PAGESTREAM 2.0
Retro bilgisayarİKİNCİ BÖLÜM
Page Stream 2.0 ilk bölümünde menülerin bir kısmı ile araçları tanımıştık. Bu defa menülerin diğerlerini ve kullanılan yardımcı fontları, Page Stream'in bazı editörlerini tanıyalım. Kısıtlı sayfalar içinde ve yetersiz bellekler ile programın kullanımı hakikaten çok zor.
Ancak kullanıldıkça ne kadar elzem bir program olduğunu da göreceksiniz. Masaüstü Yayıncılık yazı dizisinin son programı olarak tanıttığımız Page Stream 2.0 için söylenecek o kadar çok şey var ki. Bu da kısıtlı sayfalar içinde ancak basit bir özetle geçiyoruz.
Tabii ki profesyonel kullanıcıların dikkatinden bazı özellikler kaçmayacak ve bu özelliklerden faydalanmaya çalışacaklardır. Hemen şunu söyleyelim ki program içinde henüz Türkçe fontlar kullanılamamaktadır. Bu sizin şevkinizi kırmasın.
Yine de böylesine güzel bir programı üreten firma ile sanırım yakın zamanda temaslar kurulacak ve bir distribütörlük mutlaka alınacaktır. Ondan sonra da Türkçe fontlar ısmarlanıp ancak kullanılabilecektir.
Biz şimdi kaldığımız yerden devam ile menüleri incelemeye devam edelim. Geçen ay son olarak VIEW menüsünü inceledik ve alt menülerindeki show'ları gördük. Bu ay STYLE menüsünden başlıyoruz.
STYLE
Fonts / Points Amiga'da en zengin font kütüphanesine sahip olan Page Stream 2.0'da hakikaten hiçbir Amiga programında göremeyeceğiniz kadar çok çeşitli font aileleri mevcut. Program yanında verilen iki adet font disketinde bulunan fontları şöyle sıralayalım.
FONT DİSK 1
Artistic, Colombia, Creative, Garamond Antiqua, Letter Gothic, Oriental, Saturn, CS Times, Tom- Hud, CS Triumvirate, Universty Roman FONT DİSK 2
CG Type Bucket ve Garamond aileleri.
Bunların haricinde yine aynı firmanın çıkartmış olduğu bugüne kadar 16 font disketi mevcut olup herbir diskette de 4 ile 6 font ailesi bulunmaktadır.
Burada tercih ettiğimiz fontu kullanmak için menüde style'da Fonts/points seçimini işaretleyerek, açılan pencerede manager'i işaretleriz. Yeni bir pencere ile karşılaşacağız. Burada sırası ile Drawer ve fontlar sıralanır. Şayet biz yazılı olan FONTS 1 ve FONTS 2
Sedat ÇÖLOĞLU'ndan ayrı disketlerden yükleme yapacaksak açılmış olan bu pencereden add'ı seçeriz.
Bu defa yeni bir pencere açılır ve burada sürücüye yüklediğimiz yeni font disketini çağırırız. Burada da istediğimiz drive'ı işaretleyip okeyleriz. Daha sonra açılan pencerede bu drive'ı ve disketten yüklenen fontlardan kullanacağımızı tekrar işaretleyip update'i okeyleyip çıkarız. Artık fonts alt menüsünden seçimimizi yaparak yazımızı yazabiliriz.
Seçimlerde 0.5 punto kullanabildiğimizi unutmayın. Bunun için Points kısmında manuel olarak gerekli fontu sayı olarak yazınız. Eğer o satırı tamamen sildiyseniz punto büyüklüğü için yazdığınız rakamdan sonra mutlaka bir boşluk verip "pt" yazmayı ihmal etmeyin.
Hazır Points'te iken hemen bir başka uygulama ile yazılarımızı daraltıp genişletelim. Burada verdiğimiz sayısal değer seçtiğimiz fontun puntosunu yükseklik ve genişlik olarak verecektir.
Ancak bir defa sayısal değer verip pt yazdıktan sonra bir virgül koyarak yanına yazacağımız ikinci değer ile yazının genişlik ve yükseklik puntosunun aynı değerler ile işlenmesi gerektiğini gösteririz. Örnek verecek olursak: 12 pt,24 pt yazdığımızda bizim yazımızda kullanılan karakterlerin boyu 24 punto, eni ise 12 punto olarak yüklenmiş olur.
Hemen fonts/points'in altında normal'in yazının yüklendiği şekli ile kullanılabileceğini biliyoruz. Onun altında yer alan style tercihlerinin yaptıkları ise şöyle sıralanabilir: Backslant: Yazının geriye doğru eğilmiş hali. Bold: Kalın yazı Double Underline: Yazı altına çift çizgi Italicize: Sağa İtalik Light: İnce yazı Mirror:
Yazıda harflerin tek olarak yatay ayna görüntüsü Outline: Kontür yazı Reverse:
Zemin ve Yazı renginin tersi diğer anlamda dişi yazı
Shadow: Gölgeli yazı Strike Through: Yazının ortasında yatay olarak tek çizgi
Underline: Yazı altına tek çizgi Upside down: Yazı düşey olarak, başaşağı ayna görüntüsünde
İşte bir tek fontun alabildiği 13 ayrı style ve onlara ait uygulamalar. Artık bu stiller ile elde edebileceğiniz yüzlerce yeni dizayn edilmiş font sizi bekliyor.
Ancak Style menüsünü bitirirken bir şey daha ilave etmek istiyorum. Şayet yazılarınız düz metin olarak text edilecekse TOOL BOX'da bulunan BOX aracını seçiniz. Zira burada yapacağınız seçim ile yazıya başlarsanız kutu ebatlarını değiştirerek yazıyı istediğiniz gibi yerleştirme şansınız var.
Ancak yazı için kutu seçmeden direkt YAZI aracı ile işe başlarsanız yazıyı bitirdiğinizde ok konumuna gelerek yazı üzerine klikleyin. Yazıya ait oluşan kutu kenarlarındaki tutma noktaları ile burada yazıları, yazıyı artık bir obje olarak göreceği için istediğiniz gibi deforme ederek daraltıp, genişletebilirsiniz.
Gelelim daha sonraki menülere...
FORMAT
Bu menüde yazılarımızın, satır çizgisinin değişik yerlerine yazılımı, yazılanınızın küçük veya büyük harf olarak değiştirilmesi ile ilgili işlemler yapılır. Sırası ile,
Super Script: Yazılanınızın satır çizgisinin üstünde yazılması.
Örnek: m^ Baseline Script: Satır çizgisinde yazılması,
Sub Script: Satır çizgisinin altında yazmak için seçeceğimiz kısımlar.
Örnek: H2O Change Super / Sub : Satır çizgisinin alt ya da üstünde yazacağımız zaman standart yükleme dışında istediğimiz gibi satır çizgisine olan mesafeyi ayarlayacağımız bölüm.
Left / Right Indent: Soldan ya da sağdan verilecek boşlukların formatını oluşturacağımız pencere. Burada Left veya Right yazılarının altındaki rakamların iki yanında bulunan oklar ile yazının ilerleyişi görülür. İstediğimize ulaştıktan sonra okeyleriz. Eğer ilk değere gelmek istiyorsak altta bulunan örnek yanındaki oka basmamız yeterlidir.
Line / Char Spacing : Satırlar arasındaki boşluğu ayarladığımız pencere ile karşılaşacağız. Yine Indent'te olduğu gibi manuel olarak oklara bastıkça örnek satırlarımız da harekete geçecek ve bizim istediğimiz kadar birbirlerinden uzaklaşacaktır.
Block left: Yazılarımızın sola bloklanması Center: Yazılarımızın kutu içine ortalanması Block Right: Sağa bloklama Char Justify : Yazılarımızda karakterler arası boşluğun değiştirilmesi,
Word Justify : Kelimeler arası boşluk ayarı Auto Justify : Otomatik olarak kelime ve karakter aralarının kutu içine blok olacak şekilde ayarlanması.
Make Uppercase : Yazımızın işaretlediğimiz bölümünü tamamen büyük harfe çevirir.
Örnek: AMİGA DÜNYASI Make Lowercase : Yine işaretlenerek belirtilen bölümdeki yazının tamamen küçük harfe çevrilmesi
Örnek: amiga dünyası Make Capitalized : Yazı içinde bulunan tüm kelimelerin baş harflerinin büyük, diğer harflerinin küçük yazılmasını sağlayarak yazı içinde pek çok yerde işimizi kolaylaştırır.
Örnek: Amiga Dünyası
TEXT
Bu menü vasıtası ile yapacağımız işler ise kelime bölme, harf arası boşluklar ve imla kontrolü.
Tag: Kullanılacak kalıp halindeki paragraf düzenlerinin hazırlanmasını sağlar. Burada font, punto, stil, karakter ve satır boşlukları, boşluk marjinleri, paragraf formatı, bloklar ve karakter, kelime boşlukları ile yazının zemin ve çizgi çeşitleri belirlenir. Buna bir isim verilerek her zaman hazır olarak çağırmak üzere saklanır. No paragraph formatting: Hazırlanmış bir paragraf düzeninin iptali, kabul edilmemesi için işaretleriz. Indent Paragraph : Paragraf başı boşluğu verilerek kutu içine yazımızın yerleştirilmesini sağlayan seçim. Outdented Paragraph : Paragraf başının sola blok, alta gelen diğer satırların ise içeriden başlamasını yönlendirir.
Set Indent/Outdent: Paragraf başında içeri ya da dışarı verilen boşlukların ayar seti. Manuel Kern : Kerning işlemlerinin manuel ya da auto yapılmasını seçeriz. Batch Kern : Kerning işlemlerinin seçilen kısımdaki iptali Manuel Hyphenate : Kelime bölme, heceleme olarak tarif edeceğimiz, Hyphenation işlemleri için yapılan seçim.
OBJECT
Bring to front: Üst üste gelen objelerden seçilmiş olanı ön tarafa almak için kullanacağımız başlık. Genellikle bir grafik üzerine yazı ilave etmek için kullanabiliriz.
Send to back:
Yine üst üste gelen objelerden seçilmiş olanın arkaya gönderilmesi işlemi için kullanacağımız başlık.
Group: Birden çok objenin taşınması, silinmesi, çoğaltılması için seçeceğimiz alt menü.
Ungroup: Daha önce grup haline getirilmiş olan objelerin dağıtılarak gruptan çıkarılması işlemi.
Fill Style: Dolum şekillerinin tespiti ve seçilmesi için kullanacağız. Arzu edersek bu menü ile açılan pencerede kendi zemin desenimizi üreterek kutu içlerine veya yazılarımıza bu deseni hakim kılarız. Tabii burada renk de seçmemiz mümkün. Desen üretmek için Fill Style seçtikten sonra değiştireceğimiz deseni işaretler, daha sonra da Edit'i işaretleriz. Böylece karşımıza çıkan yeni çalışma penceresinde pikseller ile belirlenmiş alanı noktalayarak deseni oluştururuz. Bu esnada yaptığımız desenin sayfada çıkacak ebatta hali hemen ekranın sol tarafında oluşmaktadır. Desen tamamlandığında okeyleyerek ana pencereye döneriz. Burada renk seçimimizi yaparak saklarız. Zaten o an seçilmiş olan zemin deseni ile bundan sonra yapacağımız dolum şekillerini belirlemiş oluruz.
Line Style: Çizgi şeklimizin üretimi. Burada da pikseller ile çizgimizin kesik kesik oluşmasındaki aralıkları ayarlayabiliriz. Bunu yazılarımızın kontürü olarak kabul ederek başlıklarda da kullanmamız mümkün. Yine aynı bölümde renk seçimi ve yeni renkler oluşturulması mümkün.
Edit Coordinates: Objelerimize ait kutuların sayfa içindeki oluşumunda yer belirleyen menü. Bu menü vasıtası ile açılan pencereden, objelerimize ait marjinler, gerçek oranlar belirlenir. Buradaki oranlamalar vasıtası ile yazı ya da objelerimize genişlik veya uzunluk vererek bir takım deforme işlemlerini gerçekleştirebiliriz.
Align: Objelerimizi istediğimiz gibi sıralayıp aynı hizaya getirebileceğimiz seçim. Yazılarınızın obje olarak sayfa içindeki yatay veya düşey olarak yerleştirilmesi.
Rotate: Yazı olsun, grafik olsun, tüm objelerimizi değişik hareketler vererek, açılar ile çevirebileceğimiz kısım. Rotate Object adı ile açılan pencerede Rotate: objelerin sol alt köşeden başlayarak belli bir açı verilmesi, Slant: yazıların sol tarafa eğilmesi, Twist: her iki işlemin bir arada yapılarak yazının tam bir kombine ile eğilmesi işlemi. Burada seçimimiz ile karşımıza gelecek pencereden değerleri gerek sayısal, gerekse oklar yardımı ile değiştirerek istediğimiz açıda objenin döndüğünü göreceğiz. Yazılarımıza derinlik, yatıklık vereceğimiz bu seçimi çok seveceğinize eminim.
Lock:
Gerektiği zaman yerlerinin veya işlevlerinin değişmemesi için bazı objeleri kilitleyerek, sabit kalmalarını sağladığımız kısım.
Unlock: İşte Lock ile kilitlediğimiz kısımları şimdi gerektiği için Unlock'u seçerek tekrar normal konumlarına getirebiliriz. Text Runaround:
Control penceresi ile iç içe açılan iki kutudan grafik yüklediğimiz obje esas alınarak altta kalan yazı kutusunda yer alan yazılarımızın genel görünüşünü bloklayan seçim. Burada sağdan ya da soldan grafiğe
MASAÜSTÜ YAYINCILIK
göre yerleştirilmesi.
Duplicate Objects: Gerekli yazı ya da grafik kutularının çoğaltılması esnasında çok gerekli bir bölüm. Burada önce aktif olan objenin çoğaltılacak miktarı belirlenir. Daha sonra yatay ve dikey olarak bu çoğalacak objelerin başlangıç objesinden ne kadar uzağa yerleşecekleri belirlenir. Okeylediğimizde istediğimiz kadar obje istediğimiz aralıklar ile yerlerini alırlar.
Gelecek ay ise konuyu ve programı tamamen bitirmek üzere, hoşça kalın...
