PHOTON PAINT
Retro bilgisayar
Selam pixel severler. Geçen ay açıklamaya devam ettiğimiz PHOTON PAINT'i bu sayımızda bitiriyoruz. Bana gelen birçok mektuptan ve çevremde sorulan sorulardan anladığım kadarıyla herkes DELUXE PAINT ve benzeri paint programlarındaki fontların nasıl yapıldığını soruyor. Artık bu dertten kurtuluyorsunuz, yazımızın sonunda paint programlarına font yapmaya yarayan 'FONT EDITOR' adlı programı açıklayacağım. Ama önce 'FONT' nedir? onu açıklayalım. FONT'lar programlarda kullanılan karakter setleridir. Bu karakter setleri birbirinden farklı şekil ve boyutlardadır. AMIGA'da yüzlerce font vardır.
AMIGA'da sistem fontu, master font kabul edilir. Bu fonta 'TOPAZ' adı verilmiştir. Bu ve bunun gibi fontların büyüklüğü 8x8 pixeldir. Bu kısa açıklamadan sonra yazımıza başlayabiliriz.
Geçen aydan hatırlarsanız PHOTON PAINT'in bir tek BRUSH menüsünü açıklamamıştık. Zaten programın temel özelliğini bu menü oluşturuyor. Neredeyse PHOTON PAINT'in tüm özellikleri bu menüde toplanmış. Şimdi sırasıyla bu menüyü açıklayalım.
BRUSH MENU Brush işlemleri ve özel efektleri içeren bu pull-down menü kendi içinde de menülere ayrılmış.
SOLID: Brush alınan şekli ekranda herhangi bir yere klik yapıldığı zaman seçilmiş renkle doldurur. Bu seçenek aktif durumdayken siyah yerler dolu gibi gözükür.
TRANS: SOLID kapalıyken bu seçeneği aktif hale getirirseniz brush'ınızı istediğiniz yere kopyalayabilir ya da basabilirsiniz.
FLIP: Bu seçenek kendi içinde bölümlere ayrılıyor. Bu bölümler 'HORIZ' ve 'VERT'. Şimdi bu seçenekleri öğrenelim.
HORIZ: Brush olarak aldığımız şeklin x koordinatında tersini alır. Sanki yanına ayna konulmuş gibi.
VERT: Brush olarak alınan şeklin y koordinatında tersini alır.
RESIZE: Brush'ın boyutlarıyla oynamamıza yarayan bu seçenek de kendi arasında bölümlere ayrılıyor. Bu bölümler 'FREE', 'DOUBLE', 'DOUBLE HORIZ', 'DOUBLE VERT', 'HALVE', 'HALVE HORIZ' ve 'HALVE VERT'tir. Şimdi bu menüleri kısaca açıklayalım.
FREE: (ALT+S) Serbest olarak brush'ın boyutu ile oynamamızı sağlar. Deluxe Paint'teki stretch seçeneğine benzer.
DOUBLE: (ALT+D) Brush olarak belirlenmiş şekli hem x, hem de y koordinatında büyültür. Brush'ı iki misline çıkarır da denebilir.
DOUBLE HORIZ: Brush'ı sadece x koordinatında iki misli büyültür.
DOUBLE VERT: Brush'ı sadece y koordinatında iki misli büyültür.
HALVE: (ALT+H) Brush olarak seçilmiş şekli, hem x, hem de y koordinatında küçültür.
HALVE HORIZ: Brush'ı sadece x koordinatında iki misli küçültür.

HALVE VERT: Brush'ı sadece y koordinatında iki misli küçültür.
ROTATE: Bu menüde brush'ı çevirme işlemleri yapılır. Kendi içinde dört seçeneğe ayrılır.
FREE: (ALT+Z) Serbest olarak brush'ı kendi ekseni etrafında çevirmeye yarar.
+90: (ALT+0) Brush'ı doksan derece yukarı çevirir.
-90: (ALT+Z) Brush'ı doksan derece aşağı çevirir.
180: Brush'ı yüz seksen derece çevirir. WRAP ON: İşte PHOTON PAINT'i PHOTON PAINT yapan menü. Kendi içinde oldukça çok menülere ayrılan bu kısımda brush'a farklı efektler verebiliriz. Şimdi bu seçenekleri hep beraber öğrenelim.
TUBE: (ALT+U) Brush'ın uzunluğunu değiştirmeden genişliğini değiştirmemize yarar.
CONE: (ALT+C) Brush olarak belirlenen alanı üçgene sarmamıza yarar. Üçgenin büyüklüğü brush ile eşittir.
BALL: (ALT+B) Brush'ı topa sarmamıza yarar. Daha sonra açıklayacağım 'LUM' menüsü ile brush'a ilginç efektler kazandırabilirsiniz. Klik yapılan yerde mouse ile çapı belirleyip sol tuşa basın.
ELLIPSE: (ALT+E) Brush'ı elipse sarmamıza yarar. Kullanımı aynı BALL gibidir.
FREE: (ALT+F) Brush olarak alınan kısmı serbest olarak sizin belirlediğiniz bir bölüme sarmanıza yarar. Bu, bölüm ya da satıh belirlendikten sonra boşluk çubuğuna basarak çizim işini başlatabilirsiniz. Bu tarz işlemlerde PHOTON PAINT sizi biraz bekletiyor. Ama ekranın üzerinde kalan zamanı görebilirsiniz.
CUBE 3/4: (ALT+4) Brush'ı kübe sarma. Kübün boyutu 3/4 oranındadır.
CUBE * 3: (ALT+3) Brush'ı tam boyutta kübe sarar.
CONTOUR: (ALT+2) Brush'ı perspektifsel olarak döndürür. Gerekli değerleri nümerik klavyeden verip mouse ile değerleri arttırabilirsiniz.
SPECIAL: Bu menüyle özel efektler yaratabilirsiniz. Bu kısımda 'BEND', 'STRETCH' ve 'TWIST' diye üç bölüme ayrılıyor.
BEND: (ALT+N) Brush'ı silindir biçiminde boruya sarmaya yarar.
STRETCH: Brush'ı dört kenarından çekip uzatmaya yarar. Her kenarı farklı boyutlarda uzatabilirsiniz. Kenarlarında küçük kareler olan bir şekil çıkacak. Şimdi bu küçük kareciklere klik yapıp mouse'u oynatın. Böylece brush'ı istediğiniz şekle sokabilirsiniz.
TWIST: Brush'ı ikiz elips biçiminde sarmanıza yarar.
TILT: (ALT+T) Deluxe Paint'teki perspective menüsünün ilkel halidir. Oldukça da yavaştır. Kısaca nümerik klavyeden üzerinde oynama yapacağınız değeri seçin. Daha sonra mouse ile bu değeri değiştirebilirsiniz. Bu seçeneği kullanacağınıza Deluxe Paint'teki perspective kısmını kullanın çok daha iyi. Ayrıca bu kısım oldukça yavaş çalıştığından sizi oldukça çok bekletecektir.
LUM: (ALT+L) İstediğiniz şekle sokabildiğiniz brush'a ışık ve gölge vermenize yarar. Bu seçenek seçildiğinde bir window çıkar. Buradaki parlaklık, ışık açısı gibi değerleri değiştirip brush'ınızı tekrar çizdirin.
İşte bir programı daha bitirdik. Şimdi daha hiç değinilmemiş ama öğrenilmesi gerekilen konu hakkında bazı açıklamalar yapacağım. Bu konu FONT'lar üzerine.

FONT EDITOR V1.2 Bugüne kadar açıkladığımız tüm çizim ve animasyon programlarının kullandığı karakter setleri yani fontlar, bu kez ilgilenmeye başlayacağımız konu. Bildiğimiz Amiga harflerinden başka yapılmış olan diğer fontları ya da kendi yapacağımız fontları kullanmak amacımız olacak. Ve bu işe en basit programla başlayacağız: FONT EDITOR V1.2. Epey eski bir program (1986) ama basitliği ve kullanım kolaylığından dolayı bu işe başlamak için bence en ideali. Kullanımını öğrendikten sonra yüksek hızda çizim yapabilirsiniz ancak programın birkaç küçük hatası var. Açıklamaya başlamadan önce bu hataları yazmak istiyorum.
1. Disketten bir fontu yüklemek için OPEN yaptığınızda o anda diskette olan fontların hepsini göremeyebiliyorsunuz.
2. Diskete aynı adla iki ya da daha fazla sayıda font kaydettiyseniz, OPEN ile directory aldığınızda aynı isimde birkaç file görebilirsiniz.
Aslında çok fazla hatalı değil yani hataları çok fazla rahatsız edici değil, kullanımı engellemiyor. Ama yine de arada bir de olsa sorun çıkarabilir.
Şimdi, programımızı açıklamaya ekran düzenini anlatarak başlayalım.
Soldaki pencerede bulunan alan bizim fontumuzu çizeceğimiz alandır. Sağdaki alan ise fontu gösteren ve o anda işlem yapmakta olduğumuz harfi sol tuş ile klik yaparak seçebildiğimiz bir alandır. Bu alanın altında font ile ilgili teknik değerlerin ayarlandığı kısımlar; soldaki alanın altında ise üç adet seçici anahtar vardır. Şimdi bu alanların görevlerini görelim:
DOTS ON/OFF: Üstteki alanımızda çizimi mouse ile yapıyoruz. Çizme ve silme işlemlerinin ikisi birden sol tuşa yüklenmiş durumdadır. Sağ tuşa basarak üstteki pull-down menüleri açarız. Çizim yaparken bu anahtarımız ON kısmında olmalıdır. Hatalarımızı düzeltirken yani silme işlemi yapacağımız zaman ise OFF durumuna getirerek mouse sol tuşunun görevini ayarlarız.
LORES ON/OFF: Normalde çizime Med-res'te (80 kolon yazı için) başlarız. Eğer fontumuzu Lo-res (40 kolon) için düşünüyorsak o zaman bu anahtarı ON konumuna getirmemiz gerekiyor. Sağdaki harfleri (ASCII kodları ile) gösteren bir kısımda fontumuzu LO-RES anahtarının konumuna göre (OFF ile Med-res, ON ile Lo-res'te) görebiliriz.
GRID ON/OFF: Çizim yapacağımız alandaki, harf boyutundaki bölümü karelere ayıran çizgileri istediğimiz an kaldırabiliriz. Karelerin olması çizimde kolaylık sağlar ama kareleri kaldırarak harfi tam olarak görebiliriz. Bu anahtar ON iken kareli, OFF iken karesiz bir çizim alanımız olur.
ZOOM: Çizim alanına bakış uzaklığını bu kısımla ayarlarız. Büyük boyuttaki fontları yaparken çizimde kolaylık sağlamak amacı ile konulmuş olan zoom fonksiyonunun düzeyini ayarlamak amacı ile kullanılır.
SCROLL: Çizim yaptığımız alanı dört yöne doğru kaydırabilmemizi sağlamak amacı ile konulmuş bir fonksiyondur. Dört yöndeki oklarla kaydırmayı yaparken ortadaki kare ile alanın en orta kısmına geliriz. Zoom yapılmış olan büyük boyutlu fontları çizerken kolaylık sağlar.
Şimdi ekranın ortasına yerleştirilmiş olan fonksiyonlara bir göz atalım.
* Dört yönü gösteren oklar, alanda çizimini yapmakta olduğumuz harfi, ok yönüne doğru bir pixel kaydırır.
* "R" harfine klik ile çizim alanındaki dolu kareler boş, boş kareler ise dolu hale getirilerek 'INVERSE' dediğimiz fonksiyonu aktif hale getiririz.
* Sağı ve solu gösteren ok ile çizim alanımız dikey koordinat üzerinde çevrilir.
* Yukarı ve aşağıyı gösteren ok ise aynı işlemi yatay koordinat ile yapar.
Şimdi sıra sağ alttaki, fontla ilgili teknik bilgileri gösteren kısımda:
LO: Bu değer fontumuzun başındaki ilk harfin ASCII değerini verir. Normalde bu değer 32'dir. 32 ise boşluğa karşılık gelir.
HI: Bu değer ise fontun son harfinin ASCII değeridir. Başlangıçta 127'dir.
SPACE: Fontdaki boşluğun değerini ayarlamak için kullanılır.
WIDTH: Fontun genişliğinin ayarlanmasında kullanılır.
BLINE: 'BASELINE' kelimesinin kısaltılmışıdır. Fontun oturduğu çizginin değeridir. Eğer siz de benim gibi FAST-FONTS komutunu kullanıyorsanız bu değer 06 olmalıdır, yoksa "BASELINE MISMATCH" hata mesajı ile karşılaşırsınız.

XSIZE: Fontun x yönündeki genişliği YSIZE: Y yönündeki genişliği PULLDOWN MENUS PROJECT NEW: Yeni bir font çizmeye başlamak içindir. Daha önce yapılmış olan bütün işlemleri siler.

SAVE: Eski isimle ya da isim verilmemiş ise "tempfont" adı ile.
SAVE AS: Yaptığınız fontu başka bir isimle kaydetmeye yarar.
QUIT: Programdan çıkış için kullanılır. ABOUT: Program hakkında bilgi almanız için kullanılır.
EDIT MENÜSÜ MAKE ITALIC: Yaptığınız fontu italic hale getirmek için kullanılır. Yani harfleri sağa doğru yatırır.
MAKE BOLD: Dizayn ettiğiniz fontu bold yapar. Diğer anlamda fontu kalınlaştırır.
MAKE UNDERLINE: Yaptığınız fontun altına çizgi koyar. Bu işleme 'underline' denir.
COPY TO: Seçilen karakteri diğer karakterlere kopyalar.
ERASE: Alandaki karakteri siler. ALL RIGHT: Bu seçenek seçildiğinde tüm fontu bir pixel sağa kaydırır.
ALL LEFT: Bu seçenek de 'all right' gibidir. Bu seçenek sayesinde tüm fontu bir pixel sola kaydırabilirsiniz.
ALL UP: Tüm fontu bir pixel yukarıya kaydırırsınız.
ALL DOWN: Bu seçenek seçildiğinde tüm fontu bir pixel aşağıya kaydırır.
ATTRIBUTES MENÜSÜ FONTTYPE FIXED WIDTH: Genişliği uyumlu font. PROPORTIONAL: Her boyuta uygulanabilen özellikle Publishing desktop fontları içindir. Profesyonel kullanıma yönelik (professional page) font formu.
FONTSTYLE NORMAL: Normal font. ITALIC: Sağa yatık font. BOLD: genişletilmiş, kalın font. UNDERLINE: Altı çizgili font. FORWARD ileri BACKWARD geri font çizilirken çizimin izleyeceği yön.
Gelecek ay fontlar üzerinde çalışmalarımız devam edecek. Sorularınızı bana yazmayı unutmayın. Gelecek sayımızda buluşmak üzere bol pixelli günler dilerim.