Bu sayfadaki yazılar
Sayfanın metni
Sayfa 21
DIR DEVS/KEYMAPS Devs directory'sindeki | Keymaps sini verir. DIR DFO: DPF0: daki disketin
Root(kök) directory'sini verir. CD( Change Directory - Directory de- Biştir) Diyelim ki disketinizin içinde A adlı bir alt directory ve onun içinde B adlı bir başka. alt. directory var. B her defasında DIR DFO:A/B şu komutu kullanabilirsiniz : CD DFO:A/B DIR CD komutu verdiğiniz diredtory” nin içine girer. Yeniden root directory” e girmek için CD DF0: komutunu verin. CD DFI: DEL: deki disketin directory'sine girer. : CD DFP0: devs/keymaps : : daki disketin directory 'sinde bulunan keymaps directory” 'sine girer. DELETE i 1 Delete bir dosyayı,bir directory'i veya bir disketi silmek için kullanılır. Delete ; XXXXX adlı dosyayı siler Delete : sindeki; icon. i siler (denemenizi tavsi 'e elmem) Delete devs all : devs directory'si içerisindeki dosyalarla bi ikte tamamen Ssilinir. Delete DFO: all : hep: mamen siler. | Delete DF1: all : DFİ: deki disketi tamamen siler ve silinen dosyaların adlarını ekrana getirmez. All parametresi o directory'nin tamamen silineceğini,Ouict silinen dosyaların isimlerinin ekrana gelmeyeceğini gösterir. Parametreleri verirken aralarında birer boşluk birakın. AVAIİL Avail komutu o anda bilgisayarınızda ne kadar boş bellek bulunduğunu gösterir. Avail : Boş bellek miktarını verir. Avail Chip : Boş Chıp-memory'i verir. Avail Fast : Boş Fast-memory'i verir. INFO Info sistem hakkında bilgi almak için kullanılır. Komut verildiğinde o anda açık olan tüm disket sürücüler ve ram disk hakkında bilgi verilir. MAKEDIR komutu yeni directory'ler meydana getirmek için kullanılır. Kullanımı Makedır directoryadı şeklindedir. Makedir AMIĞA : Amıga adlı bir dimeydana getirir.
daki disketi ta-
Makedir Devs/keymaps Devs directory'sine Keymaps adlı bir dircctory açar.
Makedir DF1:c : DFİ: sürücüsüne C directory'si açar. COPY Copy komutu adından da anlaşıldığı gibi bir dosya ya da directory kopyalamak için kullanılır. Kullanımı şu şekildedir : Copy sourcedevice:dosyaadı TO tar-
getdevice:
Burada sourcedevice veya targetdevice herhangi bir sürücü (RAM Disk dahil) olabilir. Copy df0:c/loadwb to ram: disketin c directory'sinde bulunan loadwb adlı dosyayı ram diske atar. Copy dfO:A to DF0:daki disketteki A dosyasını DFl:e B adıyla kopyalar. Copy df0: to dfl: all DF0:daki disketi DF1:e kopyalar. Copy to dfl:commands all : dfO:daki C directory'sini DF1:de commands adı altında kopyalar. Copy df0:1 to df0:12 all gület : | directory'sini 12 adı altında çoğaltır ve dosya isimlerini ekrana getirmez. All ve parametreleri Delete komutundaki gibi kullanılır. DISKDOCTOR Diskdoctor bozuk disketleri düzeltmekte kullanılan faydalı bir programdır. Kullanımı son derece kolaydır. Şu komutu yazın : Diskdoctor Disket sürücü birşeyler yükleyecek ve bozuk disketi takmanızı isteyecektir. Bu isteği yerine getirdiğinizde 0-79 arasındaki tüm track'lar okunacak ve dosyalar yeniden kaydedilecektir. Eğer disketteki bazı dosyalar kullanılamaz duruma geldiyse şöyle bir mesaj alırsınız : Warning ! File unreadable data Disket tamamen düzenlendikten sonra bu dosyaları silmek isteyip istemediğiniz sorulur. REMRAD Remrad komutu Ram diskteki tüm dosyaları siler. Eğer Ram diski kullanmak istemiyorsanız oridan bu komutla çabucak kurtulabilirsiniz. WAIT | i Wait verdiğiniz süre kadar bekler. Wait 10 : 10 Saniye bekl er. Yeni bir CLI penceresi açar. Böylece AMIGA'nın Multitasking özelliğini kullanabilirsiniz. İstediğiniz sayıda CLI açöabilirsiniz,tek kısıtlamanız hafıza miktarıdır. |
O an aktif'olan CLI'yi kapatır. Bu aylık bu kadar,gelecek ay startupseguence'i değiştirmeyi ve yeni AMIGADOS komutlarını göreceğiz. Herhangi bir sorununuz olduğunda dergiye yazmaktan Hoşçakalın..... BAHADI
Klavyeyle gezinmek için ← ve → tuşları.
Sayfa 20
AMIGA DOS Dünyasına hoş geldiniz. Bu yazı dizisinde size AMIGADOS ile nasıl çalışıldığını göstermeye çalışacağız. Ilk olarak kendinize bir çalışma disketi hazırlamanız gerekecek. AMIGA'nız ile birlikte aldığınız WORKBENCE disketini yükleyin. Disket sürücüsüne boş olduğundan emin olduğunuz bir disketi koyun ve disk menusünden initialize'ı seçin. Bu işlem bir disketin içerisindeki tüm dosyaları siler. Bu yüzden dikkatli olun. Daha sonra WORK-BENCH disketinizi — takıp WORKBENCH ikonuna bir kez klikleyin. Disket ikonu negatif olacaktır. Şimdi Workbench menusünden Duplıcate'i seçin. Bilgisayar SİZden SOURCE (kaynak) disketini istediği zaman WORKBENCH disketini, TARGET (hedef) disketini istediği zaman boş disketinizi takın. Bu işlem sona erdiğinde Copy of Workbench şeklinde bir disket ikonu belirecektir. Böylece Workbench disketinizin bir kopyasını yapmış oldunuz. AMIGA'nızı resetleyin ve WORK-BENCH disketinin kopyasını yükleyin. Workbench ikonu çıktığı zaman bu ikona iki kez klikleyerek disketi açın. Utilities penceresini açın ve buradaki programlar AMIGADOS'ta işimize yaramayacağı için bunları çöp tenekesine atarak silin. Sonra da disk menüsünden Empiy Trash'ı seçin. Böylece disketimizde yeteri kadar boşluk oluşturdunuz. Şimdi penceresini kapatıp System çekmecesini açın. Burada karşınıza çıkan ikonlardan CLI'ye iki kez klikleyerek bu programı çalıştırın. Bir pencere açılacak ve şu ifade çıka-
Bu ifade AMIGADOS'un sizden komut beklediğini gösterir. Workbench disketinizde CLI'nin kullanabileceği birçok programcık mevcuttur. Bu programlardan birini silerseniz kullanabileceğiniz. AMIGADOS komutları bir azalır. Kendiniz bir program yapıp buraya eklerseniz kullanabileceğiniz komatlar bir artar. Yani AMIGADOS IBM ve uyumlularında kullanılan MS-DOS sisteminden farklı olarak sabit bir komut setine sahip değildir. AMIGADOS'ta genel olarak dosyaları iki bölüme ayırabiliriz : 1 - Program dosyaları Program dosyalarını CLI'den adlarını yazarak çalıştırabilirsiniz. Her program dosyası bir CLI komutu işlevini görür. 2 - Data dosyaları
Data dosyaları programlar tarafından kullanılırlar ve kendiliklerinden çalıştırılamazlar. Mesela çizdiğiniz bir resim diskete Data dosyası olarak kaydedilir. CLI'nin ana komutları Workbench disketinizin C directory'sinde yer alır. Bu komutları incelemeden önce AMIGADOS'un bir disketi nasıl yapıladığına bir göz atalım. Workbench ekranındaki çekmeceler disketteki alt-directory'leri temsil ederler. Her alt-directory'ye değişik türde programlar koyarak disketinizin daha düzenli görünmesini sağlayabilirsiniz. Örneğin resimlerinizi bir alt-directory'e, müziklerinizi başka bir alt-directory'e, vs. Her alt-directory'nin içinde başka bir alt-directory ya da bulundurmak mümkündür. Workbench directory'ler yer C (Commands-Ki Bu directory'de genellikle CLI komutları saklanır. Ama istediğiniz herhangi bir programı da buraya yerleştirebilirsiniz. j i Devs (Devices Disketinizi yüklediğinizde ekran renklerini, 60 veya 80 kolon formatını, Mouse Pointer'in ni gösteren SYSTEM-CONFIGURATION adlı dosya burada yer alır. Ayrıca bazı programlar konfigürasyonlarını bu directory'e kaydederler. Burada iki alt-directory görülebilir : i * Keymaps - Klavye kontrolü sağlayan programların dataları bu directory'de bulunur. Bunları kullanarak Almanca, Fransızca, Türkçe veya kendi zevkinize göre bir klavye tasarlayabilirsiniz. * Printers - Yazıcınıza bir şeyler yazdırmadan önce yazıcınızın kullandığı formatı Preferences'tan seçmelisiniz.
Printers directory'sinde birçok yazıcıya
ait datalar mevcuttur.
Empty Adından da anlaşılabileceği gibi bu alt-directory boştur. Expansion AMIGA'nıza bir hard drive ya da buna benzer bir dış birim bağladıgınızda bunları kontrol eden programlar bu directory'de bulunmalıdır. Fonts Disketinizdeki fontlar bu directory'de bulunur.
L AMIGA'ya has bazı özellikleri kullanmak için bu directory kullanılır. Örneğin Ram Disk açmak istiyorsanız bu directory'de RAM-HANDLER adlı bir dosya bulunması gerekir. Buradaki dosyaların her biri değişik aletleri kullanmanıza yarar. Serial port'tan veri transferi yapmak için kullanılır. Newcon-Handler : Workbench 1.3'de Shell'in kullandığı bir dosyadır. Satır üzerinde değişiklikler yapma imkanı verir. Ayrıca daha önce verdiğiniz komutları cursor tuşlarıyla geri getirmek gibi bir avantaja sahiptir. Shell hakkında ilerki sayılarımızda daha geniş bilgiler vereceğiz. Pipe-Handler :Programlar arasında veri transferi yapmaya yarar. Speak-Handler : AMIGA'nızı konuşturan — dosyadır. Mesela startupseguence'i bilgisayarınızın okumasını isterseniz şu komutu verin : copy s/startup-seguence to speak: Handler'ler hakkında daha geniş bilgiyi gelecek sayılarda bulacaksınız. Lıbs (Libraries-Kitaplıklar) Burada bazı programların ihtiyaç duyduğu datalar bulunur. (Örnek : diskfont. lıbrary,icon. library,vs.) Preferences Preferences directory'sinde disketinizin System-Configuration'unu ayarlayan Preferences adlı program yer alır. Bu programla Printer seçebilir,ekranın renklerini düzenleyebilir,60 ya da 80 kolonluk yazı formatını ve mouse'un hızı ile şeklini seçebilirsiniz. Preferences hakkında daha detaylı bilgi için AMIGA ile birlikte aldığınız el kitabına başvurun. Ss S directory'sinde startup-seguence adlı bir dosya bulunur. Bu dosya disketi boot ettiğinizde bilgisayarın yapması gereken işlemleri içerir. Örneğin disketiniz yüklenirken ekranda istediğiniz bir mesajı yazdırabilirsiniz. Ayrıca CLI'nin açılırken yaptığı işleleri içeren CLI-Startup adlı dosya da burada yer alır. Bu dosyada istediğiniz değişiklkleri yaparak değişik bir CLI ortamı yaratabilirsiniz. System Bazı yararlı programların bulunduğu bir çekmecedir. İçinde Diskcopy,Format gibi disk utilitylerinin yanı sıra 512K RAM EXPANSION kartını açıp kapatmak için programlar bulunur. Ay- CLI programı da burada yer alır. T T directory'sinde bazı dosyaların backup'ları yer alır. Workbench disketinizin startup-seguence'ının bir kopyası herhangi bir bozulmaya karşı burada saklanır. Trashcan Çöpe attığınız programlar gerçekte silinmezler ve diskette yer kaplamaya devam ederler. Bu programlar Trashcan directory'sinde yer alır. Bunlardan kurtulmak için Disk menüsünden Empty Trash'ı seçin. Utilities Bazı yararlı programlar Utilities directory'sinde toplanmıştır. Notepad adlı bir not defteriniz kullanımınıza açıktır. Bunun yanında bir saat,Mouse pornter'inizi saate dönüştüren ClockPtr,Ekrandaki resmş yazıcıya basan Graphic Dump gibi birçok faydalı program emrinizdedir. Bu programla- Tın hepsi AMIGA kullanım kılavuzunda detaylı bir şekilde açıklanmıştır. Bşylece — Workbench — disketindeki directory'leri tanımış olduk. Şimdi sıra Workbench'in C directory'sinde bulunan komutları geldi. CLI'de komutları: büyük ya da küçük harfle yazmanızın bir etkisi yoktur. İlk olarak en çok kullanılan komutları gö- DIR ( Directory O anda içinde en directory'deki program ve lerin listesini verir. Dir komutundan $ sonra istediğiniz bir directory adı, vererek o directory'nin alabilirsiniz. DIR : Ö anda içerisinde bulunan directory'i verir. i DIR DEVS Devs listesini verir. © DIR DF1: Ç Varta DF1: sürücüsünün Cldirectory" sini verir.