Bu sayfadaki yazılar
Sayfanın metni
Sayfa 41
Grafik konusunda Amiga, piyasadaki birçok bilgisayarı geçmiş durumda. Bunun nedeni özel cipleri olan Blitter ve Copper sayesinde sağladığı yüksek çözünürlük ve renk çokluğu. Diğer bilgisayarlar, aynı çözünürlük ve renk adedi için pahalı grafik kartlarına ihtiyaç duyar.
Amiga'daki ekran çözünürlüklerinde redigitizer'lann işini zorlaştırmakta.
Video digitizer'lar, çalışmaları bakımından iki ana gruba ayrılır. Bunlardan ilki olan Slow-scan digitizer'ların maliyeti, kullanılan eleman azlığından çok düşüktür; fakat çalışması diğer gruba göre biraz daha karışıktır. Buna karşın, her zaman için daha fazla rengi sayısallaştırabilir.
başlangıcında, gelen bilginin yatayda konumunu belirlemek için belli bir süre bekleme konur. Bu ilk piksel kolonu için O'dır ve her kolon için belli bir miktar artırılır. Bekleme süresi bittiğinde, video sinyali, saklama (Hold) devresi tarafından birkaç mikrosaniye boyunca tutulur. Ardından bu sinyal, Analog/Digital çeviricisini oluşturmak için, üç temel yöntem vardır. Bunlardan ilkini hepiniz bilirsiniz; çeşitli resim ve boyama programları kullanarak resmi mouse aracılığıyla çizip boyamak. İkincisi olan hesaplattırma ise, 3 boyutlu düşünmeyi de yanında getirmiştir. Burada resmi oluşturan objeler teker teker ışık yansımaları, yüzey kırılmaları gibi karışık hesaplardan geçirilerek resim gerçeğe mümkün olduğunca benzetilmeye çalışılır. Hafıza miktarı ve hız gibi sorunlar bu tür çizimler (hesaplamalar) için büyük sorundur.
Son yöntem ise hem basit, hem de engeli çok az olan bir konudur. Burada harici bir hardware arabirim ile resimler gerçek dünyadan bilgisayara aktarılır. Gerçek dünyadan resim aktarmak için, ya kamera ya da iyi bir video cihazı gereklidir. En önemlisi, yukarıda belirttiğim hardware'e sahip olmanızın gerekmesi. Bu, bir resim digitizer'ıdır. Bu cihaz, kendi programıyla beraber çalışarak analog video sinyallerini bilgisayarın anlayacağı digital bilgilere (0 ve 1'lere) çevirmektedir.
Bu işlem nasıl gerçekleşir? Analog sinyallerin digital'e çevrilmesini, daha önce Hardware kursunda ve Kubilay Kılınç'ın hazırladığı müzik yazılarında ses digitizer'lan başlığı altında incelemiştik. Fakat bir video digitizer'ı, bundan başka bir iki ufak işi de yapmaya zorunludur. Bunun nedeni, ses sinyalinin video sinyalinden çok farklı olmasıdır. Ayrıca görüntüde var olan tüm renkleri algılayabilmesi,
Bunun nedenini de aşağıda inceleyeceğiz. İkinci gruba giren digitizer'lar, kullanılan elemanların pahalılığı yüzünden birinci gruptakilere göre kat kat pahalıdırlar. Bu iki grup arasındaki en önemli fark, sayılaştırma sürecinin bir hayli farklı olması. Slow-Scan digitizer'lar, 15-20 saniyede bir resmi algılarken; ikinci grup Realtime digitizer'lar saniyenin 60'da birinde bir resim sayısallaştırabilmekte. Şimdi bu farkın neden oluştuğuna geçmeden önce, siyah beyaz video sinyalinin nasıl oluştuğunu inceleyelim. SYNC sinyalleri adı verilen ve resim senkronizasyonunu sağlayan sinyallerin yanısıra, resim bilgisini taşıyan analog sinyaller de aynı hat üzerinden taşınmaktadır. Analog resim sinyalleri, resim bilgisine göre voltaj değeri taşımakta. Beyazdan siyaha kadar olan tüm gri tonlarının her biri için voltaj değeri mevcuttur ve beyaz bunlar arasında değeri en yüksek olan renktir.
SYNC, VSync ve HSync sinyallerine verilen genel bir terimdir. Sinyalleri algılayan devre (televizyon, video ya da benzeri) VSync ile karşılaştığında, yeni bir resim bilgi paketinin geldiğini anlar ve gerekli işlemleri yapar. HSync ise, her satınn başlangıcını belirler.
* SLOW-SCAN: Slow-scan mantığına göre çalışan digitizer'lar, resmi yavaş yavaş dikey kolonlar halinde oluşturur. Digitizer, resim bilgisi başlangıcını (VSync) bekler. Her satır den geçirilerek sayısal bilgiye dönüştürülür. Video sinyalinin bir sonraki satırın başlangıcına gelmesi için geçen sürede bütün bu işlem gerçekleşir ve bilgiler paralel port aracılığıyla bilgisayara aktarılırarak program tarafından ekranda oluşturulur.
Bir sonraki satır için de bu işlem tekrarlanır. 290 resim satın tamamlandığında, ilk piksel kolonu ekranda oluşturulmuştur. 290 resim satırı, normal TV'lerde ve video cihazlarında kullanılan satır sayısıdır; Amiga'da Overscan modu, ancak bu satır sayısına izin vermektedir. Diğer grafik modlarında, video sinyalinin başındaki ve sonundaki satırlar ekran dışında kalacak ve kullanılamayacaktır.
Klavyeyle gezinmek için ← ve → tuşları.
Sayfa 40
bu seçeneğe klikleyerek Replace With boşluğuna yazılmış olan kelimeyi aranan kelime yerine yazdırabilirsiniz.
Replace, then Find: Replace işleminden sonra otomatik olarak diğer kelimeyi aramaya başlar.
Replace All: Bu seçenekle bütün doküman taranarak aradığınız kelime dokümanın her yerinde yeni kelimeyle otomatik olarak değiştirilir.
Find Next: Bu seçenek bir kelimeyi bulup değiştirdikten sonra tarama işlemine devam etmek için kullanılır. Bunu Find/Replace seçeneği içinden de yapabilirsiniz.
Check Spelling: Bu seçenek dokümanınızdaki hatalı yazılmış kelimeleri (tabii İngilizce kelimeler) bulup düzeltmenizi sağlar. Ekrana gelen penceredeki alt seçenekler ve görevleri şunlardır:
Check Continuously: Bu seçeneği mouse ile işaretlediğinizde otomatik imla kontrolü yapılır. Eğer yazım esnasında hatalı bir kelime yazacak olursanız bir uyarı sesi duyarsınız.
Find: Dokümanda yer alan hatalı kelimeleri bu seçenekle aramaya başlayabilirsiniz. Dokümanın taranması kursorun bulunduğu yerden itibaren başlar.
Guess: Bu seçenekle hatalı yazılmış bir kelime bulduğunda Excellence'ın hatalı yazılmış kelimeye benzeyen bir dizi kelimeyi göstermesini sağlayabilirsiniz. Bu kelimeler içinden doğru olanı görürseniz üzerine klikleyerek hatalı kelimenin yerine yazılmasını sağlayabilirsiniz.
Ignore: Excellence, sözlüğünde yer almayan kelimeleri hatalı olarak gösterecektir. Eğer doğru olduğunu bildiğiniz bir kelime hatalı olarak gösterilirse Ignore ile bu kelimeyi geçebilirsiniz.
Learn: Bu seçenek bulunan kelimeyi kendi sözlüğüne ekler ve bundan sonra kelime hatalı olarak gösterilmez.
Check Next: Bu seçenek hatalı yazılmış bir kelime bulunduktan sonra tarama işlemine devam etmek için kullanılır. Bunu Check Spelling içinden de yapabilirsiniz.
Thesaurus: Bu seçenek belli bir kelimenin anlamını, synonym (eş anlamlı kelime), antonym (zıt anlamlı kelime) ve bu kelimeye yakın anlamlı kelimeleri (relative) gösterir, isterseniz Both seçeneğiyle kelime ile ilgili bütün referansları görebilirsiniz.
Check Grammar: Bu seçenekle dokümandaki belli başlı gramer hataları ve çözümleri gösterilir. Ekrana gelen penceredeki seçenekler şunlardır:
Phrase.txt: Hatalı gramer bilgileri phrase.txt adlı bir dosyada yer almaktadır. Eğer Strictness seçeneğini Summary şeklinde değiştirirseniz buradaki dosya adı summary.txt'e dönüşecektir. Bu dosyada ise genel doküman istatistikleri yer almaktadır.
Strictness: Bu seçenek üzerine klikleyerek gramer kontrolünü all (katı), less (serbest) ve summary (özet) olarak değiştirebilirsiniz. Katı seçeneğinde tüm hatalar gösterilir. Serbestte ise, sadece önemli hatalar gösterilir. Summary ile dokümanınız belli standartlara göre değerlendirmeye sokulur. Grafikler halindeki bu değerlendirmeleri inceleyebilirsiniz.
Output: Gramer kontrolünün çıkışının nereye yapılacağını belirler. Buradaki alt seçenekler, kullanıcı kontrolünde ekrana (interactive), dosyaya (file) veya yazıcıya'dır (printer).
Check: Gramer kontrolünü başlatır. Ignore: Dokümandaki bir gramer hatasını görmezden gelir ancak bundan sonraki benzer hatalar gösterilir.
Eliminate: Dokümandaki benzer gramer hataları görmezden gelinir.
Summary: Her seferinde Check ile summary.txt dosyasını okutup özet almak yerine, dosya bir kez okunduktan sonra bu seçenekle istatistikleri görebilirsiniz.
Hyphenate: İngilizce kelimelerin satır sonlarında nasıl bölünebileceğini gösterir:
Find: Bu seçenekle Excellence bölünecek sonraki kelimeyi yükler ve highlight eder. Kelimeyi bölmek istemiyorsanız bu seçeneğe bir kez daha klikleyin.
Change: Kelimeye kesme işaretleri ekler. Bu işaretleri görebilmek için VIEW menüsünden Show Markers'ı seçin.
Hyphenate All: Mouse ile highlight edilerek seçilen bütün kelimelere kesme işareti koyar.
Generate Index: Bu seçenek daha önceden FORMAT menüsündeki Mark Index Entry seçeneğiyle belirtilen kelimeleri kullanarak bir index yaratır ve bunu clipboard'a koyar. Bu indexi dokümanınızın sonuna koymak için kursoru en sona götürüp EDIT menüsündeki Paste seçeneğini seçin.
Generate TOC: Bu seçenek de yukarıdaki gibi kullanılır ancak index yerine bir İçindekiler Tablosu yaratır. Bu tabloda daha önceden FORMAT menüsünde Mark TOC Entry ile belirtilen yazılar veya başlıklar yer alır. Dokümanınızın başına gidip Paste ile bu tabloyu yazdırabilirsiniz.
Glossary: Bu seçenek ekrana glossary penceresini çağırır. Bu pencerede bir bakıma masaüstü yayıncılık programlarında kullanılan tag'lere benzer tanımlamalar yapabilirsiniz. Penceredeki seçenekler şunlardır:
Insert: Yandaki minik pencerede isimleri yer alan glossary girişlerinden birini seçip dokümana yerleştirmenizi sağlar.
Define: Bu seçenekle yeni bir glossary girişi tanımlayabilirsiniz. Bunun için dokümanın herhangi bir yerine glossary kodu yazıp (Excellence'in makro diliyle) bunu mouse ile highlight edin ve glossary seçeneğinden sonra Name bölümüne bir isim yazın. Define seçeneğini seçtiğinizde yeni bir glossary girişi tanımlamış olursunuz.
Örnek bir glossary komutunu aşağıdaki biçimde tanımlayabiliriz.
menu view, show ruler Key: Bu seçenekle herhangi bir glossary girişini klavyedeki bir tuşa veya tuş kombinasyonuna görevlendirebilirsiniz. Bunun için minik pencereden herhangi bir glossary ismi seçip Key seçeneğine klikleyin. Key seçeneği seçili kalacaktır. Bundan sonra klavyeden herhangi bir tuşa veya iki tuşa basın (CTRL-D, ALT-Z vb).
Remove: Herhangi bir glossary girişini siler.
Save: Yeni glossary girişlerini diskete kaydeder.
Summary: Dokümandaki karakter, kelime, cümle, paragraf, grafik, sayfa sayısını gösterir.
Genel olarak, Excellence'i rahatlıkla "Amiga'nın en gelişmiş kelime işlem programı" olarak çağırabiliriz. Programın Professional Page gibi masaüstü yayıncılık programlarıyla font uyumluluğu, yeni Kickstart 2.0'da çalışabilmesi (A3000 sahiplerinin gözü aydın) ve önceki versiyonlardaki yazılım hatalarından tamamen arınmış olması onu diğerlerine göre daha da cazip hale getiriyor. Gerçekten, her türlü kelime işlem talebini yerine getirebilecek şekilde yazılmış olan Excellence 2.0'ı şiddetle tavsiye ediyorum.