Jagged Alliance
Retro bilgisayarÖncelikle 16 yaşından küçüklerin ve ruh hastalarının oynaması tehlikeli ve yasaktır. Madem ısrar ediyorsunuz, birer yatıştırıcı alın. Çünkü birazdan dünyanız kararacak, hayatınız kayacak ve tırlatacaksınız. Sebep de Jagged Alliance'ın sevgili programcıları. Neyse, hadi tırlatalım... Oyunu install ederken notları okumayanlar için şimdiden belirteyim. Oyunumuzun güzellikleri daha çalıştırılırken başlıyor. Büyük bir ayrımcılık ve ırkçılık yapan (O.J. Simpson'ın kulakları çınlasın) programcılar RAM'i 8 Mb.'tan az olanları aşağılayarak farklı dosya ile oyunu çalıştırmalarını sağlamışlar. RAM'i 8 Mb. ve üzeri olanlar “JA” yazarken, aşağılık bilgisayarlar “JAVM” yazıyor. (Şimdi de benim bilgisayarın kulakları çınlasın. Zaten daha bir sürü kulak çınlatıcam.) Neyse, çalıştıralım ve oyunun demosunu izleyelim derken demo falan bulamıyoruz. En azından “üzüntü ve muz kabuğu” dedirtecek bir giriş var. İlk Kontrol Panosu: Sonuçta oyunun ilk kontrol panosu karşımızda. Muhteşem programcıların bize attığı ikinci kazık, RAM gözetilmeden herkese atılmış. Her oyunda ilk çıkan kontroller arasında yer alan “Load a Game” seçeneğinin yerinde yeller esiyor. Burada “Continue Game” seçeneği var ve oyunun asıl kontrollerine buradan gireceğiz. Bu seçeneği, yüklemek istediğimiz bir save dosyamız varsa kullanacağız. Bunu birazdan asıl kontrol odasını anlatırken yazacağım. İlk kontrol panosunda sırasıyla: Start New Game: Oyuna yeni başlayacaklar için, Continue Game: Asıl kontrollere gider, Exit to DOS: DOS'a geri dönüş. “Start New Game” seçeneği bizi oyunun konusunun anlatıldığı 'demomsu/sıkıcı bir konuşmanın içine atıyor. “Ya sabır!” deyip hiç olmazsa bir kere okuyun (şifa niyetine). Yine de yazarlığın icaplarındandır; olmayan konuyu biraz anlatayım: Küçük ve şirin Metavira Adası (60 sektörlük hayvani bir ada!) Atlantik Okyanusu'nun güneyinin incisidir. Ne yazık ki bu inci 1952 yılının Ocak ayında nükleer test alanı olarak kullanılmış (Chirac'ın kulakları çınlasın). Yıllar sonra bu adada müthiş bir ilacın yapımında kullanılacak bir bitki bulunur. Maalesef profesörümüz Jack ve bomba yapımında kullanılabilecek potansiyellere sahip kızı Brenda,
Eee Malum Mevsim Sonbahar
BESİKTAȘTA EY ARAM
Gelenek olmuş artık her üniversite öğrencisi gibi Sonbahar gelince oturduğumuz evden atılıyoruz. Sanırım bu bir doğa kanunu- neyse Allah'tan Mr.OZ'un babası emlakçı, bize Pasifik'te bir adada oldukça hesaplı bir ev ayarlıyor. Ulaşımı biraz zor (paraşütle atlanıyor) ama olsun, timsah dolu nehri geçince ilk ev (zaten adadaki tek ev). Evin içinde üstlerinde 'NO' yazan bazı sandıklar var, herhalde eskiden burada öğrencinin eşyaları. Tam bir şişenin içine kontratı ve depozitoyu koyup okyanusa atmaya hazırlanırken (postane daha bitmemiş) dışarıdan bazı gürültüler duyuyoruz. O da ne, başka öğrenciler de eve
Lucas Santino adında bir adam tarafından kandırılarak saf dışı bırakılırlar (sürpriz!). İşte burada devreye biz girip profesöre yardım edeceğiz (daha büyük sürpriz!) Böylece dünyayı kurtarmak gibi klasik bir göreve atılıyoruz. Konuşmadan sonra oyunun zorluk derecesini belirleyeceksiniz. “Easier/ Normal/ Harder” şeklinde kolaydan zora sıralanan zorluk dereceleri arasında fazla düşünmenize gerek yok. Çünkü eğer “Easier”da oynayıp bitirebilirseniz ben de kendimi GameShow'un bürosundan aşağı atacağım. Tabi büronun birinci katta olması sözümün değeriyle uzaktan yakından alakalı değildir! Aslında sözüm sizin becerinize değil (ondan kimsenin şüphesi yok..) fakat bu oyunun sonuna kadar sabır taşı olsa çatlar. Zorluk derecesini de seçince asıl kontrol odasına giriyoruz. Unutmayın ilk başlayacaklar burada önce kendilerine bir takım kurmalıdırlar. Asıl Kontrol Odası: Her yol Roma'ya çıkar misali bizim de en sık geleceğimiz yer burası olacak. Yukarıdaki isme bakmayın, burası derme çatma bir barakaya benziyor. Oda grafiğinin içinde bazı bölümler oyunun kontrollerini oluşturuyor. Bunlar: Duvardaki takvim (save/restore): Alt kısmı yani eski oyunları geri çağırma; üst kısmı ise yani yeni oyunu kaydetmek için Masanın üstündeki bilgisayar (Contact A.I.M.): A.I.M. denilen ve paralı asker bulabileceğimiz bir tür insan pazarlama kuruluşuna bağlanıp, kuracağımız takıma adam seçiyoruz. Tahta perdeyle kapatılmış pencere (View Team): Tam anlamıyla gereksiz bir seçenek. Burada zaten bir sürü tabloda göreceğiniz, takımın özellikleri, masraflarınız (bekçiler, işçiler ve takım) ve ağaçlardan elde ettiğimiz gelir gösteriliyor. Ayrıca elimizdeki sektör sayısı gibi ayrıntılar var. Duvardaki dolap (Control Panel): Burada
Hemen bakmaya gelmişler. Hemen onları temizlemeliyiz, kış atana kadar bizim.
yaklaşıyor, başımızı sokup king oynayacak (yani ders çalışacak) bir yere ihtiyacımız var. Çatışma kanlı geçiyor, çocuklar hazırlıklı gelmişler, Çalık ve
oynarken dikkatimizi çekecek bir sürü özelliği, açma kapama düğmeleri var. Fakat öyle çok kontrol seçeneği var ki hepsini anlatmama imkan yok. Ayrıca gerek de yok. Çünkü her seçenek açık bir şekilde yazılıp ismi konarak anlaşılır hale getirilmiş. Örnek vermek gerekirse buradan ekran kaymasını, müziği, efektleri... Yatak (Sleep): Ne yazık ki, bu güzel eşyada Brenda'yı konuk edemiyoruz. Sadece yatıp uyumak için. Bu sayede bir sonraki güne geçebiliriz. — Kapı (Leave): İlk kontrol paneline geri gider. Takım Kurmak: Asıl kontrol odasında, masanın üstünde duran bilgisayara kliklediğimiz zaman karşınıza FRP'lerden fırlayıp gelmiş bir karakter seçme bölümü çıkacak. Böyle karakter seçtiren bölümleri oldum olası sevememişimdir. Çünkü onca karakter ve özellik arasından benim gibi bir kararsız için seçim yapmak çok zor. Gözüm hep arkada kalır. Acaba en iyi takımı kurabildim mi? Yoksa diğer adam daha mı iyiydi? FRP oynayanlar bu soruları yakından tanır. İşte yine karşımıza çıktılar. Seçeceğiniz adamlar ücretlerini günlük alacakları için uçuk ücretli profesyonelleri tercih etmeyin. Yoksa topu atarsınız ve askerler alacaklarını bir şekilde tahsil ederler. (Çok kötü şeyler olabilir!) Adamların uzmanlık dalları 4'e ayrılıyor: Mechanical: Mekanik bilgisi Explosives: Patlayıcı bilgisi Medical: Tıp bilgisi Marksmanship: Nişancılık Benim görüşüm size en yararlı olacak uzmanlar doktorlar ve nişancılardır. Yaralanan bir adama doktor müdahale etmezse bu adamın gün bitinceye kadar dayanacağını düşünmek delilik olur (başıma gelmiş gibi mi anlattım?) Ayrıca iyi nişancılarınız yoksa çatışmalar sizin için sinir bozucu bir kör dövüşüne döner ve düşman askerleri sizi gravyer peyniri
MAC telef oluyorlar, su testisi su yolunda kırılır örneği. Ama artık ev bizim, yani gelecek Ekim'de ev sahibi (genelde öğrencilere Darth Vader düşer) %1735 zam yapmak isteyip biz kabul etmeyince bizi
KLAVYE ÖRTÜSÜ
Asker Seçmece: Askere klikleyerek, resmine iki klik, space'e basarak ya
(imleç askerin üstünde), ya da imleç askerin üstünde sağ klik sonra sol incelenecek şeyin üstündeyken 'Z' tuşuna basarak da F1, F8 klik Mataradan su içmek için: Matarayı sol klikle alıp, inventory ekranında askerin kafasına sol klik Kamuflaj kullanmak için: Kamuflajı alıp, inventory ekranında vücuda sol
Hareket etmek: İstenen yere çift sol
Hep beraber hareket: Sol tuşu basılı tutarken sağ tuşa klikleyerek. Sessizce hareket: Hareket sırasında Shift'e basarak. Eğilmek: Alt'ı basılı tutarken sol klik gibi delik deşik yapar. İyi bir mekanikçi ise her türlü kapıyı maymuncukla açabilir ve tamirat yapabilir. Patlayıcı uzmanını ben sadece köprü başlarında nadiren bulunan mayınları temizlemekte kullandım. Bunun için başka bir uzman kullanırsanız Ay'a Seyahat kitabını okumasanız da olur. İlerleyen bölümlerde bu uzman patlayıcı yerleştirme ve mayın serme gibi görevlere de çıkabilir (rivayetlere göre...) Bir de ikincil özellikler var: Health: En önemlilerinden biri. Sağlık göstergesi. Agility: Çeviklik. Wisdom: Zeka seviyesi. Ucuz olsun diye gerizekalılar bölüğü kurarsanız adamlarınız hem geç öğrenir hem de verdiğiniz emirleri unutarak savaş suçu işlerler. Son olarak askerlerin level'ları ise onların tecrübelerine göre artar. Yani çaylakların level'ı 1, ihtiyar kurtlarınki 9 olabilir. Tecrübeli bir asker savaş ekranında daha fazla hareket puanına sahip olacaktır. A.I.M. ekranının altındaki tuşlardan: Exit: Asıl kontrol odasına döndürür. Info: Kurduğunuz takımın ortalama özellikleri ve başarı yüzdesi hakkında bilgi verir. Gear: Baktığınız askerin üzerinde bulunan eşyaları gösterir. Sağ ve sol oklarla istediğiniz askerleri bulur ve fotoğrafı üzerine klikleyip kiralarsınız. Tabi çok üstün özellikli olan askerler sizi aşağılayıp 22 GAME-SHOW
Dinlenerek yürüme (back up): Hareket sırasında Alt'a basarak İstenen yöne bakma: Sağ tuş basılı iken sol tuşa Bir askerle yer değiştirme: İmleç klik yer değişilecek askerin üstündeyken “ klik Bir şey almak: İmleç el şeklindeyken nesneye sol klik İmleci el şekline sokmak: Ctrl tuşuna basarak Eşyaları almadan incelemek ve işaretleri okumak: İmleç
Bir eşyanın özelliklerini görmek: Eşyaya sağ klik Eşyayı kullanmak: Sağ eldeki eşya kullanılabilir. Ekranda herhangi bir yere sağ klik, böylece kullanma imleci çıkar, sonra sol klik Görüntüyü değiştirmek: PgUp PgDown tuşları Kullanılan askerin gördüğü düşmanı görmek: Enter'a basarak Zamanı hızlandırmak: 'C' tuşuna basarak reddederler (kader utansın). Yeni başlayan bir oyuncu olarak takımınızı kurduktan sonra uyumalısınız ki (büyüyesiniz) birinci gün başlasın ve görevinizi öğrenip savaşa girin. Harita Kontrolleri: Uyuduktan sonra karşınıza çıkacak ekran Metavira haritası önünde bazı kontrollerle dolu. Ekranın altında 3 farklı kontrol paneli var: En solda takımınızla ilgili olanlar var. Takımınızı başlayacağınız sektöre yerleştirmek için önce 'team' tuşuna basıp, sonra size ait bir sektöre (başlarken tek sektörünüz var yani zor seçim) klikleyeceksiniz. “Team” tuşunun altında asker sayınızı ve kaç askerin aktif görevde olduğunu belirten gösterge var. Bunun altında yer alan üzerinde askerlerinizin toplam ücreti yazan tuşa basınca karşınıza takımı hazırlayacağınız ekran geliyor. Bu ekranda askerlerin tüm özellikleri gözüküyor ve fotoğraflarının üstündeki “on duty” yazısına kliklerseniz verebileceğiniz görevleri görebilirsiniz. Bunlar: On duty: Aktif görev, Rest: Dinlendirmek, Train: Fiziksel, tıp, patlayıcı, mekanik veya nişancılık çalışması yapar, Doctor: Ağır yaralı askerleri tedavi eder, Patient: Tedavi edilir, Repair: Üzerindeki objeleri tamir eder. (Mekanikçiler), Fire: Askeri kovmak için Bu görevler asgari bir günlüktür. Eğer fotoğraflarına kliklerseniz, inventory ekranı çıkar ve burada askerlerinizin elindeki teçhizatı belirleyebilirsiniz. Harita ekranının altındaki ikinci bölüm ise bekçi ve işçilerin sayısını ayarlamaya yarar. Üzerinde 'Guards' yazılı tuşa basıp istediğiniz sektörünüze sol tuş ile kliklerseniz bir bekçi alır, sağ tuşa basarak bir bekçi azaltırsınız. Aynı şey üzerinde 'Tappers' yazılı tuşta işçiler için geçerli. İsterseniz bunların ücretlerini 'Salary' tuşuyla yükseltebilirsiniz. Harita ekranının altındaki üçüncü bölüm ağaçların istatistiklerini veriyor. Yani kaç ağacınız var ve kaçı ürün verecek duruma ulaşmış, bunlardan toplam geliriniz nedir gibi... Ağaç başına 500 $ kazanırsınız. Bunları 'Proj. Bal.' tuşuyla daha detaylı görebilirsiniz. tuşuyla ise fabrikaları ve işleyebilecekleri ağaç sayısını görürsünüz. Ekranın üstündeki sektör grafiklerinde ise içi boş siyah noktalar olgunlaşmamış ağaçları, yeşil renk olanlar ise olgunlaşmış ağaçları gösterir. Sarı noktalar işçi sayısıdır (olgunlaşmış ağaçlara eşit olmalı). Mavi noktalar o sektördeki bekçileri gösterir. Beyazlar ise takımınızı yerleştirdiğiniz sektörde onları temsil eder. Takımınızı yerleştirip, sağ alt köşedeki 'OK' tuşuna basın ve savaşa başlayalım. Savaş Ekranı: Ekranın sol üst köşesinde sektörün no'su, sektör bizimse yeşil, savaşılıyorsa kırmızı-yeşil şekilde yanıp söner.
Sağ üst köşede ise güneş ışığı yavaşça karanlığa gömülüyor. Sizin de bildiğiniz gibi kararınca gün bitecek (sürpriz!). Ekranın altında seçtiğiniz askerin taşıdığı eşyalar var. Sağ elindeki (en solda gözüken) eşya kullandığı eşyadır. Ekranın iki yanında askerlerinizin resimleri ve istatistikleri var. Resimlere sağ tuş ile kliklerseniz: Max. Aim: İyi nişan alır ve çok hareket puanı harcar.
Rsv. Points: Sağ elindeki kullanacağı alet için her sıra gelişinde biraz hareket puanı saklar. Mute: Askeriniz her emrinize “OK” diye gevezelik etmez. Resmin yanındaki uzun barlardan soldaki kırmızı sağlık düzeyini, ortadaki mavi askerin nefesini ve sağdaki pembe ise hareket puanı düzeyini gösterir. Bu barlara sol tuş ile kliklerseniz askerin özelliklerini öğrenebilirsiniz. (Hareket puanını resmin üstünde rakam olarak da görebilirsiniz.) Ekranın üst ortasındaki seçenekler ise soldan sağa sırayla: Done: Savaşta siz bütün askerlerinizin hareketlerini tamamlayınca buna basarak hareket sırasını düşmana verirsiniz. Traverse: Sektör değiştirmeye yarar. (Başka türlü düşman sektörüne giremezsiniz). Mesela adamlarınızı sektörün kuzey sınırına yığıp
'Traverse'e basar ve kuzeyi seçerseniz kuzey sektörüne geçersiniz. Inv: Seçilen askerin üstündeki giysiler, teçhizat ve aletleri görür ve çeşitli ayarlamalar yapabilirsiniz. Map: Ele geçirdiğiniz bir sektöre bekçi transfer etmek için. Bol bekçi bulunan bir sektör üzerinde sağ tuşa klikleyip bekçi alır daha sonra göndereceğiniz sektör üzerinde sol tuşa klikleriz. (Mesela yeni aldığımız sektörlere) Opt: Quick save hariç asıl kontrol odasındaki panel ile aynı. Abort: Beğenmediğiniz bir günü terketmek için. © Ateş ederken imleç dikdörtgen halini aldığında sağ tuşa klikleyerek harcayacağınız hareket puanını belirleyebilirsiniz. Çok puan - İyi atış. © Nişan alırken imleç sabit kırmızı değilse (yanıp sönüyorsa) hedef menzil dışıdır ve vuramazsınız. Yaptığınız atışlar ancak taciz ateşi olabilir (ne demekse...) © Düşman her yerde olabilir. Bu yüzden ağaçların arasından yürümek, savaşırken bir GAME-SHOW 23 çalının arkasına saklanmak ve hareketinizin sonunda eğilmek ortalık yerde kelaynak gibi avlanmanızı engelleyecektir. © Çok cepli giysiler daha çok şey taşıdığından bulduğunuz yerde affetmeyin, hemen giyin. © Her askerde mutlaka yedek şarjör bulunmalı. Çünkü Cüneyt Arkın gibi yumrukla adam öldüremezsiniz. © Eğer her gördüğünüz barakanın içine hareket puanınız bitmiş bir şekilde dalarsanız düşman askerleri “000, üzümlü kekimiz de gelmiş” diyeceklerdir. Girmeden bir sıra beklerseniz hareket puanınız tam olur ve kötü sürprizlerden kurtulabilirsiniz. © Hareketinizden evvel biraz bekleyip imleçten 0 uzaklığın kaç hareket puanı götüreceğini öğrenirseniz boyunuzdan büyük işlere kalkışmamış olursunuz. © Savaş ekranını bulunca fellik fellik düşman arayıp bulamayanlar; öncelikle “traverse” yaparak düşman sektörüne geçmeyi deneyin (Alo çöpçatan hattı). Bitirirken bu oyun için canı gönülden iyi bir şey yazmak istiyorum ama zorlanıyorum. Ses ve efektler desen vasat, grafikler eh işte ve bir oyunu baştacı edecek en önemli şey atmosfer unutulmuş. Üstelik bu oyunu 4 Mb'lık bir bilgisayarda oynamak insanın mazoşist duygularını geliştiriyor. Çünkü çok düşman askeri olan sektörlerde sıra düşmana geçince ya oturup maç izliyorsunuz ya da tamamen kilitleniyor ve programcılara iyi niyetlerinizi sunarak yeniden başlıyorsunuz. Yine de biliyorum ki bu tip oyunların da 24 GAME-SHOW hastaları var (Mac'in kulakları çınlasın). Onlar bu tür sorunlara zaten alışıktır (şamar oğlanı pozisyonu). Fakat ismi saklı bir fani, bu oyun Dune 2'ye benziyor diye yazmıştı. Alakası bile yok; tam anlamıyla UFO'nun ellerinden öper. Bu arada başka bir dergi elemanına (o kendini bilir) bir gönderme: Şu bizim Dune 2, valla da billa da Warcraft'ten daha güzel. Gerçekten de takımınızı turn'ler dahilinde yönettiğiniz bu tip oyunlara ilgi duyuyorsanız UFO'nun oynanışı (savaş sahneleri) tamamen aynı. Tabi Jagged Alliance, UFO'nun kalitesine ulaşmayı beceremiyor. Ama harddiskte 21.5 Mb. yer tutmayı çok iyi beceriyor üstelik çalıştırabilmek için 5 Mb. boş yer istiyor. (Bir rivayete göre oyunun sonlarına doğru her save dosyası 1 Mb. gibi bir rakama ulaşıyormuş.) Bu açıklama da burada biter millet. Şimdi güneşin ilk ışıklarından evvel tabutumda olmalıyım. Sonuçta bu oyun için söyleyebileceğim yegane şey: “Gülü seven dikenine katlanır” Önsal
(MAC'e sorarsanız)