Sayfa 82

Tüm Plazma okurlarına merhaba! Adanmış olan bu köşede tanıtımlarımıza kaldığımız yerden devam ediyoruz. Yazı dizimize ilk olarak Reason 3.0 ile başlamış ve programa derdimizi nasıl anlatacağımıza dair genel bir giriş yapmıştık. Artık Reason'a biraz daha ısınmış olduğumuzu düşünerek detaylara geçebiliriz. İncelemeye ilk olarak Reason'ın SUBTRACTOR adlı synth'inden başlamak istiyorum.

SUBTRACTOR

Subtractor ve Reason penceresinin genel görünümü

Şekil 1.

Öncelikle Subtractor'ın tam olarak ne olduğunu tanımlayalım. Subtractor klasik bir "analog, subtractive" synth modellemesidir ve mono çıkışlıdır. "subtractive" demek o synth'de ses preset'lerinin, üretilen sesin çeşitli filtrelerle yontulması sonucu elde edildiğini gösterir. Bu yontulmanın da ne anlama geldiğini birazdan Subtractor'ın bölümlerini incelerken göreceğiz. İncelememizi daha kolay bir hale getirmek için önce aşağıdaki şemayı inceleyelim ve görelim bakalım Subtractor bize neler sunuyor ;)

Subtractor'daki ana bölümler

Şekil 2.

"1" numaralı bölümden incelemeye başlayacak olursak buranın Subtractor'ın kalbi olduğunu söyleyebiliriz. Burada 3 adet oscillator yani ses üreteci bulunur. Bunların ilk ikisi bize temel dalga formlarından birini seçme imkanı verir. Yani chip müziği ile uğraşanların da hemen tanıyacağı "sinus, üçgen, kare, testere"nin de yanı sıra yaklaşık 30 tane daha temel ses dalgasından birini seçebiliriz. Bunun dışında sesimizin temel karakterlerinden bazılarını da yine burada seçeriz. Phase knob'u ile seçtiğimiz dalganın faz aralığını ayarlayabilir, "oct, semi, cent" bölümleriyle dalga formumuzun ince akordunu yapabiliriz. Üçüncü ses üretecimiz de Noise diye tabir edilen ve yine chip müziğinde yaygın olarak kullanılan bir ses tipini üretir. Yine bu sesin karakterini de hemen yanındaki üç knob ile değiştirebiliriz. Son olarak "1" numaralı bölümdeki tüm bu seslerin hangisini kullanacağımızı sol üst köşelerindeki kırmızı kare buton aracılığıyla belirleyebiliriz (OSC 1 daima açıktır) ve seçili olan üreteçlerin karışım miktarlarını Mix butonu ile belirleyebiliriz.

"2" numaralı bölüm, üretilen basit dalga formumuzu ufak ufak şekillendirmeye başladığımız kısımdır. Burada iki tane filtremiz vardır. Filter 1 her zaman devrededir, Filter 2 ise isteğe bağlı olarak sol üstündeki kırmızı kare buton ile devreye dahil olmaktadır. Burada önümüze beş adet filtre tipi sunulmuştur. Bunların arasından seçeceğimiz tipe göre hemen solundaki iki slider ile filtrenin çözünürlüğünü (res) ve frekans toleransını (Freq) belirleriz. Aynı şeyler ikinci filtre için de geçerlidir (devre içi olduğu müddetçe). Burada yaptığımız işlem, seçilen filtre özellikleri dahilinde, dalga formundaki fazlalıkların tıraşlanmasıdır. Filtreden geçirilmiş bu yeni ses dalgası bir sonraki kısma, yani yükselteç zarfına (amplify envelope) aktarılır.

"3" numaralı kısım sesin dinamik şekli (yani nasıl başlayıp süreceği ve nasıl sonlanacağı) açısından en önemli kısımdır. Yaratmış olduğumuz dalga formunun tam olarak nasıl bir amaca hizmet edeceği (bir lead sesi ya da bir pad) buradaki ayarlara bağlıdır. Tabi bunun için öncelikle synth'ler için önemli bir bölüm olan "envelope" yani "zarf" kavramını anlamak gerekir. Bunun için hemen envelope şemasına bir bakalım.