Sayfa 21

3. 3D-Edit

Şimdi anlatmaya çalışacağım programın üç boyutlu objeleri elleri ile dizayn etmekten sıkılan programcıların çok işine yarayacağını düşünüyorum. Hemen baştan belirteyim, program içi dolu yüzeyler yaratamıyor. Netice itibarı ile sadece wireframe denilen tel objeler üzerinde uğraşılabiliyor. Fakat bu bile birçok proje için gerekli olan vektörel dizaynı oluşturmak için yeterli.

3D Edit yardımıyla istediğiniz vektör cismini kolaylıkla yaratabilirsiniz.

Gelelim programımıza. Editörümüzün iki ana modu var. Point(nokta) ve Line(çizgi) modu. Nokta modunda objenin noktaları üzerinde işlem yapabiliyorsunuz. Çizgi modunda ise sahip olduğunuz noktalar arasında çizgiler belirleyebiliyorsunuz. Bu şekilde objeleriniz ortaya çıkıyor. Tüm işlemleri bir kursör yardımı ile yapıyorsunuz. Bu kursörü ya mouse ile ya da klavye yardımı ile ekranda gezdirebilirsiniz. Kursör diye ifade ettiğim şey, seçilmiş noktanın etrafında oluşan bir karedir.

YENİ NOKTA TANIMLAMA Açılışta iki noktamız ve bir çizgimiz var. Yeni noktalar eklemek için, öncelikle nokta modunda olmalıyız (iki mod arasındaki seçimi numerik klavyedeki bölü("/") tuşu ile yapıyoruz). Bunu sağladıktan sonra kursörümüzün bulunduğu noktayı sabitlemek için nümerik klavyedeki Enter tuşuna basın. Artık eski noktamız sabitlendi. Şimdi ctrl tuşuna basılı tutarak fare yardımı ile bir sonraki noktanızın yerini belirleyin. (Bu arada Z boyutunda ileri geri gitmek isterseniz yukarı ve aşağı tuşlarını kullanın.) Noktanın yerini beğenince bir daha enter'a basın ve bu şekilde giderek tüm noktalarınızı belirleyin. Sonuçta elimizde bir sürü nokta oldu.

ÇİZGİLERİ TANIMLAMA Peki bunların arasına nasıl çizgiler çekeceğiz? Hemen bölü tuşuna basın ve çizgi moduna geçin. Bu modda kursör ekranda serbestçe dolaşabilir. Şimdi kursörümüzün farklı bir fonksiyonu var. Fare yardımı ile bir nokta seçin. Ekranın alt kısmında "line draw" yazısı belirecek. Bu, çizgiyi oluşturan ikinci uç noktayı seçmeniz gerektiğini belirtir. Herhangi bir diğer nokta seçtiğiniz zaman bu iki nokta arasına çekilecek çizgiyi tanımlamış olursunuz. Artık bu çizgi vektörel uzayınızın bir parçasıdır. Bu şekilde önceden belirtilen noktaları birleştirerek istediğiniz türden nesneler yaratabilirsiniz.

NOKTALAR ve ÇİZGİLER ÜZERİNDE İŞLEMLER Nokta modunda iken, herhangi bir noktanın üzerine gitmek için nümerik klavye üzerindeki parantez tuşlarını kullanın (ileri ve geri anlamında). Asla unutmayın; yaptığınız işlemler ancak kursörün üzerinde bulunduğu nokta üzerinde uygulanır. Eğer seçtiğiniz noktayı objenizden silmek isterseniz, DEL tuşuna basın (DİKKAT: eğer silmek istediğiniz nokta, bir veya birden fazla çizginin uç noktalarından biri ise o zaman noktanız silinmeyecektir. Bu gibi durumlarda önce noktanın ait olduğu çizgiyi/çizgileri silmeniz gerekir). Çizgi modunda değişiklik yapmak istediğiniz çizginin iki noktası kare içine alınır. Seçtiğiniz bir çizgiyi silebilmek için yine DEL tuşunu kullanın. Belirttiğiniz noktaların koordinatlarını şu şekilde değiştirebilirsiniz. Numerik klavye üzerindeki 2,4,6,8 ile kursörü kardinal yönlere götürebilirsiniz. Eğer nokta üzerinde uğraşırken klavye yerine fare kullanmak isterseniz X ve Y'yi normal şekilde (fareyi kullanarak), Z boyutunu da farenin tuşları ile değiştirebilirsiniz. Editörün noktalar ile ilgili bir kolaylığı da tüm noktalar arasından seçilen bir grup üzerinde işlemler yapabilmesi (hareket ettirmek ve kopyalamak). Bir nokta grubu oluşturmak için sırasıyla tüm işaretlenecek noktaların üzerine gelip normal klavye bölümünde 3 tuşuna basın. Eğer noktayı işaretlemeyi başardıysanız, noktanın etrafında bir üçgen olacaktır. Artık bu nokta da diğer üçgenli noktalar gibi seçkin bir noktadır. Noktayı gruptan soyutlamak için 4 tuşuna basın. Eğer tüm noktaları seçmek isterseniz 5, tüm noktaları işaretsiz bırakmak istiyorsanız 6 tuşunu kullanın. Nokta kümemizi olduğu yerden farklı bir yere götürmek için U-yukarı, M-aşağı, H-sol, J-sağ, İ-içeri, O-dışarı tuşlarını kullanın. İşleminiz bitince bölüm tuşuna basarak işlemden çıkıyorsunuz. Seçilmiş noktalar kümemizi çoğaltabilmeniz için bir copy fonksiyonumuz var. Normal klavye bölümünden 7 tuşuna basınca program "copy points - are you sure" mesajını veriyor. Kopyalama konusunda kararlı iseniz Y'ye basın. Bundan sonra da az önce belirtilen tuşlar ile nokta grubunu kopyalanacağı yere götürün. Hepsi bu.

EKSENLERDE DÖNDÜRMELER İşte işin belki de en zevkli kısmına geldik. 3 eksende döndürme işlemi ile hesaplarımız gerçekçilik kazanıyor. Döndürmede kullanılan tuşlar: Rz-Rz+ i Ry-Ry+ i Rz-Rz+ i Ry-Ry+ i Rz - default i Ry - default i Rx default !Z döndürmesini durdurur. : Y döndürmesini durdurur. : X döndürmesini durdurur.

NOT: Rz-Z eksenindeki dönme hızı. Ry-Y eksenindeki dönme hızı. Rx-X eksenindeki dönme hızı.

ÇOK SIK KULLANILAN DİĞER TUŞLAR: Sağ ok : turbo mode on (editörü kapatarak hız kazanır) Sol ok : turbo mode off (editörü açar) + : objenin koordinatlarını büyütme (deneyin!) - : koordinatlarını küçültme (bunu da deneyin!) M : objeyi merkezlemek Numerik klavyedeki * : çizgiler on/off Numerik klavyedeki + : zoom in Numerik klavyedeki - : zoom out Bu tuş listesine bakınca ilk başta çok karışık gözükebilir, fakat kendiniz biraz kullanınca tuşların aslında düzenli bir şekilde seçildiğini göreceksiniz. Son olarak yarattığınız nesneyi kaydetmek için ENTER tuşunu, önceden yarattığınız bir nesneyi yüklemek için BACKSPACE tuşunu (silme tuşu) kullanın (ilgilenenler için, programın dosya formatını açıklayan ufak bir text dosyası da manyetik pakette yer alacak). Ben bu yazıda sadece gerekli gördüğüm konulara değindim. Ne de olsa programın içinde her an ulaşabileceğiniz bir döküman var (bu dökümana ulaşmak için sadece Help tuşuna basın). Buna güvenerek gereksiz ayrıntıları atladım. Az kalsın unutuyordum, bu program aynı zamanda ben ve arkadaşım MİT/CLO'in oynadığı eğlenceli bir oyunun ortaya çıkmasına nedendir. O da “noktaları birleştir bakalım ne çıkıcak?" Hakkaten de iyi oyundur ha. Oldukça kısa bir yer kaplayan bu programın birçok programcı okurumuzun işine yarayacağını umuyoruz. İyi eğlenceler..