Sayfa 18

Görüldüğü gibi Compact Disk'e kıyasla Amiga'nın ses özellikleri o kadar iyi değildir. Bir kere Amiga'nın donanımı saniyede alınan örnek sayısını 28867 ile sınırlamıştır. Ayrıca yukarıda gördüğümüz gibi Compact Disk'teki örnekler daha kesin ve dolayısıyla daha iyidir. Fakat bu sınırlanmış çözünürlükle bile ses örneklemesi çok büyük bir bellek kaplamaktadır. Bir dakikalık örnekleme yaklaşık 1.5 megabyte tutmaktadır (Amiga'nın standart belleğinin 3 katı). Burada bütün bu sınırlamaların sebebi anlaşılmaktadır, yüksek bellek gereksinimi. Kıyaslarsak bir Compact Disk 500 megabyte'tan daha fazla bilgi depolayabilmektedir (Amiga'nın standart belleğinin yaklaşık 1000 katı).

Sanırım oldukça karamsar bir tablo çizdik. Fakat tüm bu kısıtlamalara rağmen Amiga duyanları hemen etkileyecek kapasitede seslere sahiptir ve kuşkusuz ilerideki bilgisayarlara (belki de kendi serisinin devamına!) daha iyi ses üretici sistemlere sahip olmaları için öncülük etmektedir (çok yakında ses sistemleri Compact Disk'ler kadar kaliteli bilgisayarlar görürseniz sakın şaşırmayın). Bu arada Amiga'dan önce bilgisayar dünyasında böyle kaliteli bir ses sistemi olmadığını tekrar belirtelim.

GENEL ÖZELLİKLER

Bu kadar karşılaştırmadan sonra Amiga'nın diğer ses özelliklerini sıralayalım:

Amiga'da 4 birbirinden bağımsız ses kanalı vardır. Her ses kanalı da 54 seviyeli bir volüm kontrolüne sahiptir. Ses kanalları frekansları 20 Hertz'le 14000 Hertz arasında değişen sesleri çıkarabilir. Ayrıca ses kanalları birbirlerini hem frekans, hem de genlik olarak modüle edebilirler (bu terimler ses üretim teknolojisinde sıkça kullanılan iki metodun adıdır. Dolayısıyla bunları açıklamanın yeri sanırım burası değil). Bu arada Amiga'daki hemen her bölümde gördüğümüz multitasking prensibinin ses kanalları için de geçerli olduğunu söyleyebiliriz. Yani ses işlemleri bilgisayar başka işler yaparken o işlemleri hiç yavaşlatmadan kendi başına sürüp gidebilir. Sonuç olarak Amiga'nın ses kapasitesi orta fiyatta bir teyp'le yaklaşık aynıdır diyebiliriz.

Amiga'daki ses üretim tekniği hakkında bilinmesi gereken önemli bir olgu daha vardır. Bu da bilgisayarın ses çıkışlarından verilmeden önce bir filtreden geçirildiğidir. Filtrenin amacı, sesin üretimi sırasındaki çarpıklıkları (yukarıda buna değinmiştik) engellemektir. Fakat filtre yüksek frekanslarda bazen boğukluk yaratmaktadır. Neyse ki filtre program yoluyla devre dışı bırakılabilmektedir. Devre dışı bırakma işlemi sırasında bilgisayarın power ışığının söndüğünü veya şiddetinin azaldığını görebilirsiniz. Dolayısıyla bazı programların yüklenmesi sırasında ışığın söndüğünü görürseniz sakın aletin bozulduğunu sanmayın. Sadece filtre devre dışı bırakılmıştır. Bu arada unutmadan Amiga'daki sesle ilgili tüm işlerden "PAULA" adlı çipin sorumlu olduğunu da söyleyelim.

Bütün bu özellikler HI-FI dünyasının en üst noktasını simgelemese de bir monitörün ses kapasitesini oldukça geçmektedir. Dolayısıyla Amiga'dan mümkün olan en iyi sesi alabilmek için bilgisayarın arka kısmındaki ses çıkışlarını iyi bir stereo sisteme bağlamak gerekir.

Son olarak Amiga ile müzik yapmanın sadece Amiga'nın sesleriyle sınırlanmadığını da belirtmeliyiz. Çünkü MIDI ile efekt makinaları v.b. kontrol ve aynı anda en fazla 16 aleti çaldırmak olası. Elbette bütün bu aletler ayrı partisyonlar çalabilir ve ayrı sesler çıkarabilirler. Böylece Amiga ile küçük çaplı bir orkestra'ya tek başınıza hükmetmek mümkün.

PROGRAMLAR

Eveeet bu kadar teknik bilgiden sonra (uyumuyorsunuz ya?) biraz da bu olanakları kullanan programları inceleyelim.

Amiga'daki müzik programlarını 3'e ayırabiliriz:

1. Sadece Amiga'nın dört kanalı kullanılarak müzik yapılan programlar,

2. MIDI (Musical Instruments Digital Interface) yani sequencer (sıralama) programları,

3. Amiga'da örneklenmiş sesleri modifiye etmek için kullanılan örnekleme editörleri.

Gruplarımızdan ilki herhangi özel bir arabirim istemeden sadece Amiga'nın iç ses üretici sistemi ile besteler yapmaya izin verir. Bu programlar gerçek hayatta oldukça güç olan beste yapma işini, sahip oldukları kolaylıklar ve kısaltmalarla oldukça basitleştirmektedir. Doğal olarak ses ve müzik hakkında ne kadar çok bilgiye sahipseniz, kendi müziğinizi yapmada o kadar çabuk ilerlersiniz. Fakat Amiga programlarının çoğu dostça düzenlendiğinden sesle ilgili birçok bilgiyi programla oynayarak ve olan değişikliklere dikkat ederek öğrenebilirsiniz.

İkinci grupta yer alan programlar için ise, yukarıda belirtildiği gibi MIDI adı verilen ve bilgisayarınızla diğer müzik aletleri (orglar, davul makineleri v.b.) arasındaki veri alışverişini sağlayan bir arabirime sahip olmanız gerekli. Bu alet Amiga'nın serial port'una takılmakta. Elbette kullanacağınız müzik aletlerinde de MIDI çıkışının olması gerekli. Ama yeni model aletlerin hemen hemen hepsinde bu çıkışlar yer almakta. Eğer bu koşulları sağlayan müzik aletleriniz varsa Amiga'nız ile bu aletlerden çaldığınız besteleri kaydetmek, Amiga'ya kaydettiklerinizi yeniden hiç dokunmadan çalmak, çalarken yaptığınız hataları düzeltebilmek veya modifiye edebilmek gibi daha birçok olanağa sahip olabilirsiniz. Doğal olarak MIDI sistemleri oldukça profesyonel istekleri karşıladığından bugün bütün dünyadaki kayıt stüdyolarında çokça kullanılmaktadır. Bu stüdyolarda bir bestenin bütün bölümleri MIDI ile kaydedildikten sonra teybe geçirilmektedir. Bu da çalışmalarda büyük bir esneklik sağlamakta ve yanlış yapılan bir bölümün tekrar tekrar kaydı yapılmadan değiştirilebilmesine olanak tanımaktadır. İşte bu olanakları tanıyan programlara İngilizcede sequencer (sıralama) programları adı verilir.

Son grupta yer alan programlar da Sound Sampler (ses örnekleyici) adı verilen özel bir arabirime ihtiyaç duymaktadır. Sound Sampler Amiga'nın paralel port'una takılmaktadır. Yazımızın başında belirttiğimiz gibi, bu alet herhangi bir sesin bilgisayara geçirilmesini sağlamaktadır. İşte örnekleme editörleri Sound Sampler'la elde edilen sesleri değiştirmeye yarar. Bu programlar sesin bir bölümünü yeniden kaydedebilme, eko, volüm ayarı, revers, tersten çalma gibi efektleri sese uygulayabilme, sesin oktavını değiştirebilme gibi birçok olanağı bize sunar.

Şimdi de bu üç gruba dahil birçok programdan önemli olanları hakkında kısa bilgiler verelim: