Bu sayfadaki yazılar
Sayfanın metni
Sayfa 44
ENTEGRE DEVRE PAKETLERİ
Kullanıcılar açısından entegre devrelerin göz önüne alınan başlıca karakteristikleri fiziksel görünümleridir. Silikon (chip)lerin bir kılıf (paket) içine konmasında üç temel yöntem vardır: T05 kapsül, yassı paket, çift sıra bacaklı paket. Şekilde örnekler görülmektedir. T05
Entegre devreler için kullanılan ilk paketleme biçimidir. Tranzistörler için standart paketlemelerden biridir. Bacaklar ilave edilmiştir. Yaygın olarak kullanılmışlardır. Daha fazla güç tüketebildiklerinden daha çok lineer entegre devrelerde kullanılırlar. YASSI PAKET (FLAT PACK)
Entegre devrelerin gelişim yıllarında kullanılmaya başlanmış bir paketleme biçimidir. Paketlemeler içinde en küçük olanıdır. Yoğun paketlemeler için tasarlanmıştır. Yassıdırlar, bacaklar yanlardan çıkar. Devreler yan yana yerleştirilerek küçük bir alana oldukça fazla devre sığdırılabilir. Yoğun olarak paketlendiklerinden yüksek sıcaklıklara dayanabilmeleri için seramik malzeme kullanılır. Devrelerin yoğun olması ısınmaya sebep olur, soğutma problemi doğurur. Eleman bu gibi çevre şartlarına dayanabilmelidir. Yassı paket devreler öncelikle kritik boyutlu havacılık uygulamalarında, yüksek güvenilirlik istenen askeri uygulamalarda ve özel endüstriyel uygulamalarda kullanılır. DİP (DUAL IN-LINE PACKAGE)
En yeni ve en çok kullanılan entegre devre paketleme biçimidir, diğerlerinden biraz daha büyüktür fakat avantajları vardır. Yerleştirilmeleri ve kullanılmaları kolaydır. 8 bacaklısından 40 bacaklısına kadar değişik boyutta olanları vardır. SSI devreler 8, 14 veya 16 bacaklı olurlar. MSI devreler 14, 16, 24 bacaklı paketlerde bulunurlar, LSI devreler daha karmaşık olduklarından, daha çok giriş çıkış gerektirdiklerinden çoğunlukla 24, 28 ve 40 bacaklı paketler içine yerleştirilirler.
Değişik tiplerde paketleme malzemesi kullanılır. En yaygın ve en ucuz olanı plastik pakettir. Bu tip paketlemede devre metal bacak çerçevesine nokta kaynaklarla bağlanır, daha sonra bütün devre enjeksiyon preste plastikle kaplanarak paketlenir.
Bazı kritik entegre devreler için seramik paketleme tipleri kullanılır. Yüksek sıcaklığa dayanıklı olurlar ve sızdırmaz olduklarından daha temiz ve emin şartlarda çalışırlar.
SICAKLIK BÖLGELERİ
Entegre devrelerin normal çalışmalarını sürdürebilecekleri belirli sıcaklık sınırları vardır. Bu sınırlar değişiktir. Entegre devreler kullanılış amaçlarına göre askerî, ticarî ve endüstriyel olarak sınıflandırılırlar. Askerî sınıf devreler T05 kapsül, seramik yassı paket ve seramik DİP paketler olabilir, -55°C, 125°C arasında çalışabilirler. Daha pahalıdırlar, yüksek kaliteli askerî ve endüstriyel cihazlarda çok kötü şartlar altında kullanılırlar.
Genel uygulamalar için ticarî ve endüstriyel sınıf entegre devreler kullanılır. Bunlar genellikle plastik kılıflı olup 0°C- 70°C sıcaklık bölgesinde çalışabilirler. Değişik tipte entegre devreler için farklı sıcaklık sınırları belirlenebilir. Üretici firmanın verdiği bilgi arasında sıcaklık sınırları da belirtilir.
TTL (TRANZİSTÖR TRANZİSTÖR LOJİĞİ) DEVRELER
Dijital cihazlarda çeşitli tiplerde entegre lojik devre elemanları kullanılır, aynı lojik fonksiyonları yerine getirmekle beraber sınırları, kapasiteleri, karakteristikleri farklıdır. Belirli ihtiyaçları karşılamak üzere farklı tipte dijital lojik devreler geliştirilmiştir. Son yıllarda çeşitli devreler ortaya çıkmıştır.
Dijital bir cihaz tasarımında en önemli ve en büyük karar dijital lojik devre tipini seçerken verilir. Bu bölümde en çok kullanılan bipolar entegre lojik devre elemanları, TTL'ler üzerinde durulacaktır. Daha sonra doymasız bipolar devreler ve MOS dijital entegre devreler incelenecektir.
En popüler ve yaygın olarak kullanılan dijital entegre devre tipi TTL'dir. Popüler olmalarının başlıca sebebi küçük çapta entegre lojik elemanların ve orta çapta entegre fonksiyonel devrelerin boy çeşit olarak mevcut ve ucuz olmasıdır. Kullanılma kolaylıkları, yüksek performansları devrelerde birbirlerine bağlanabilme yetenekleri diğer tercih sebepleridir. Belirli ihtiyaçları karşılayacak özel tipte TTL devreler mevcuttur. TTL entegre devreler aşağı yukarı 15 yıldan beri kullanılmakta ve yeni cihaz tasarımları için popüler olmalarını sürdürmektedirler. Çok iş görmeleri modern dijital cihazlarda kullanılan standart lojik devreler olmalarını sağlamıştır.
Klavyeyle gezinmek için ← ve → tuşları.
Sayfa 45
Artık herhangi bir bilgiyi diskette saklamak, kâğıtta yazılı bırakmaktan daha avantajlı. Kâğıt listeler zamanla buruşup yırtılabileceğinden her seferinde temize çekmek gibi bir uğraştırıcı iş ortaya çıkacaktır. Bilgisayarda bu işi yaptığınızda diskete kaydedeceğiniz bilgi senelerce bir harfi bile bozulmadan saklı kalabilir. Diskette saklamanın bir başka avantajı da programı ya da bilgisayarı kullanmasını bilmeyenlerin özel bilgilerinizi karıştıramayacaklarıdır. İstediğiniz zaman bir yazıcı aracılığıyla da hazırladığınız listenin hepsini ya da belli şekilde sınıflandırılmış kısımlarının kopyasını kâğıda aktarabilirsiniz.
Programı çok iyi bir şekilde kullanmak istiyorsanız bu satırdan sonraki bilgileri dikkatle okumanızı ve bütün gösterilenleri programı yükleyerek denemenizi tavsiye edebilirim. İlk olarak program yüklendiğinde karşımıza çıkacak olan ekranı tanıtmakta fayda var.
Ekranın ortasında hazırlayacağımız listenin gözükeceği büyük bir pencere mevcut. Bu pencere satırlara ayrılmıştır. Pencerenin hemen altında listenin içeriğini sağa ve sola kaydırmak için kaydırma çubuğu bulunmaktadır. Pencerenin hemen solunda ve sağında da listeyi aşağı ya da yukarıya kaydırmaya yarayan kaydırma çubukları mevcuttur. Bu kaydırma çubuklarının çalışma prensibi çok basittir. Toplam dosya uzunluğunu (dikey ya da yatay) belirten ortadaki uzun boşlukta bir kutucuk vardır ve bu kutucuk pencerenin içinde gözüken satırları temsil eder. Bu kutucuğa klik edip mouse tuşunu bırakmadan izin verilen yönlerde kaydırırsanız pencerenin de içeriği buna bağımlı olarak kayacaktır. Bu kaydırma çubuğunun iki kısa kenarında dikey ya da yatayda iki zıt yönü gösteren ok şeklinde kutucuklar bulunmaktadır. Bu kutucuklardan birine klik ederseniz pencerenin içeriği okla gösterilmiş yöne doğru bir adım kayar. Mouse işaretçinizi bu okun üzerine getirip mouse'un sol tuşuna ard arda devamlı olarak basarsanız pencerenin içeriği sona gelinceye kadar belirttiğiniz yönde kayacaktır.
Liste penceresinin hemen üstünde listenizin isminin yazılı olacağı satır bulunmaktadır. Burası başlangıçta boş gözükür. Ekranın en üstünde ise daha önce değişik programlardan gördüğümüz menü çubuğu ile pull-down menüler mevcuttur. Bu çubuğun en sağında ise çalıştığınız ekranı geriye atmaya ya da bu ekranı geri çağırmaya yarayan ve Work-Bench pencerelerinin tipik özelliği olan kutucuklar mevcuttur. Bildiğiniz gibi kutucuklar değişik tiplerde olabilmektedir. Burada bizim kullandığımız kutucukların hepsi, klik edilip bırakıldığında belli bir işlem gerçekleştiren özel kutucuklardır.
Mouse işaretçinizle menü çubuğunun üzerine gelip mouse'unuzun sağ tuşuna basarsanız değişik menüler ve bunların seçenekleri belirecektir.
Menülerin isimleri aşağıdaki gibi sıralıdır:
Desk, File, Column, Select, Sort, Options, Print ve Views.
Şimdi programımızın menü seçeneklerini tanıtalım.
DESK:
Bu menüde, kullanılacak temel değerler ve yazı formatları belirtilir. Burada karşımıza 7 seçenek çıkacaktır.
FILE/SYSTEM STATUS:
Burada disketin kapasitesi, hafızadaki dosyanın sayısal boyutu gibi global bilgilerin durumunu öğrenebiliriz. Karşımıza çıkacak olan pencerede aşağıdaki bilgiler mevcuttur:
Filename..........................Dosyanın ismi
Total records in file.................Dosyadaki toplam kayıt adedi Average record size.........Ortalama bilgi kayıt boyutu Approx. record capacity in RAM .................... Hafızanın alabileceği en fazla bilgi kapasitesi Available space on disk ............Diskette kalan boş yer Disk space required to save file ..........
Dosyayı kaydetmek için gerekli boş yer
AMIGA FILE III
Approx. record capacity on disk...............
Diskette saklanılabilecek maksimum kayıt adedi File will fit on disk............ Dosyanın diskete sığıp sığmayacağı
Pencerenin hemen altındaki bir kutuda "OK" yazılıdır ve buraya mouse işaretçinizle klik ederseniz pencere kaybolacaktır.
MEMORY USAGE: Hafızanın durumu hakkında bize bilgi verir. RAM reserved for file ............Dosya için ayrılan toplam hafıza kapasitesi Unused CHIP memory Kullanılmamış dahili hafıza Unused FAST memory Kullanılmamış harici hafıza
Burada karşınıza çıkacak tüm sayılar KByte olarak gözükmektedir. Pencereyi yok etmek istediğinizde yine "OK" gadget'ine klik etmeniz yeterli olacaktır.
SET SYSTEM DATE/TIME:
Bilgisayarınızın saatini ve takvimini buradan ayarlayabilirsiniz. Bu şekilde dosyanızın ne zaman kaydedildiğini ya da üzerinde ne zaman değişiklik yapıldığını öğrenebilirsiniz. Fakat pilli saati olmayan bir bilgisayara sahipseniz (ekstra hafızasız bir A500 ya da A1000) bilgisayarın saatini ve takvimini her seferinde yeniden kurmanız gerekecektir.
Karşınıza çıkacak olan pencerenin en üst satırında yapacağınız ayarlamaya göre tarihi ve zamanı görebilirsiniz. Bu satırın altındaki bilgiler kolon şeklinde sıralanmıştır. İlk kolonun üzerinde "YEAR" yazmaktadır ve burada içinde bulunduğunuz yılı ayarlayabilirsiniz. Hemen yanında da "MONTH" ile ay belirtilmiştir. Tüm aylar İngilizce olarak yazıldığından İngilizce bilgisi olmayanlara ayların Ocak'tan başlayıp Aralık ayına kadar gittiğini belirtmeliyim. Her ikinci ay ikinci kolonda gözükmektedir.
Tarih ayarlamasında en son olarak gün ayarlamasının yapıldığı bölge kaldı. Pencerenin sağ tarafında bulunan 7 kolonluk bir bölge de bu iş için ayrılmıştır. Belirlediğimiz ay ve yıla göre günler otomatik olarak hesaplanarak doğru bir şekilde sıralandıktan sonra ekrana basılır. Ay ya da yılı gerekli kutucuklara klik ederek değiştirdiğinizde günler de otomatik olarak değişecektir. Günlerin belirtildiği bölgenin en üstünde haftanın günleri Pazar'dan Cumartesi'ye doğru dizilmiştir.
Bu seçenek için son olarak da en aşağıda gün ayarlama kısmının altında görebileceğiniz saat ayarlama fonksiyonunu tanıtacağım.