Bakış

Ne kendimi tanıyorum, ne çevremdeki varlıklardan haberim var, ne de niçin burada olduğumu ve ne yapmam gerektiğini biliyorum. Benim mi araştırmam ve bulmam gerekiyor, niye burada olduğumu? Herkes bana niye burada olduğum hakkında farklı şeyler söylüyor. Nasıl anlayacağım hangisinin doğru söylediğini? Yoksa her şey benim keyfime mi bağlı? Ya da ben bir boşlukta kendi kendimle mi konuşuyorum; kendime mi sorular soruyorum? Nereden bileceğim? Her türlü şüphemi aşıp kalbime girecek bir amaç bulamıyorsam yaşamımı adayacağım; bu, yaşamımın bir amacının olmadığı anlamına mı geliyor, yoksa her anlamın yaşamımın amacı olabileceğini mi gösteriyor? Peki eğer ben belirleyeceksem yaşamımın amacını, neye göre belirleyeceğim? Ne isteyeceğim; ne isteyebilirim? Hiçbir şey bilmiyorum ki istenebilecekler hakkında. Boşluğun ortasında duruyorum ve bir ses, belki de kendi sesim bana soruyor: "Ne istiyorsun?" Arkasından cevap geliyor: "Nereden bileyim?" Tekrar soruyor ses: "Ne istemem gerekiyor?" Bir cevap daha: "Bilmem ki!" Böyle devam edip gidiyor. Kimse bana seçeneklerimi göstermiyor; cevabı bilince zil çalmıyor, bilemeyince "bilemedin sesi" gelmiyor. O zaman ne oluyor? Niye var olduğumu, niye burada olduğumu, ne yapmam gerektiğini; neyin değerli neyin değersiz, neyin anlamlı neyin anlamsız olduğunu söyleyen söyleyene. Her rastladığım bana, bunların cevabını veriyor kendine göre. Peki ben niye bunlara cevap veremiyorum? Ben niye sürekli soru sorup duruyorum cevaplarını bulamadan? Bin yol ağzında duran ve yolların sonunu göremeyip nereye gideceğimi bilemezken, çevremdekilerin "Buradan ey insanlar!" diyerek değişik yollarda ilerlemelerini görüp şaşıran biriyim ben. Onlar yolların sonunda, benim göremediğim neyi görüyorlar? Neye doğru azimle gitmek için uğraşıyorlar? Ben niye bir şey göremiyorum? Herkes bir şey gördüğünden emin; emin olmayanlar ise gitmeyi durmaya tercih ediyorlar. Ben şaşkın şaşkın etrafıma bakıyorum ve "Buradan ey insanlar!" yerine "Nereden ey insanlar?" diyorum. Böyle deyince birçok insan toplanıyor çevreme; ve hepsi, bana bir yolu işaret edip, neden o yoldan gitmem gerektiği konusunda kanıtlar gösteriyorlar. İçlerinden birine soruyorum: "Neden bu yoldan gitmeliyim?" "Çünkü," diyor bana, "ben bu yolun doğru yol olduğuna inanıyorum." Güzel, demek benim göremediğim bir şey görmüş o yolun sonunda. Ama başka biri de aynı şeyi söyleyerek beni başka bir yola davet ediyor. Ben şaşkın şaşkın onlara bakarken yan taraftan biri söze atılıyor: "Sen onlara bakma, doğru olan yol bu, çünkü bilge böyle söyledi." Bahsettiğinin kim olduğunu bilmiyorum ama "Diğer insanlardan ne farkı var acaba?" diye düşünüyorum. Tam kararımı vermek üzereyken başka biri koşup yetişiyor ve "Dur, dur, oradan değil bu yoldan gitmen lazım," diyerek beni çekiştiriyor. "Niye?" dememe kalmadan "Çünkü," diyor soluk soluğa, "baksana insanların çoğu bu yoldan gidiyor ve çoğunluk doğru seçimi yapar." "Çoğunluk da tek tek seçim yapan insanlardan oluşmuyor mu?" diye soracakken ona, arkamdaki ses, "Aklıbaşında olan herkes bu yolu seçer," diye bağırıyor kulağıma. İrkiliyorum! Tam dönüp ona her zamanki sorumu ("Niye?") soracakken, onun yanındaki kendinden emin bir şekilde "Bu yol Tanrı'nın yoludur," diyor. Ve bunu söyler söylemez de, "Hayır, o yol değil, asıl bu yol Tanrı'nın yoludur," diyen birçok kişi onun üstüne atlıyor. Peki ben hangi yoldan gideceğim? Yolların sonlarını göremediğim için kararsızlık içindeyim. Önce, bunlardan biri doğru olmalı diyorum, kendi kendime.

Uzun bir süre de doğduğum yolda

"Bana doğru gelen hiçbir şey yoktur ki yanlış gibi de gelmesin."

Montaigne, Denemeler

Murad OMAY

Ama sonra, inanılmaz bir rahatsızlık kaplıyor içimi şu düşünce aklıma gelince: Eğer birçok yol varsa, ama bunlardan biri doğruysa insanların çoğu yanlış yere gidiyor. İçimdeki bu rahatsızlık bir anda, yanlış yoldan giden insanlara karşı bir acımaya dönüşüyor ve yine bir anda tek bir yolun doğru olduğunu ve yanlış yoldan giden birçok insan olduğunu kabullenemiyorum. O zaman kendi kendime, bütün yollardan gidilebilir, diyorum; hiçbiri yanlış değil, hepsi doğru. Birini diğerine tercih etmek için bir neden yok o zaman. Seviniyorum ve bağırmaya başlıyorum: "İnsanlar, bırakın birbirinizi yemeyi, canınızın istediği bir yoldan gidin, çünkü hepsi doğru." Etrafıma doluşuyorlar ve sormaya başlıyorlar: "Niye?", "Nereden biliyorsun?" Evet, nereden biliyorum? Aslında bilmiyorum, sadece öyle olmasını istiyorum. Gönülden, tüm varlığımla istiyorum. Böyle olmalı, başka türlü olamaz. İnsanların çoğu yanlış yoldan giderek ömrünü boşa harcamış olamaz. Güzel, mâdem her yol doğru, bir tanesinden gideyim öyleyse, diye düşünüyorum. Böyle düşünüyorum ama, yine de hangisinden gideceğimi bilemeden bekliyorum, yolların birleştiği noktada. O zaman kendi söylediğime kendimin bile inanmadığını anlıyorum. Hâlâ bir yolu diğerine tercih edeceğim bir şey arıyorum demek ki. Yolların ucunda diğerlerinde olmayan bir ışık görmek için bekleyip duruyorum ve o zaman anlıyorum ki, ben yanılmaktan korkuyorum. "Farketmez," diyorum ama, 'ya yanlış yoldan gider, yaşamımı bir hiç uğruna harcarsam' korkusu kalbimin her yerini sarmış durumda demek. Ah, bende mi bir gariplik var? İnsanların çoğu o şekilde öğrendiği ve diğer olasılıkları bilmediği için, ya da bilse bile ilgilenmediği için kendi yollarında yürüyorlar. Bazıları ise isteyerek ve bilerek, yolun sonunda gördüğüne inandıkları şey uğruna; şevkle, istekle seçtikleri yoldan ilerliyor. Ben ise kavşağın ortasında bekliyorum. Hatırlıyorum, ben de diğer insanlar gibi bir yol üzerinde doğmuştum. Uzun bir süre de doğduğum yolda ilerlemiştim. Ama sonradan, kendi yolumda her şeyden habersiz ağır ağır ilerlerken, diğer yolların da olduğunu öğrenmiştim; ve o zaman, doğduğum yolda yürümek yerine, tüm yolları tanımak isteği kaplamıştı içimi. O yollar hakkında bilgi almaya başlamıştım. Ve sonunda bu beni, tüm yolların kesiştiği bu noktaya getirmişti. Uzun zaman önce. Şimdi ise, ne yapacağımı bilmiyorum. Belki hiç bir insanın yolunu bozmadan, aklımın ve kalbimin onayladığı bir yol oluşturacağım kendime yürümek için, belki ben de kapılacağım "En doğru yol budur, gelin," feryatlarına; belki de ölüm gelecek, ben hâlâ bakarken yollara...

Hatırlıyorum,

ben de diğer insanlar gibi bir yol overDose 911