resim gibi grafik objelerin boyutlarını değiştirmek için kullanılır. Bu işlemin prosedürü şöyledir:
1. Edit Menüden Size seçilir. 2. İşaretçi objenin üzerine getirilir ve sol mouse düğmesine basılır.
3. Objenin çevresi kesikli çizgi içine alınır. İşaretçiyi hareket ettirmek, objeyi sağ alt köşeden (veya bir çizginin en sağ noktasından) genişletecek ya da daraltacaktır.
4. Obje istediğiniz boyuta gelince, sabitlemek için mouse tuşu bir kez daha kliklenir.
Objenin sol üst köşesi, boyutu değiştirdiğinizde aynı pozisyonda kalır.
VASIFLARI DEĞİŞTİRMEK: Bir objeyi çizdikten sonra, geri dönerek verdiğiniz özelliklerin herhangi birini değiştirebilirsiniz. Bu editlenen özellik, disketten yüklenmiş olan yazı ve grafik objelere, bir objeye ya da obje grubuna ve yeni sayfa veya sayfalara aynen uygulanır.
Bir objenin özelliğini değiştirmek için, önce bu objeyi seçmek gerekir. Sonra Attributes penceresinden istenen seçenekler kliklenerek çizgi kalınlığı, renk, kalıp, yazı stili gibi yeni özellikler tespit edilir ve obje tanımlanan yeni özellikleri alır.
Bu işlemi aşağıdaki örnek üzerinde deneyin:
1. Edit Menüden "Area" seçeneğini işaretleyin ve herhangi bir özellik belirtmeksizin bir saha çizin.
2. Çizdiğiniz objeyi çift klik yaparak seçin; sonra da Attributes penceresini açarak saha özelliklerini değiştirmeye başlayın.
3. Sahanın içinin doldurulacağı deseni alttaki kalıplardan birini seçerek değiştirin.
4. Kalem/Kağıt Seçici yardımıyla önzemin rengini değiştirin (bunları geçen aydan biliyorsunuz değil mi?).
5. Renk modunu değiştirmek için, Kalem ve Kağıt ikonunu klikleyin. Sonra da

Kağıt ve Kalem Renk Seçici yardımıyla farklı bir arka zemin rengi tespit edin.
YAZILARI DÜZELTME: Bu özelliği kullanmak için, önce Edit Menüden Text seçilir. Sonra kursor yazı satırı üzerine getirilerek bir kez kliklenir. Bunu yaptığınızda, Forms Editor yazı satırını kesikli çizgiyle çerçeveler ve kursoru yazının önüne yerleştirir. Artık yazıyı istediğiniz gibi değiştirebilirsiniz.
SAYFA DEĞİŞTİRMEK: Bir formu oluşturan sayfaların sırası sabit değildir. İstediğiniz zaman formu oluşturan sayfaları yeniden düzenleyebilirsiniz. Bu işlem için, Page Menüde üç seçenek vardır: To Front, Swap > ve Swap <.
TO FRONT: Bu seçenek, o anki sayfayı formun ilk sayfası yapar. Mesela o an 5. sayfa aktifse, To Front seçeneği onu 1. sayfa yapar. O andaki 1. sayfa, formun 2. sayfası olarak kabul edilir.
SWAP >:
Bu seçenek, o anki aktif sayfayla bir sonraki sayfanın yerini değiştirir. Aktif sayfa 1 ise, Swap > komutuyla 2. sayfa durumuna gelir; 2. sayfa 1. sayfa yapılır.
SWAP <:
Bu seçenek de, aktif sayfanın bir önceki sayfa ile yerini değiştirir, yani Swap > komutunun tersidir. Mesela aktif sayfa 4 ise, 3. sayfa olur gibi. ERASE: Formun o anki aktif sayfasını silme seçeneğidir. Silinen sayfa formun arasından bir sayfaysa, sayfaların arası kapatılır ve sayfa numaraları yapılan değişikliğe göre yeniden düzenlenir. FORMLAR, ALANLAR, DOSYALAR
Bu bölümde, formların database dosyaları ile kullanılmak üzere nasıl dizayn edileceğini tanımlamaya çalışacağız. Field ve Calculation, bir form ve Superbase dosyası arasında ilişki kurmak için kullanılan iki seçenektir. Bir form birden fazla dosyadan alanlar içeriyorsa, dosyalar arasında bağlantı kurmak için Link kullanılır. Validation ve Order, alanlar ile çalışırlar. Bu beş seçeneğin hepsi Set Menüde bulunur. CALCULATION (HESAPLAMA):
Calculation, özel bir alan tipidir ve tıpkı Superbase dosyalarındaki gibi kullanılır. Bir form içinde kullanıldığında bazı farkları vardır: Alanlara doğrudan iliştirilememeleri ve kendilerine ayrılmış yerde bir obje gibi bulunmaları; bir Superbase dosyasına saklanamayıp sadece bir form içinde mevcut olmaları gibi.
Bir forma calculation eklemek için, Set Menüden Calculation seçilir. Bu seçeneğin aktif olabilmesi için, bir dosyanın açık olması gerektiğini unutmayın. Seçenekle, Fields'daki gibi bir fields options diyalog penceresi görüntülenir.
Kursoru sayfanın hesaplama alanını ekleyeceğiniz yerine yerleştirip sol mouse düğmesine bastığınızda, Forms Editor hesaplama adı için bir diyalog penceresi görüntüler. Pencereye ismi girip OK kutusunu klikleyin. İsim, bir hesaplamayı diğer hesaplamalarda kullanmak açısından faydalı olur. İsmi girdikten sonraki adım, hesaplama için formül girmektir. Bunun için Superbase size bir formül diyaloğu verecektir. Bu da Superbase'in dosya tanımındaki hesaplama formülü yaratma işlemi ile aynıdır. Bir formdaki calculation'a ekleyeceğiniz formül, açık dosyaların herhangi birinden formda gösterilmediyse bile alanlar ya da diğer calculation'ları kullanabilir. Bunlar dışında, formüller NOW ve TODAY gibi sistem değişkenleri de kullanılarak oluşturulabilirler.
Forms Editor'de calculation'ın ismi, sayfada görüntülenecektir. Form Superbase'de kullanıldığında, ismin yerinde formülün sonucu olacaktır.
Calculation'larda Rapor Fonksiyonlarının Kullanımı:
Fatura benzeri formlar dizayn ederseniz, her sayfanın altında tekrarlanan bir ya da daha çok alanın toplamı gibi hesaplamalar yaptırılan alanlar koymanız gerekir. Genel hesaplama şekli, toplanacak alanların hepsi aynı olacağından buna izin vermez. Yani:
Miktar + Miktar + Miktar şeklindeki bir hesaplama, anlamsızdır.
Forms Editor, bu tür hesaplamalar için özel rapor fonksiyonları kullanır. Bu özel fonksiyonlar yardımıyla, kolaylıkla toplam alabilirsiniz. Mesela yukarıdaki hesaplama:
SUM Miktar olarak tanımlanır. Özel rapor fonksiyonları şunlardır: SUM (Toplam) MEAN (Ortalama) SD (Standart Sapma) MAX (Maksimum) MIN (Minimum) VAR (Değişim)

Bu fonksiyonların herbiri bir sonuç üretir ve diğer hesaplamalar gibi data girişi yapıldığında ya da değiştirildiğinde sonucu güncelleştirir.
VALIDATION: Bu seçenek de Superbase'in dosya tanımında olduğu gibi çalışır ve alana bir validation formülü atamanıza izin verir. Bu formül, alana girebileceğiniz bilginin limitlerini tespit eder.
Bir alana validation formülü koymak için, kursoru alanın ilk pozisyonuna yerleştirin, sonra da Set Menüden Validation'ı seçin. Formül, bu seçimle görüntülenen Validation diyaloğunda yaratılır. Formülü oluşturmak için, diyalog penceresindeki seçenekleri kullanabilirsiniz.
Dikkat ederseniz, Calculation ve Validation için bir kez daha burada geniş tanımlamalar yapmıyoruz. Superbase dosya tanımında bu konulara ayrıntılı olarak değinmiştik.
ALANLARI TEKRARLAMAK:
Bazı uygulamalarda, aynı alanı sayfanın farklı yerlerinde tekrarlamak isteyeceksiniz. Bunu yapmanın bir yolu normal yollardan alanları tekrar tekrar sayfaya eklemek tabii. Ancak en kolay yol, Edit Menüdeki REPLICATE'i kullanmak. Bu seçenek, bir alanı istediğiniz kadar tekrarlayabilmenize izin verir.
Bu işlem için, önce istenen alan çift klik yapılarak seçilir. Sonra da Replicate seçeneği işaretlenir. Tekrarlama sayısını girmeniz için bir diyalog penceresi açılır. Alanı kaç kez tekrarlamak istiyorsanız bu pencereye yazarak OK kutusunu kliklediğinizde, Forms Editor alanı istediğiniz kadar tekrarlayacaktır. Replicate, calculation alanları ile de kullanılabilir. ALAN SIRASININ TESPİTİ: ORDER opsiyonu, alanlara bilgi girişinin hangi sırayla yapılacağını tanımlamak için kullanılır. Superbase dosyalarına data girişi için formlar düzenlediğinizde, bu seçeneği kullanabilirsiniz.
Alan sırası, tanımlı olarak alanları forma eklediğiniz sıradır. Mesela Adı alanını, Soyadı alanından önce eklerseniz kullanıcı önce adını sonra da soyadını yazabilecektir. Order seçeneğini kullanarak, Forms Editor'ün alan sayfanın neresinde ve hangi sırada eklenmiş olursa olsun, sadece sizin belirlediğiniz sırada bilgi girişi kabul etmesini sağlayabilirsiniz. Alan sırası, formdaki bütün alanlara uygulanır, bu yüzden birden fazla sayfayı da tanımlamanıza ekleyebilirsiniz. Order'ı seçtiğinizde, önce bir diyalog penceresi görüntülenerek o anki sırayı olduğu gibi bırakmak mı, yoksa değiştirmek mi istediğiniz sorulur. Bu penceredeki Reset kutusunu seçerseniz, alanlar soldan sağa doğru satır satır numaralandırılırlar: ALAN 1 ALAN 2 ALAN 3 ALAN 4 ALAN 5 ALAN 6 ALAN 7 ALAN 8 ALAN 9 OK veya Cancel kutularından birini kliklerseniz, Forms Editor alanları her alan için bir sıra numarası kullanarak ekranda görüntüler. Artık alan kutularını klikleyerek yeni sırayı tanımlayabilirsiniz. Alanları sıralama işleminin kuralları şunlardır: . İstediğiniz alanı bir kez klikleyerek o anki alanı seçin.
. Alan sırasındaki sonraki bir alanı seçmek için bir kez klikleyin. Artık bu alan o anki aktif alan olacaktır.
. Alanı listenin üst sıralarına almak için iki kez klik yapın (dikkat! çift klik değil). Bu, o alanı ilk alan yapacaktır.
Biraz karmaşık görünüyor, değil mi? Ama pratikte sıradan bir işlem. Öncelikle başlangıç alanını seçin; bu alanı bir kez klikleyerek aktif alan yapın ve bu alanın sıra numarasını bozmayın. Sonra da kalan alanlar için her birini bir kez klikleyerek sırayı tanımlayın. Arka sıradaki bir alanı başa almak için ise, bu alana iki kez aralıklı olarak klik yapmak yeterli.
Bunu bir örnekle açıklamaya çalışalım. Yukarıdaki sıranın aşağıdaki gibi olmasını istiyoruz:
ALAN 1 ALAN 2 ALAN 5 ALAN 6 ALAN 3 ALAN 7 ALAN 8 ALAN 9 ALAN 4 İlk diyalog penceresinde Cancel'ı seçerek yeni düzenlemeye geçin ve 1. alandan başlayarak sırayla alanları klikleyin. Alan numaralarının sizin istediğiniz sırada yerleşeceğini göreceksiniz.
DOSYALARI BİRLEŞTİRMEK:
Set menüdeki Link seçeneği, bir formla dosyalar arasındaki ilişkileri kurmak için kullanılır. Böylece, Superbase birçok dosyayı gözden geçirmesi gerekse bile doğru kayıt setlerine erişebilir.
Link'in çalışması, karşılaştırmalı query'lere benzer. Birleştirmek istediğiniz kayıtların erişileceği iki dosya arasında bir ilişki noktası olmalıdır. Bu ilişki noktası, iki dosyada da içeriği aynı olan Hesap No, Kod ya da Fatura No gibi bir alandır. Query'deki gibi bu iki alan arasında eşitlik ilişkisi tespit etmelisiniz ki, Superbase doğru kayıtları kullanabilsin.
Formunuz bir tek dosya kullanıyorsa, bir bağlantı kurmanıza gerek yok. Yalnız iki ya da daha fazla dosya kullanıyorsa, bu seçeneği kullanmalısınız. Forms Editor, tüm dosyalar arasında bağlantı kurmaksızın çok dosya kullanan bir formu kaydetmenize izin verir; ancak dosyalar bağımsız olarak görüntülenir.
Link Seçeneğinin Kullanımı: Set menüden Link'i seçtiğinizde, Forms Editor bağlanacak alanları seçmek için kullanacağınız bir diyalog penceresi görüntüler.
Pencerenin üst tarafında, yanında dosya seçici düğmesi ile Dosya Adı kutusu bulunur. Dosya seçici düğmesi ile açık dosyalar arasında seçim yapabilirsiniz. Dosya Adı değiştikçe altındaki Alan İsmi panelindeki alan isimlerinin listesi değişecektir.
Alan isimleri panelinin altında, iki seçim kutusu mevcuttur. Bunlar birleştireceğiniz iki alanın ismini içerecekler. Seçim kutularının sağ tarafında, Set düğmesi vardır. Bu düğme, seçimlerinizi doğrulamak için kullanılır.
Diyelim ki, müşteri mevduatlarının özetini gösteren bir form hazırladınız. Müşteriler ve Mevduatlar dosyaları arasında ilişki kurmanız gerekiyor. Her iki dosyadan da aynı içeriğe sahip alan seçmek zorunda olduğunuzdan bahsetmiştik. Bu iki dosyadan SOYADI alanını kullandığımızı farz edersek, bağlantıyı şöyle kuracağız:
SOYADI.Müşteriler = SOYADI.Mevduatlar
Bu durumda, Müşteriler dosyası bağlantıda kaynak dosya olacak ve ikincil dosya olan Mevduatlar dosyasından bir soyadına ait mevduatlar aranacaktır.
Set Link diyalogunun üst kısmında, o an yapmakta olduğunuz işlemi bir bakışta görebileceğiniz bir mesaj vardır. Opsiyon ilk seçildiğinde, bu mesaj "Set master link field" (Bağlantı için kaynak alanı seçin) şeklindedir. Herhangi bir dosyadan bir alan seçtiğinizde, bu dosya kaynak dosya olarak kabul edilecektir. Örneğimizde Müşteriler dosyasından SOYADI alanı bizim ilk seçimimizdi. Bu seçimle Forms Editor en üstteki seçim kutusuna SOYADI'nı yerleştirir. Set düğmesini kliklediğinizde, ilk seçiminizi yapmış olursunuz.
Bu işlemden sonra, üstteki mesaj "Set Secondary link field" (İkincil bağlantı alanını seçin) olarak değişir. Artık diğer dosyadan bir alan seçebilirsiniz (örneğimizde Mevduatlar dosyasındaki SOYADI alanı).
Kaynak dosyadan ikincil bağlantı alanını seçemezsiniz, zaten seçilen alan dosyanın alan isimleri panelinden çıkartılır.
Link yani bağlantı için iki alan seçildiğinde, isimleri iki seçim kutusunda görünecektir. Örneğimizde;
SOYADI.Müşteriler SOYADI.Mevduatlar Artık, Set kutusunu klikleyerek link işlemini onaylayabilirsiniz. Sadece iki dosya kullanacaksanız, OK ile çıkabilirsiniz. Forms Editor, link bilgilerini ".sbv" uzantısı ile saklayacaktır.
İkiden Fazla Dosya Arasında Bağlantı: Birçok uygulamada bir form için ikiden fazla dosya arasında bağlantı kurmak gerekebilir.
Bu durumda da sadece bir kaynak dosya kullanılır. Diğer linkler için üstteki kutu "Primary file", alttaki kutu ise "Secondary File" mesajı verecektir.
İkiden fazla dosya kullanılacağı zaman, bu dosyaların hepsinin açık ve her dosyadan alan kullanılmış olmalıdır. Ancak o zaman Link penceresinde dosya adı kutusunda tüm dosyaların adı bulunur. Forms Editor, yaptığınız bağlantılara uygun olarak doğru alan seçimlerini yapacaktır. Bu işlem için öncelikle link için kullanılacak kaynak dosya (master file) seçilir. Set kutusu ile seçim onaylandıktan sonra eşlenecek diğer tüm dosyalar için aynı işlem yapılır.
Mevcut Bir Linki Değiştirmek: Zaman zaman var olan bir linki değiştirmeniz gerekebilir. Bu işlem için Set menüden Link'i seçtiğinizde görüntülenen pencere kullanılır.
Link penceresi görüntülendiğinde, tanımlı bağlantı seti yerini alacaktır. Penceredeki Clear kutusunu seçerek tüm tanımlamaları kaldırabileceğiniz gibi; sadece değiştireceğiniz alanları seçerek de gereken düzeltmeleri yapabilirsiniz. Yapılan her değişiklik işlemi, bağlantı ayrıntı sırasında değişikliğe sebep olur. Düzeltmenizi yaptıktan sonra, Set düğmesini klikleyerek tanımınızı onaylamanız gerektiğini unutmayın. FORMLARIN PRINTER ÇIKIŞI:
Bu bölümde Forms Editor'ün printer çıkış ayrıntılarına bir göz atacağız. Çıkış, ekranın tamamını kapsayabileceği gibi; bazı objeleri ya da bir obje tipinin seçilen bir iki tanesini hariç tutarak da alınabilir.

Çıkış kalitesi, kullanılan printer tipine bağlıdır. Doğaldır ki, bir laser printer ile ucuz bir dotmatrix printer'ın çıkışları arasında fark olacaktır.
Bir Sayfa Çıkışı: Print seçeneği, aktif Forms Editor sayfası ile çalışır ve bir anda sayfanın üçte birini çıkartır. Sayfanın üç kısmından biri, burada print bölümü olarak belirtilir. Bir sayfanın 240 karakter genişliği, 66 satır uzunluğu olduğunu hatırlayın. Bir print bölümü ise A4 kağıt boyundadır ve 80 karakter genişliği, 66 satır boyu vardır.
Print işleminin prosedürü aşağıdaki gibidir:
1. Printer'ı açın. 2. Project Menüden Print'i seçin. Çıkış seçeneklerini ayarlamanıza ve print bölümünü seçmenize yarayan bir diyalog penceresi görüntülenir.
3. Print tanımlamaları yapıldıktan sonra, OK kutusu kliklenir.
Birden fazla sayfalı formların ve bir sayfanın birden fazla bölümünün çıkışını almak için, her sayfa ve her bölüm için aynı işlem yapılır.
PRINT SEÇENEKLERİ: Forms Editor, Draft ve Graphics olmak üzere iki yazım modu içerir. Bunlardan herhangi birini seçmek için, Print diyaloğundaki kutularını kliklemek yeterlidir.
Draft Printing: Forms Editor, bu modda printer'ın standart fontlarını kullanarak sadece sayfadaki yazıları basar. 'Letter Quality' ve 'Near letter quality' yazım tiplerini kullanamazsınız. Bu mod genellikle bir form oluşturulduktan ve grafik kısmının çıkışı alınıp fotokopi ile çoğaltıldıktan sonra printer kağıdı olarak kullanıldığında yararlıdır. Zira bu durumda standart form üzerine sadece yazılar basılacak ve obje yazımı ile vakit kaybedilmeyecektir.
Graphics Printing: Bu modda, printer'dan ekranın birebir kopyası alınır. Grafik objeler ekrandaki özellikleri ile
(renk dışında), yazılar ise ekranda görüntülendikleri font, büyüklük ve stilde basılacaktır. Grafik modu, basılması istenen obje tiplerinin seçimine de izin verir. Bunun anlamı, sayfada görüntülenen objelerin bir kısmının printer çıkışında yer almamasının sağlanabilmesidir. Mesela, Forms Editor'den alanları yazmayıp, sadece yazıları basmasını isteyebilirsiniz. Bu durumda, yukarıdaki sonucu alıyorsunuz; ancak dikkat edin, yazılar ekrandaki font, boyut ve stili ile basılacaktır.
Print diyalog penceresi, altı tip objenin herbiri için bir kutu içerir. Ekranın aynısının printer çıkışını istiyorsanız, bu altı kutunun hepsini kliklemeniz gerekir. Belli tip objeleri istiyorsanız, o objelerin kutularını kliklemelisiniz.
Objelerin ekrandaki renkleri ile printer'dan çıkması, printer renkli değilse mümkün değildir. Renksiz printer'larda tüm renkler siyah/beyaz olarak çıkar.
Print Zones: Formlar genellikle 80 kolondan daha geniş yapılmaz. Böyle olduğunda, en sol print bölümünün çıkışı yeterli olur. Ancak geniş bir form oluşturursanız, iki ya da üç A4 kağıt kullanmalısınız. Bu durumda, printer çıkışı için, print diyaloğundaki print zone seçicisini kullanarak print bölümünü (zone) seçmelisiniz. Print Zone seçicisi, üç bölüme ayrılmıştır. Forms Editor, tanımlı olarak en sol bölümü basacak şekilde ayarlanmıştır. Orta ya da sağ bölümü tanımlamak için seçici ilgili bölüme çekilmelidir.
Gelecek ay rapor hazırlama işlemleri ile Forms Editor'ü ve dolayısıyla Superbase'i tamamlıyoruz. Hoşçakalın....