Sayfa 80

Şekil 2. Kırışıklıkların aydınlanışı

Şekil 3. Kırışıklıkların aydınlanışı

Yansıma etkisi

Eğer ışığın gerçek yaşamdaki etkisi sadece aydınlatma olsaydı, cisimlerin ışık görmeyen yüzeyleri hiç aydınlanmazdı. Ve gerçek yaşamda bol bol sıfır karanlıkta, yüksek kontrastlı yüzeyler görürdük. Ancak ışık aynı zamanda vurduğu yüzeyden yansıma özelliğine de sahiptir. Işık ışınları bir yüzeyden yansırken, materyalin yansıtma özelliğine bağlı olarak, yansıdığı yüzeyin bir miktar rengini de alır. Masa üzerine yayılmış, kırışmış yeşil örtümüzün direk ışık almayan yüzeyleri, ışık alan yüzeylerden yansıyan ışıklarla, daha az miktarda da olsa aydınlanır. Ve ışık almayan yüzeye beyaz bir kağıt parçası koyarsak, bu kağıt parçası, ışınlar masa örtüsünden yansıdığı için çok çok az bir miktar yeşil görünecektir. Yansıtma özelliği çok yüksek olan materyaller ayna özelliği göstereceklerdir.

Kırılma etkisi

Işık, maddelerin geçirgenlik özelliklerine bağlı olarak ortam yoğunluk değişimlerinde kırılır. Az yoğun havadan, çok yoğun fakat saydam su ortamına geçildiğinde bu etki bariz olarak fark edilebilir. Işığın bu kırılma olayı, nesnelerin olduğundan farklı görünmelerine neden olur. Görüntüyü oluşturan ışık olduğuna göre, ışığın normalden farklı davranması görüntünün gerçekte olduğundan farklı olmasına neden olur.

Gölge etkisi

Çok tabii bir olay olarak, ışık ile masa örtümüz arasında, başka bir cisim var ise, bu cisim masa örtümüzün alacağı ışığı engelleyecek, kendi şeklinin bir izdüşümünü masa örtümüzün üzerinde bırakacaktır. Cisim ışık kaynağına ne kadar yakın ve masadan ne kadar uzak ise bu izdüşüm o kadar büyük olacaktır. Bu olaya gölge etkisi denir. Ortama gelen ışık kaynağının hacimsel büyüklüğü ve/veya çevreden yansıyan ışık ne kadar fazla ise, gölgelerin sert hatları da o oranda yumuşaklaşır (Yumuşak gölgeler). Gerçek yaşamda ışık çok sayıda yüzeyden yansıdığı için yumuşak gölgeler daha ağırlıktadır. Sert gölgeler daha ziyade gece, küçük tekil ışık kaynağı ile aydınlatılan sahnelerde belirginleşir. Kasvet yaratılmak istenildiğinde de, sert gölgeler tercih edilebilir. Aynı şekilde kırışmış masa örtümüzün kırışık yüzeyleri de, kendi üzerinde pek çok gölgeye sebebiyet verecektir.

Materyallerin

ışığa verdikleri tepkiler

Doğada bulunan birçok materyal türü değişik aydınlanma, yansıtma ve kırılma (saydam nesnelerde) karakterleri gösterirler. Ayrıca yukarıda açıklamadığımız ışık geçirgenliği yani opaklık da önemli bir materyal özelliğidir. Bütün bu özellikler bir materyalin görsel karakterini belirtir. Örneğin metal bir kılıç, ışığın önemli bir bölümünü yansıttığından parlak görünürken, bir ağaç kabuğu, daha az yansıtma özelliğine sahiptir ve oldukça mat görünür. İşte bir materyal için en belirgin özellik, rengi ve şeklinden çok, ışığın özelliklerine verdiği tepkidir. Her ikisi de aynı renk ve desende olan düz ipek bir kumaş ile düz kadife bir kumaşı ayırmamıza olanak veren şey, ışığa karşı verdikleri reaksiyondur. Özellikle yüzeye belli bir açı ile vuran ışık, bu etkilerin daha da belirginleşmesini sağlar. Bu etkilerin bir resimde doğru bir şekilde taklit edilmesi resmin gerçekçi ve inandırıcı olmasını sağlar. Ancak insanlar, fizik problemi çözer gibi resim yapamayacaklarından, bu etkileri sezgisel yöntemlerle, gerçeğe (realist) veya duygulara (sürrealist) yakın olarak resmetmeye çalışmak, genelde ressamların yaptığı iştir. Bizim amacımız da teorik bilgi vermekten çok, piksel çizim üzerine püf noktalarına değinmek, dolayısıyla bir an önce bu etkilerin piksellerle nasıl anlatılacağına yönelsek iyi olacak.

Işığın

materyal üzerindeki etkilerinin, resmin etkisini arttıracak şekilde taklit edilmesi

Ortamın rengi: Bir ortamdaki cisimlerin çoğu kendisine yakın olsun olmasın bütün ışık kaynaklarından ve materyallerden etkilenirler. Ortama giren ışıkların, ortamdaki materyallerin renklerinin toplamı ortamı dolduran hakim rengi ortaya çıkarır. C64'te çizim yaparken, ilk bölümlerde belirttiğimiz gibi kısıtlı renk kullanımına sahip olduğumuzdan, hakim rengin seçimi (veya bilinmesi) bizler için ekstra önemlidir. Çünkü hakim renk sizin en çok kullanacağınız renklerden biridir.