Bu sayfadaki yazılar
Sayfanın metni
Sayfa 42
Forms Editor, bu tür hesaplamalar için özel rapor fonksiyonları kullanır. Bu özel fonksiyonlar yardımıyla, kolaylıkla toplam alabilirsiniz. Mesela yukarıdaki hesaplama:
SUM Miktar olarak tanımlanır. Özel rapor fonksiyonları şunlardır: SUM (Toplam) MEAN (Ortalama) SD (Standart Sapma) MAX (Maksimum) MIN (Minimum) VAR (Değişim)
Bu fonksiyonların herbiri bir sonuç üretir ve diğer hesaplamalar gibi data girişi yapıldığında ya da değiştirildiğinde sonucu güncelleştirir.
VALIDATION: Bu seçenek de Superbase'in dosya tanımında olduğu gibi çalışır ve alana bir validation formülü atamanıza izin verir. Bu formül, alana girebileceğiniz bilginin limitlerini tespit eder.
Bir alana validation formülü koymak için, kursoru alanın ilk pozisyonuna yerleştirin, sonra da Set Menüden Validation'ı seçin. Formül, bu seçimle görüntülenen Validation diyaloğunda yaratılır. Formülü oluşturmak için, diyalog penceresindeki seçenekleri kullanabilirsiniz.
Dikkat ederseniz, Calculation ve Validation için bir kez daha burada geniş tanımlamalar yapmıyoruz. Superbase dosya tanımında bu konulara ayrıntılı olarak değinmiştik.
ALANLARI TEKRARLAMAK:
Bazı uygulamalarda, aynı alanı sayfanın farklı yerlerinde tekrarlamak isteyeceksiniz. Bunu yapmanın bir yolu normal yollardan alanları tekrar tekrar sayfaya eklemek tabii. Ancak en kolay yol, Edit Menüdeki REPLICATE'i kullanmak. Bu seçenek, bir alanı istediğiniz kadar tekrarlayabilmenize izin verir.
Bu işlem için, önce istenen alan çift klik yapılarak seçilir. Sonra da Replicate seçeneği işaretlenir. Tekrarlama sayısını girmeniz için bir diyalog penceresi açılır. Alanı kaç kez tekrarlamak istiyorsanız bu pencereye yazarak OK kutusunu kliklediğinizde, Forms Editor alanı istediğiniz kadar tekrarlayacaktır. Replicate, calculation alanları ile de kullanılabilir. ALAN SIRASININ TESPİTİ: ORDER opsiyonu, alanlara bilgi girişinin hangi sırayla yapılacağını tanımlamak için kullanılır. Superbase dosyalarına data girişi için formlar düzenlediğinizde, bu seçeneği kullanabilirsiniz.
Alan sırası, tanımlı olarak alanları forma eklediğiniz sıradır. Mesela Adı alanını, Soyadı alanından önce eklerseniz kullanıcı önce adını sonra da soyadını yazabilecektir. Order seçeneğini kullanarak, Forms Editor'ün alan sayfanın neresinde ve hangi sırada eklenmiş olursa olsun, sadece sizin belirlediğiniz sırada bilgi girişi kabul etmesini sağlayabilirsiniz. Alan sırası, formdaki bütün alanlara uygulanır, bu yüzden birden fazla sayfayı da tanımlamanıza ekleyebilirsiniz. Order'ı seçtiğinizde, önce bir diyalog penceresi görüntülenerek o anki sırayı olduğu gibi bırakmak mı, yoksa değiştirmek mi istediğiniz sorulur. Bu penceredeki Reset kutusunu seçerseniz, alanlar soldan sağa doğru satır satır numaralandırılırlar: ALAN 1 ALAN 2 ALAN 3 ALAN 4 ALAN 5 ALAN 6 ALAN 7 ALAN 8 ALAN 9 OK veya Cancel kutularından birini kliklerseniz, Forms Editor alanları her alan için bir sıra numarası kullanarak ekranda görüntüler. Artık alan kutularını klikleyerek yeni sırayı tanımlayabilirsiniz. Alanları sıralama işleminin kuralları şunlardır: . İstediğiniz alanı bir kez klikleyerek o anki alanı seçin.
. Alan sırasındaki sonraki bir alanı seçmek için bir kez klikleyin. Artık bu alan o anki aktif alan olacaktır.
. Alanı listenin üst sıralarına almak için iki kez klik yapın (dikkat! çift klik değil). Bu, o alanı ilk alan yapacaktır.
Biraz karmaşık görünüyor, değil mi? Ama pratikte sıradan bir işlem. Öncelikle başlangıç alanını seçin; bu alanı bir kez klikleyerek aktif alan yapın ve bu alanın sıra numarasını bozmayın. Sonra da kalan alanlar için her birini bir kez klikleyerek sırayı tanımlayın. Arka sıradaki bir alanı başa almak için ise, bu alana iki kez aralıklı olarak klik yapmak yeterli.
Bunu bir örnekle açıklamaya çalışalım. Yukarıdaki sıranın aşağıdaki gibi olmasını istiyoruz:
ALAN 1 ALAN 2 ALAN 5 ALAN 6 ALAN 3 ALAN 7 ALAN 8 ALAN 9 ALAN 4 İlk diyalog penceresinde Cancel'ı seçerek yeni düzenlemeye geçin ve 1. alandan başlayarak sırayla alanları klikleyin. Alan numaralarının sizin istediğiniz sırada yerleşeceğini göreceksiniz.
DOSYALARI BİRLEŞTİRMEK:
Set menüdeki Link seçeneği, bir formla dosyalar arasındaki ilişkileri kurmak için kullanılır. Böylece, Superbase birçok dosyayı gözden geçirmesi gerekse bile doğru kayıt setlerine erişebilir.
Link'in çalışması, karşılaştırmalı query'lere benzer. Birleştirmek istediğiniz kayıtların erişileceği iki dosya arasında bir ilişki noktası olmalıdır. Bu ilişki noktası, iki dosyada da içeriği aynı olan Hesap No, Kod ya da Fatura No gibi bir alandır. Query'deki gibi bu iki alan arasında eşitlik ilişkisi tespit etmelisiniz ki, Superbase doğru kayıtları kullanabilsin.
Formunuz bir tek dosya kullanıyorsa, bir bağlantı kurmanıza gerek yok. Yalnız iki ya da daha fazla dosya kullanıyorsa, bu seçeneği kullanmalısınız. Forms Editor, tüm dosyalar arasında bağlantı kurmaksızın çok dosya kullanan bir formu kaydetmenize izin verir; ancak dosyalar bağımsız olarak görüntülenir.
Link Seçeneğinin Kullanımı: Set menüden Link'i seçtiğinizde, Forms Editor bağlanacak alanları seçmek için kullanacağınız bir diyalog penceresi görüntüler.
Pencerenin üst tarafında, yanında dosya seçici düğmesi ile Dosya Adı kutusu bulunur. Dosya seçici düğmesi ile açık dosyalar arasında seçim yapabilirsiniz. Dosya Adı değiştikçe altındaki Alan İsmi panelindeki alan isimlerinin listesi değişecektir.
Alan isimleri panelinin altında, iki seçim kutusu mevcuttur. Bunlar birleştireceğiniz iki alanın ismini içerecekler. Seçim kutularının sağ tarafında, Set düğmesi vardır. Bu düğme, seçimlerinizi doğrulamak için kullanılır.
Diyelim ki, müşteri mevduatlarının özetini gösteren bir form hazırladınız. Müşteriler ve Mevduatlar dosyaları arasında ilişki kurmanız gerekiyor. Her iki dosyadan da aynı içeriğe sahip alan seçmek zorunda olduğunuzdan bahsetmiştik. Bu iki dosyadan SOYADI alanını kullandığımızı farz edersek, bağlantıyı şöyle kuracağız:
Klavyeyle gezinmek için ← ve → tuşları.
Sayfa 43
SOYADI.Müşteriler = SOYADI.Mevduatlar
Bu durumda, Müşteriler dosyası bağlantıda kaynak dosya olacak ve ikincil dosya olan Mevduatlar dosyasından bir soyadına ait mevduatlar aranacaktır.
Set Link diyalogunun üst kısmında, o an yapmakta olduğunuz işlemi bir bakışta görebileceğiniz bir mesaj vardır. Opsiyon ilk seçildiğinde, bu mesaj "Set master link field" (Bağlantı için kaynak alanı seçin) şeklindedir. Herhangi bir dosyadan bir alan seçtiğinizde, bu dosya kaynak dosya olarak kabul edilecektir. Örneğimizde Müşteriler dosyasından SOYADI alanı bizim ilk seçimimizdi. Bu seçimle Forms Editor en üstteki seçim kutusuna SOYADI'nı yerleştirir. Set düğmesini kliklediğinizde, ilk seçiminizi yapmış olursunuz.
Bu işlemden sonra, üstteki mesaj "Set Secondary link field" (İkincil bağlantı alanını seçin) olarak değişir. Artık diğer dosyadan bir alan seçebilirsiniz (örneğimizde Mevduatlar dosyasındaki SOYADI alanı).
Kaynak dosyadan ikincil bağlantı alanını seçemezsiniz, zaten seçilen alan dosyanın alan isimleri panelinden çıkartılır.
Link yani bağlantı için iki alan seçildiğinde, isimleri iki seçim kutusunda görünecektir. Örneğimizde;
SOYADI.Müşteriler SOYADI.Mevduatlar Artık, Set kutusunu klikleyerek link işlemini onaylayabilirsiniz. Sadece iki dosya kullanacaksanız, OK ile çıkabilirsiniz. Forms Editor, link bilgilerini ".sbv" uzantısı ile saklayacaktır.
İkiden Fazla Dosya Arasında Bağlantı: Birçok uygulamada bir form için ikiden fazla dosya arasında bağlantı kurmak gerekebilir.
Bu durumda da sadece bir kaynak dosya kullanılır. Diğer linkler için üstteki kutu "Primary file", alttaki kutu ise "Secondary File" mesajı verecektir.
İkiden fazla dosya kullanılacağı zaman, bu dosyaların hepsinin açık ve her dosyadan alan kullanılmış olmalıdır. Ancak o zaman Link penceresinde dosya adı kutusunda tüm dosyaların adı bulunur. Forms Editor, yaptığınız bağlantılara uygun olarak doğru alan seçimlerini yapacaktır. Bu işlem için öncelikle link için kullanılacak kaynak dosya (master file) seçilir. Set kutusu ile seçim onaylandıktan sonra eşlenecek diğer tüm dosyalar için aynı işlem yapılır.
Mevcut Bir Linki Değiştirmek: Zaman zaman var olan bir linki değiştirmeniz gerekebilir. Bu işlem için Set menüden Link'i seçtiğinizde görüntülenen pencere kullanılır.
Link penceresi görüntülendiğinde, tanımlı bağlantı seti yerini alacaktır. Penceredeki Clear kutusunu seçerek tüm tanımlamaları kaldırabileceğiniz gibi; sadece değiştireceğiniz alanları seçerek de gereken düzeltmeleri yapabilirsiniz. Yapılan her değişiklik işlemi, bağlantı ayrıntı sırasında değişikliğe sebep olur. Düzeltmenizi yaptıktan sonra, Set düğmesini klikleyerek tanımınızı onaylamanız gerektiğini unutmayın. FORMLARIN PRINTER ÇIKIŞI:
Bu bölümde Forms Editor'ün printer çıkış ayrıntılarına bir göz atacağız. Çıkış, ekranın tamamını kapsayabileceği gibi; bazı objeleri ya da bir obje tipinin seçilen bir iki tanesini hariç tutarak da alınabilir.
Çıkış kalitesi, kullanılan printer tipine bağlıdır. Doğaldır ki, bir laser printer ile ucuz bir dotmatrix printer'ın çıkışları arasında fark olacaktır.
Bir Sayfa Çıkışı: Print seçeneği, aktif Forms Editor sayfası ile çalışır ve bir anda sayfanın üçte birini çıkartır. Sayfanın üç kısmından biri, burada print bölümü olarak belirtilir. Bir sayfanın 240 karakter genişliği, 66 satır uzunluğu olduğunu hatırlayın. Bir print bölümü ise A4 kağıt boyundadır ve 80 karakter genişliği, 66 satır boyu vardır.
Print işleminin prosedürü aşağıdaki gibidir:
1. Printer'ı açın. 2. Project Menüden Print'i seçin. Çıkış seçeneklerini ayarlamanıza ve print bölümünü seçmenize yarayan bir diyalog penceresi görüntülenir.
3. Print tanımlamaları yapıldıktan sonra, OK kutusu kliklenir.
Birden fazla sayfalı formların ve bir sayfanın birden fazla bölümünün çıkışını almak için, her sayfa ve her bölüm için aynı işlem yapılır.
PRINT SEÇENEKLERİ: Forms Editor, Draft ve Graphics olmak üzere iki yazım modu içerir. Bunlardan herhangi birini seçmek için, Print diyaloğundaki kutularını kliklemek yeterlidir.
Draft Printing: Forms Editor, bu modda printer'ın standart fontlarını kullanarak sadece sayfadaki yazıları basar. 'Letter Quality' ve 'Near letter quality' yazım tiplerini kullanamazsınız. Bu mod genellikle bir form oluşturulduktan ve grafik kısmının çıkışı alınıp fotokopi ile çoğaltıldıktan sonra printer kağıdı olarak kullanıldığında yararlıdır. Zira bu durumda standart form üzerine sadece yazılar basılacak ve obje yazımı ile vakit kaybedilmeyecektir.
Graphics Printing: Bu modda, printer'dan ekranın birebir kopyası alınır. Grafik objeler ekrandaki özellikleri ile
(renk dışında), yazılar ise ekranda görüntülendikleri font, büyüklük ve stilde basılacaktır. Grafik modu, basılması istenen obje tiplerinin seçimine de izin verir. Bunun anlamı, sayfada görüntülenen objelerin bir kısmının printer çıkışında yer almamasının sağlanabilmesidir. Mesela, Forms Editor'den alanları yazmayıp, sadece yazıları basmasını isteyebilirsiniz. Bu durumda, yukarıdaki sonucu alıyorsunuz; ancak dikkat edin, yazılar ekrandaki font, boyut ve stili ile basılacaktır.
Print diyalog penceresi, altı tip objenin herbiri için bir kutu içerir. Ekranın aynısının printer çıkışını istiyorsanız, bu altı kutunun hepsini kliklemeniz gerekir. Belli tip objeleri istiyorsanız, o objelerin kutularını kliklemelisiniz.
Objelerin ekrandaki renkleri ile printer'dan çıkması, printer renkli değilse mümkün değildir. Renksiz printer'larda tüm renkler siyah/beyaz olarak çıkar.
Print Zones: Formlar genellikle 80 kolondan daha geniş yapılmaz. Böyle olduğunda, en sol print bölümünün çıkışı yeterli olur. Ancak geniş bir form oluşturursanız, iki ya da üç A4 kağıt kullanmalısınız. Bu durumda, printer çıkışı için, print diyaloğundaki print zone seçicisini kullanarak print bölümünü (zone) seçmelisiniz. Print Zone seçicisi, üç bölüme ayrılmıştır. Forms Editor, tanımlı olarak en sol bölümü basacak şekilde ayarlanmıştır. Orta ya da sağ bölümü tanımlamak için seçici ilgili bölüme çekilmelidir.
Gelecek ay rapor hazırlama işlemleri ile Forms Editor'ü ve dolayısıyla Superbase'i tamamlıyoruz. Hoşçakalın....