Bu sayfadaki yazılar
Sayfanın metni
Sayfa 115
Reason'ın Sequencer Köşesi anki patch'i kaydetmek içindir. Bu buton grubunun sırası ve şekli bütün Reason enstrüman ve efektlerinde aynıdır.
Tüm bu sanal enstrümanlar için Reason dahili olarak bir sürü patch ile beraber gelir. Bunun dışında kendi patchlerinizi de oluşturup kaydedebilir ve internetten başkalarının yarattığı patchleri de indirip kullanabilirsiniz.
Sonuç
Umarım buraya kadar anlattıklarımla sequencer kavramına ve Reason'a hızlı bir giriş yaparsınız. Bu köşenin devam eden yazılarında Reason'ı ve birimlerini daha detaylı olarak tanıtmaya devam edeceğim. Hepinizin ürettiği güzel müzikleri Demo Partilerinde duymak üzere, müziksiz kalmayın ;)
Klavyeyle gezinmek için ← ve → tuşları.
Sayfa 114
Drey'in Sequencer Köşesi hemen aynıdır zaten. Sadece bir şey eklemek istediğimiz birime sağ tıklayarak gelen menüden create'e girip bu birime eklemek istediğimiz birimi seçiyoruz. Bu birim mixere ekleyeceğimiz yeni bir enstrüman ya da bir enstrümana eklemek istediğimiz bir efekt olabilir. Eğer bir enstrüman eklerseniz, o anki mikserde boş olan ilk kanala atanacaktır. Eğer bir efekt eklerseniz, o anki mikserde boş olan ilk aux kanalına atanacaktır (bunların sırasını sağ üstteki "return" yazan kutucuğun altında görebilirsiniz). Eklenen efektlerin herhangi bir enstrüman üzerindeki etkisini, ilgili enstrümanın kanalında en üstte bulunan aux knobları ile yapabilirsiniz. Örnek olarak Mixerimize reverb eklediğimizi ve bunun da aux 1'e atandığını düşünelim. Bu durumda herhangi bir kanaldaki aux 1 knobunu çevirerek o kanaldaki reverb miktarını ayarlayabiliriz. Mixer ile ilgili daha fazla detaya, ileride her bir birimin ayrıca incelemesini yaparken gireceğiz.
Gelelim Sequencer penceresine. Burada müziğinizi oluştururken ihtiyaç duyacağınız tüm butonlar yukarıya dizilmiş vaziyettedir. En soldaki kutucuk ile bu pencerenin iki temel işlevi olan düzenleme (arrange) ve yazma-düzeltme (edit) modları arasında geçiş yaparız. Bu butona tıklayıp edit moduna geçtiğimizde, hemen yanındaki ayraçla ayrılmış olan beş buton aktif hale gelir. Bu beş butondan ilki piano roll'u gösterir (piano roll, tüm sequencerlarda notaların kaydedilmesi için kullanılan temel sistemdir. Soldan sağa doğru zaman zaman ilerler ve nota süresi belirlenir, dikey doğrultuda da kullanılacak nota seçilir, yukarı çıkıldıkça nota tizleşir) Hemen yanındaki merdiven resimli buton Reason'ın loop temelli enstrümanı olan Dr. Rex içindir. Piano roll'daki gibi notalar yerine REX looplarının dilimlerini gösterir. Bir yandaki ikon, trampet resminden de anlaşılacağı üzere Redrummer'a özel drum roll'dur. Yine piano roll'daki gibi notalar yerine Redrum'da seçilen patch'e göre davulun elemanlarını gösterir (kick, snare, hihat vb.). Bundan sonraki ikon, bu ilk üç görünümden herhangi birinde girilen notaların özelliklerini göstermeye yöneliktir (velocity gibi). Son iki ikon ise genel olarak o kanaldaki enstrümana bağlı bazı otomasyonları gösterir ve düzenlenmesini sağlar. Zaten altıncı ikon olan mavi ikona basılınca hangi otomasyonu göstereceği de bu ikonun hemen yanında bulunan ikona tıklayıp gelen dropdown menüden seçilir. Neyse daha fazla karmaşaya girmeden esas editing toollarına geçelim.
Bu ikonlardan sonra başlayan altılı bir ikon seti daha vardır. İşte biz bu altılı seti kullanarak istediğimiz notaları sisteme gireriz ya da düzeltiriz. En soldaki ok ile bize herhangi bir notayı ya da nota grubunu seçme şansını verir. Onun yanındaki kalem ile notalarımızı yazarız. Bir sonraki silgi ile anlaşılacağı üzere yazılı olanları sileriz. Sonraki çizgi çekme tooludur. Mesela bazı otomasyonları kontrol ederken kalem tool'u ile yeterince düzgün çizgi oluşturamayacağınız için bu düz çizgi tool'unu kullanmanız gerekebilir. Bunun yanındaki mercek ile görüntüyü büyütürüz. En son el tool'u ile de pencerenin içini tutup sürükleyerek piano roll'da gitmek istediğimiz yere gidebiliriz.
Altılı ikon setini de geçtikten sonra geriye nota bazında çözünürlüğü ayarladığımız menü kalır. Burada genel olarak 1/16 seçilidir. Yani zaman çizelgesi bir vuruşun 16'da 1'i olan küçük parçacıklara bölünmüştür. Bundan sonra gelen mıknatıs ikonu, "snap to grid" özelliğini aktif hale getirir. Yani notaları o anki çözünürlük birimine bitişik olarak yazmanızı sağlar, böylece nota değerlerinde hata yapmazsınız. Pencerenin bu üst barındaki son bölüm de "quantizing" bölümüdür. (Notaların quantize edilmesi, belli bir nota ya da nota grubu seçildikten sonra önceden belirlenmiş bir ölçeğe göre zaman çizelgesinde hizalanmasıdır. Yani 16'lık notalardan oluşan bir partiyi midi klavyede çalarak kaydettiniz. Ama notalar tam olarak grid'e denk gelmediği için yer yer ritim dışı (off beat) duyuluyor. İşte bu noktada quantize özelliğinden faydalanarak bu ritim dışı notaları grid'e gelecek şekilde hizalatıp tekrar ritme uygun hale getirebiliriz.) Quantize bölümündeki ilk ikonumuz notaların kayıt sırasında daha çalınırken hizalanmasını sağlar. Hemen yanında yine bunun çözünürlüğünü drop-down menüden seçebiliriz. Bir sonraki ikon ise zaten kaydedilmiş ya da yazılmış olan notaların hizalanması içindir. Son olarak en sağdaki yüzdelik kutusu ile de bu "quantize" işleminin hangi hassasiyette yapılacağını seçmek içindir. Eğer 100 seçili olursa bu durumda notalar tam olarak grid çizgisinin üstüne getirilecektir.
Bu noktada ufak ufak bir şeyler üretebilmeye başlamamız adına açıklama gerektiren bir bölüm daha var o da her iki pencerenin de en altında yer alan kontrol paneli. Bu panelde de yine bir sürü ayar bulunmakla beraber şu an için bilmemiz gereken üç kutu var. Bunlardan birincisi ve en önemlisi ortada bulunan transport paneli. Bu panel "stop, play, forward-rewind, ve record" düğmelerini içerir. Bunun hemen altında sequencer çubuğunun o an bulunduğu pozisyon "ölçü, vuruş, 16'lık nota" şeklinde dijital rakamlarla gösterilir. Bu kutunun solunda ise müziğin BPM (beat per min) temposu ve zaman anahtarı bulunur (3/4'lük, 4/4'lük, 9/8'lik gibi). Hemen solunda ise Metronom bulunur. Click butonundan metronomu aktif hale getirebilir ve altındaki knobdan ses seviyesini ayarlayabiliriz. (Bu bölümde yer alan diğer kısımlar daha sonra açıklanacaktır)
Hızlı başlangıç
Birimleri daha detaylı olarak görmeye başlamadan önce, hemen müzik üretimine başlamak için elimizin altında neler olduğuna bir bakalım. Öncelikli olarak Reason'da kullanabileceğimiz iki tip mikser bulunur. Bunların birisi 14, diğeri 6 kanal olmak üzere ikisi de stereo çıkış sahibidir. Bunun dışında davul partilerini yazabilmemiz için Redrum adlı bir drummachine vardır. Bunun dışında Dr.Rex adında küçük parçalara ayrılmış looplar kullanan bir loop player bulunur. Son olarak da SubTractor ile Malström adlarında iki adet synthesizer ve NN19 ile NNXT adında iki adet de sampler bulunur. Bu enstrümanların yanı sıra Reason'da bir de Combinator adı verilen bir birim mevcuttur ki, bir enstrüman ağacını olduğu gibi tüm efekt ve uzantıları ile kaydedip sonradan tekrar kullanabilmemizi sağlar. Mesela diyelim ki birkaç enstrüman ve efekt zincirinden oluşan çok hoş bir ton yakaladınız ve bunu tekrar tekrar başka projelerde de kullanmak istiyorsunuz. Bu durumda yapacak olduğunuz, bu zincirin başında bulunan enstrümanı seçip sağ tıklayarak gelen menüden "combine" seçmektir. Böylece hepsi bir combinator patch'i haline gelir ve bu şekilde bir patch olarak kaydedilebilir.
Reason'daki tüm sanal enstrüman ve efektlere patch yüklemek ve kaydetmek aynı şekilde gerçekleşir. Öncelikle her enstrümanın üstünde bulunan üçlü buton grubunu bulmalısınız. Örnek olarak SubTractor'da hemen sol üstte bulunan bu grupta sırasıyla "yukarı-aşağı ok, dosya, disket" ikonları bulunur. En soldaki o an seçili olan patch dosyası içindeki patchlerin arasında çabuk seçim için, ortadaki patch yüklemek için, en sağdaki de o