Sayfa 12

M.Ö. 3000 HİTİTLER

İyiydiler, güzeldiler ama koskoca YK Anadolu'yu ele geçirip sonra İstanbul'u (ve de dolayısıyla Ortaköy'ü) bulamadıkları için gözümde pek değerleri yok.

EMPIRES

MISIRLILAR

Piramitleri turizme açacaklarına mezar yapmış olmaları ve Kleopatra'nın PMS stresi yüzünden Romalılarla kapışmalarından başka bir günahları yok aslında.

M.Ö. 2600 dökmüştük. Ama bunun konumuzla alakası yok. Şiir, efsane falan sevmiyorsanız, uygarlığa en büyük katkıları: METAXA.

ROMALILAR

"Sende mi Brütüs" halk deyimlerini düşünüp, ne kadar kalleş olduklarını anlıyoruz. Öte yandan bir Asterix çizgi film efsanesinin doğmasına bir şekilde sebep olması sempatimizi arttırıyor.

Tarih yazının bulunmasıyla başlamadı dostlar, kendimizi kandırmayalım. İnsanoğlu'nun bulduğu ilk odun parçasıyla, düşman saydığının kafasını yardığı an, işte o an tarihin başlangıcı ve insanlık tarihinin genel bir özetidir. İnsanlar binlerce yıl boyunca, daha çok araziye hükmedebilmek için zekasını daha tehlikeli, daha güçlü silahlar üzerine yoğunlaştırdı. Elde odunlarla, kemiklerle başladı uygarlık yürüyüşü, yolda kemiklerin ucuna taşlar bağlandı. Zeki birisi taşları keskinleştirdi. Başka birisi hayvanları evcilleştirdi. Demir işlendi, tahta yontuldu, taşlar üst üste kondu. Uygarlık yolunda bulunan bütün icatlar önce savaş meydanlarına çıkarıldı ya da savaş meydanlarına çıkarmak için icatlar yapıldı. İnsanoğlu öyle tuhaftı ki (zekasının bir bedelidir belki de); ne yalnız yaşayabildi, ne de etrafındakilerle geçinebildi. Çok büyük ve kanlı savaşlar yapıldı eski zamanlarda dünya üzerinde, seneler boyu süren savaşlar. Anıtlar dikildi şerefine ölenlerin, payeler verildi kahramanlara. Kazanan kaybedenin ölüsüne basıp bir adım daha attı uygarlık yolunda. İnsanoğlu kavranamaz bir hırs, açıklanamaz bir açgözlülükle saldırdı komşusuna, arkadaşına ve nedendir bilinmez sapladı kandaşının kalbine kılıcını kimi zaman. Kanlar mürekkep oldu o dönemlerde tarihi yazmak için ve ganimetler silgi oldu o zamanlarda. Entrikaların en çetrefillisi döndü saray koridorlarında öyle ki; nice İmparatorluklar yok oldu, niceleri yükseldi politikalar üstünde. Böyle böyle yazıldı tarih dostlar, kimse kırılmasın, kimse utanmasın bu yüzden. Olan olmuş, yaşanmış ve bitmiştir. Dersler alınır, kitaplar raflara kalkar okuduklarımızla beraber. Tarihin sayfaları tozlanır ve alınan dersler tozların arasına karışır. İnsanoğlu çabuk unutur kötü günlerini. İçindeki en büyük dürtü ele geçirir onu yavaş yavaş. Bitmeyen istekler mantığıdır bu; "Bir şeyin iyisi varsa, mutlaka daha iyisi de olmalı" sesi, farkında olmadan ele geçirir ruhumuzu, içerdeki açgözlüyü körükler hiç hissettirmeden. Ve biz yeni bir sayfaya aynı hataları yazabilmek için kan aramaya başlarız mürekkep niyetine... Neyse biz bu dur durak bilmez ihtirasımızı tatmin etmek için böyle kanlı savaşlar yapmak zorunda değiliz. Kimsenin canının yanmayacağı savaşlar yapmak ve egolarımızı tatmin etmek amacıyla "nihihihhohoohoaargh nasıl da yendim. muhahahaa!" şeklinde isterik kahkahalar atabilmek için bilgisayar oyunlarımız var. Ve eski zamanları yadetmek içinde Age of Empires oldukça iyi bir seçim olabilir. Microsoft imzalı Age of Empires, oldukça başarılı bir real-time strateji olmasının yanında, Settlers ve Civilization oyunlarının en hoş yanlarını yanında getiren bir yapım. Örnek vermek gerekirse, köylülerimizi ava gönderdiğimiz zaman Settlers'daki gibi rutin olarak o işi yapıyorlar, ta ki etrafta avlayacak bir şey kalmayıncaya kadar. Amacımız ise Stone Age'den (Taş Devri) başlayıp Iron Age'e (Demir Çağı) kadar bir zaman dilimi içerisinde, küçük bir kabileden büyük bir ani imparatorluk kurabilmek (mecaz anlamda tabii, koca imparatorluğu real-time yönetecek değiliz). Kurmakla da kalmayıp etraftaki diğer uygarlıklara aman dedirtmek başlıca hedefimiz olacak (unutmayın ki hiç bir şey yoktan varolmaz; bizim kazanmamız için, birilerinin kaybetmesi gerekiyor). Oyundaki her uygarlığın kendine has özellikleri var ve 12 adet değişik uygarlıktan seçim yapabilmek, oyundaki güç dengelerini pek çok yönden etkileyebiliyor. Ayrıca bu kadar geniş bir seçim yelpazesinin yanında, bundan çok daha geniş ve dallı budaklı bir “teknoloji ağacı” mevcut. Elinde sopayla işe başlayan savaşçılarımız yıllar geçtikçe, savaş arabalarının üstündeki ölüm makinalarına dönüşebiliyor. AOE, bir real-time strateji için beklenilenden fazla gelişim sürecine sahip bir teknoloji çeşitliliği göstermekte. Zaten oldukça geniş bir uygarlık yelpazesinden yapabildiğimiz seçimlerle (her uygarlığın kendine has avantajları var) beraber sunulmuş teknoloji zenginliği, oyunun albenisini oldukça artırmış. Belirtmekte yarar var, oyun single oldukça zor, işin doğrusu keyfine oynamanızı tavsiye ediyorum. Sonra paraya bayılıp da, "oha bu oyun çok dandik" demeyin sakın. Daha fazla uzatmadan oyuna şöyle bir yanaşalım bakalım... BİR YERDEN BAŞLAMALI AMA NEREDEN? Hani oyunda 12 adet uygarlık var ve bunların kendine göre avantajları var demiştim ya, işte bunlara bir göz atalım ilk etapta. Bilelim kim daha iyi oduncu, kim daha iyi denizci, ona göre yüklenelim o özelliğe. Allah'ın catapult'cusunu ille de okçu yaptırmaya çalışmayalım. ASSYRIAN: Bu uygarlığın en büyük özelliği okçularının çok baba olması. En hızlı okçu birliklerine sahip. Diğerlerinden %40 daha seri atış yapabiliyorlar. Köylülerimiz ise normalden %30 daha çalışkan. Bu da üretimi etkiliyor tabii ki. BABYLONIAN: İşte gerçek taş ustaları, yaptıkları kuleler ve duvarlar normalden iki kat daha dayanıklı. Rahipleri %30 daha hızlı iyileştirme yapabiliyor ve köylüler normalden %30 daha fazla taş çıkarabiliyor. Savunma tarzı bir oyun stratejisi kurmak için iyi olabilir, başka türlü direkt geçin derim. HITTITE: Taş fırlatıcılar, catapult'lar (aynı şey değil valla) ve ağır catapult'ların dayanıklılığı iki kat daha fazla. Okçu birliklerinin atış menzili de fazla. Gemilerinde ise 4-4'lük bir menzil üstünlüğü mevcut. Ama bu denizcilikte iyi oldukları anlamına gelmesin. Demir Çağı'nda gemiler üzerine hiçbir yenilikleri yok. Demode oluyorlar yani. GREEK: Meşhur Centurion'lar, Hoplite ve Phalanx'lar, %30 daha hızlı. Savaş gemileri de onlardan aşağı kalmıyor, %30 daha hızlı hareket ediyorlar. Greek uygarlığı deniz savaşları için ideal. Demir Çağı'na gelindiğinde Juggernaught dahil bütün gemileri yapabiliyoruz. Yalnız şunu belirtmeliyim ki okçu birlikleri pek fazla bir gelişme gösteremiyorlar. EGYTIAN: Zengin bir İmparatorluk için doğru seçim olabilir. %20 daha fazla altın çıkarabiliyoruz. Zaten çağlar geçtikçe altının da önemi çok arttığı için göz ardı edilmemesi gereken bir husus. Savaş arabaları oldukça etkili, hem normalleri hem de okçu olanları %33 daha dayanıklı. Rahiplerin ise 4-3 fazladan menzilleri var. Bunun yanında belirtebileceğimiz en önemli dezavantaj ise eli kılıçlı adamlarımızın gelişmeye kapalı olması. CHOSON: Long Swordsman ve Legion birlikleri fazladan 4-80 hitpoint alabiliyor. Yani bu birlikler öküz kadar sağlam olacak demektir. Eğer stratejinizi rahipler üzerine kuracaksanız, belirtmeliyim ki Priest'leri %30 daha ucuza yapabiliyorsunuz. Diğer yönlerden ise ortalama bir gelişme gösteriyor bu uygarlık. SHANG: Basbayağı Çin İmparatorluğu işte. Çalışacak köylüler %30 daha ucuza mal oluyor ve yaptığınız duvarların dayanıklılığı normalden iki kat daha fazla. Başka bir avantajı olduğunu da söyleyemeyeceğim. PHOENICIAN: İşte savaş istiyorsanız göz atmanız gereken bir uygarlık. Savaş filleri ve okçu fillerini %20 daha ucuza mal edebiliyorsunuz. Bunun yanında Catapult Gemisi ve Juggernaught'lar %65 daha seri ateş ediyor. Eğer bir Phoenician Juggernaught'unu kıyılarınızda görürseniz, korkmaya başlayabilirsiniz demektir. Pek çok teknolojide son noktaya kadar gidebilen ender uygarlıklardan. Yalnız şunu da belirtmeliyim ki; Catapult ve türevleri bunlara dahil değil, yapamıyoruz yani. PERSİAN: Attığımızı vuruyoruz, avcılık %30 daha verimli. Fillerimiz biraz daha atletik sanıyorum, %50 daha hızlı. Denizcilerimizin eli çabukluğu Trireme'de kendini gösteriyor, %50 daha seri atış. Ama köylülerimizin tarım üstündeki kabzımallığı bunların hepsini silip süpürecek nitelikte, %30 daha düşük tarım üretimi. Ben seçmezdim bu uygarlığı valla, sizi bilemem.