SU ŞİŞESİ
Retro bilgisayarSu Şişesi'nin sadık okuyucularını bir kez daha selamlıyorum! Bee, nasılsınız bakalım? Artık tatile de girdiniz, hepiniz günde birkaç saatinizi C-64'ünüzün başında geçiriyorsunuzdur. Güzeel.. Şimdi biraz konumuza girelim. Her şeyden önce bu sayfalarda bir Su Şişesi logosu göreceksiniz. Bu logo bir FLI logo olup EMRAH ÜNAL tarafından bana gönderildi. Gayet hoş olmuş değil mi? Sağ ol Emrah! Evet, bu ay da bu sayfalarda göreceğiniz diğer resimler ise 64 dünyasının birkaç ay öncesine kadar en iyi grafikleri olan GOTCHA'ya ait. Gotcha da JCH gibi C-64'ü bırakıp PC sevdasına tutuldu ve doğal olarak listelerden aşağıya düştü. Bu sayfalardaki tüm resimler FLI çalışmalardır.. Bakalım siz de Gotcha'nın grafiklerini beğenecek misiniz? Geçenlerde elime bir mektup geçti ve bana çok güzel bir fikir verdi. Programcılıkla uğraşan herkese sesleniyorum. Aranızda intro, demo, resim, müzik vs. vs. yapan arkadaşlar varsa, çalışmalarınızı bana gönderin ve de ben onlar hakkında eleştiri yapayım, sizlere yardımcı olayım, tiyolar vereyim, karşılaştığınız problemleri çözeyim. Böylece daha da gelişmenizi ve bir sürü konuda fikir almanızı sağlayayım. Bu olay aklınızda olsun, tamam mı? Adresi biliyorsunuz... Haberler sayfasında yeni çıkacak oyunlar hakkında biraz bilgi aldınız herhalde. Elvira 2 olayı beni havalara uçurdu, bakalım tam oyunu gelince neler olacak, Beni sevindiren bir başka olay da çok yakın arkadaşlarımdan birinin artık dergimize yazı yazmaya başlaması. Hepinizin önünde Cenk Köseoğlu'na hoş geldin diyorum. Yine lafı fazla uzun tuttuk. Mektuplara geçmeden önce siz bu yazıyı okurken Antalya'nın güzel denizlerinde tatilimin ilk kısmı-
Can Yalçın nın tadını çıkarıyor olacağım. Son olarak bu dergiyi Antalya'da beraber alıp hemen Su Şi şesi sayfalarını açacağımız yabancı arkada şıma da bir selam edeyim: Yoo Sven! Türkiye rules, eh?? Barış Ersen Aydın, Muğla 1- Ses digitizelemek ne demek? Ses digitizer kartuşu nasıl kullanılır? Ne işe yarar? Örneğin elimizde bir müzik kasedi var. Bunu, bu kartuşu kullanarak bilgisayarın hafızasına aktarabilir miyiz? 2- C-64'ü modem kullanmadan telefon hattına bağlayabilir miyiz? Yani daha ucuz bir donanımla. 3- AMIGĞA için “Hançer” adlı Türklerin yaptığı bir oyun duydum. Acaba C-64'te de böyle bir Türk oyununun yapılma ihtimali var mı? 1- Ses digitize etmek, senin de tahmin ettiğin gibi, herhangi bir sesi (gerçek hayatta yer alan, bir konuşma, bir şarkı vs. vs..) bilgisayara aktarmaktır. Bunu yapmak için ses degitize eden kartuş (sound sampler) satın alırsınız ve kısa bir programla beraber (bu program o kartuş ile birlikte verilir) bir ucunu bilgisayara, diğer ucunu müzik setine bağbu kartuşla müzikleri bilgisayar hafızasına aktarırsınız. Ancak, bu tür digitize sesler bilgisayar hafızasında çok fazla yer tutarlar. Eğer çok güzel kalitede bir digitize yapmak isterseniz, elinizdeki müziğin 5-10 saniyesini falan alabilirsiniz. (ancak bu arada tüm bilgisayar hafızası da dolar) Siz ses kalitesini düşürdükçe, digitize edeceğiniz uzunluk da artar. Yanılmıyorsam piyasada satılan sampler'lar 2 bitik. Bu işe gerçekten kafayı taktıysan, 4 bitlik digitizer bul veya yaptırmaya bak. Çok kaliteli sesler elde edebilirsin. 2- Modem kullanmadan bağlamak imkansız. Bu soruyu neden sordun bilmiyorum, modemlerin pahalı olduğunu düşünüyorsan,
'esas masraf modem aldıktan sonra telefon.
parasından çıkacaktır. Kısaca, senin modeme ödeyeceğin para, telefon parasının yanında devede kulak kalır. Şu anda bende 2 tane modem var, ancak bir kere “acaba çalışıyor mu?” diye test etmemin dışında hiç kullanmadım. 3- Tabii ki var. Yanılmıyorsam bu yaz birkaç Türk oyunu birden çıkacak. Şu anda 2 . tanesinin demosunu gördüm ve ikisi de çok güzel. (hatta şu sıralar çıkan birçok oyundan çok daha güzel) Phantasm ve Wild Blood adlı bu oyunlar bence beklemeye değer. (Kafasında şüpleler olanlar varsa, bu iki oyun da sıfırdan başlayıp MD ile yazılıyorlar. Yani herhangi bir maker kullanılmıyor.) Caner Şimşir-Mahir Çipil, Ankara 1- Bize önerebileceğiniz stratejik simulasyon var mı? 2- Siz bir bilgisayarcıda çalışıyorsunuz. (yanlış bilmiyorsak) Orijinal oyunlar yasası ne derece doğru? Ve hangi bilgisayarcılar oyun çekiyor? 3- Şu canım dergiye bir adventure köşesi - açsanız kötü mü olur? Örneğin dergi hem AMIĞA hem C-64 iken Yusuf Sungurlu bu işi gayet iyi yapıyordu, şimdi niye yapmasın? 1- Pirates, Hillsfar (SSI), Defender of the Crown. Aslında SSI serisinden herhangi bir oyun senin işine yarayacaktır. 2. Yanlış biliyorsunuz, hiçbir yerde çalış-
: Miyorum, öğrenciyim. (maalesef!) Telif hakkı yasası hakkında herkes değişik bir şeyler söylüyor, ancak olayın çok ilginç bir tarafı, bu olayın sadece Ankara'da olması. Ankara'lı bilgisayarcılar basılma korkusuyla yaşarken (ki Nisan ayında 2 bilgisayarcı basıldı, şu anda olay savcılıkta) diğer şehirlerdeki bilgisayarcılar “Telif hakkı mı? O da ne?” diyorlar. Ankara'da oyun çeken firma adı veremem burada, ama benim gördüğüm kadarıyla, herkes gayet açık çekiyor.. 3. Yusuf Sungurlu'yu çok iyi tanırım, onun dergideki yazılarını bırakmasının sebebi, okuluna daha fazla önem vermesi gerektiğiydi ve bilgisayarını tozlu dolaplara kaldırmasıydı. Onun geri gelmesi (şimdilik) imkansız, ancak adventure, FRP, stratejik simulasyon sevenlere çok yakında çok özel ilgi göstermeye başlıyacağım, hiç üzülmeyin. Hatta bu projemiz başladığında kafayı yiyeceğinize bahse girebilirim. Hazırlıklar tamamlanmak üzere, her an karşınıza çıkabiliriz. Bekleyin!
Özgür Sözen, Ankara 1- Herhangi bir programda hem müzikler hem de grafikler nasıl aynı anda yapılabiliyor?
2- Bir oyun yazarken (Basic'de) sprite'ları nasıl joystick ve klavye kontrolüne bağlayabiliyoruz? Sevgili Özgür, cevaplarından önce print komutlarıyla sprite yapmanın mümkün olmadığını söylemek istiyorum. Bu yüzden diğer soruların geçersiz (anlaşılmaz) kalıyor.
1- Grafikleri ekrana çıkarmak oldukça basit. Onları bir kez ekrana basın, devamlı orada kalırlar, yani ekranda kalmaları bilgisayara hiç yük olmaz. Onlar ekrandayken, müziği de basit bir interrupt ile çalabiliriz. Grafikler zaten ekranda, müzik çalmak ise bilgisayarı çok az meşgul edecektir, böylece tüm bunları bir arada yapmak bize hiç yük olmayacaktır.
2- Bunun için basit bir örnek yazıyorum. Sprite'ınızı 2. porttan kontrol etmek için şöyle bir yola başvurabilirsiniz: 2. portu kontrol eden adres 56320($DC00) adresidir. Şu Basic programı yazın: 1 PRİNT PEEK(56320):RUN , Bunu çalıştırdıktan sonra joystick'inizi alıp port 2'ye sokun ve yönlere oynatın. 56320 adresinin aldığı değerleri göreceksiniz. Mesela, joystick sağa çekildiğinde değeri 119 oluyor. Bu yolu kullanarak, her yönün aldığı değerleri bulun ve kendi programınıza ekleyin. Mesela: 1 IF PEEK(56320) — 119THEN (sprite'ı sağa oynat) gibi bir komut kullanıp tüm programlarınızı joystick yöntemine bağlayabilirsiniz.
Metin Başyiğit, Isparta
1- Sizlerden ilk isteğim program döküm ekinde verilen Basic programların yanında parantez içinde verilen rakamların ne olduğunu açıklamanız. 2- İntroları tamamen Türkçeleştirerek kendim başlık hazırlamak istiyorum. Bunun için Multi ice 2 yeterli olur mu? Orijinal gelen programlardaki yazıları değiştiremiyorum. Acaba bunları MD'ye girip datalarıyla oynayarak mı değiştirmem gerek? Ya da istenilen metni girip intro hazırlayan programlar var mıdır?
Sayın Başyiğit, her şeyden önce sizin mektubunuzu aldığımda her yaştan ve her meslekten insanın 64 ile ilgilendiğini anladım ve bu inanın beni çok mutlu etti. Sorularınızı biraz kısalttım. MDE'yi artık her döküm ekinde vereceğiz, siz çoktan yazmışsınızdır 1- Parantez içindeki bu rakamlar tahmin ettiğiniz gibi o satırın kontrolünü sağlar. Basic dili editörü kullanarak bu programları yazarsanız, her satır sonunda siz RETURN'e bastığınızda bilgisayar size bir rakam vere-
“cektir. Eğer bu rakam döküm ekindeki rakamla aynıysa, o satırı doğru girmişsiniz demektir. Bu çok yararlı bir olay, zira çok uzun ve karışık data satırlarında hata yapmayı bu kontrol yoluyla engelleyebiliriz. Ancak unutmayın, bunu kullanmak için BDE edinmeniz lazım. (artık fazla uzak değil, döküm ekinde bu da var) 2- Bu “değiştirme” olayında birçok kişinin takıldığına eminim, bu yüzden uzun biçimde açıklamaya çalışayım. Her şeyden önce sizlere bir örnek vereceğim. Üzerinde birçok yazı yazılı boş bir teneke kola kutusu düşünün. Bu kola kutusunu çantanıza koyacağız, ancak hiç yerimiz yok. Bunun üzerine bu teneke kutuyu eziyoruz ve boyunu küçültüyoruz. İşte artık çantamıza sığıyor. Ancak bir problem var, bu sefer kola kutusunun üzerindeki yazılar okunmuyor, çünkü onu ezdiğimizde tüm yazılar birbirine girdi.. İşte bilgisayar programları da böyledir. Bilgisayarımıza bir intro yükledik diyelim. onu henüz çalıştırmadan kartuşumuzun monitörüne girip içindeki yazıları aramaya çalışırsak, onları okunmaz halde, birbirine girmiş olarak buluruz. Bunun nedeni, şu anda piyasadaki her oyunun, programın bilgisayarın hafızasına girmesi için CRUNCH dediğimiz bir sıkıştırma işlemine tabii tutulması. Böylece yazılar birbirine girer. Bizim yapmamız gereken, değiştireceğimiz introyu, O intro ÇALIŞIRKEN kartuşumuzla kırmamız. Her CRUNCH edilmiş program çalıştırıldığında DECRUNCH dediğimiz işlemle bu sıkışıklığı açar ve her şey yine eski haline döner. Yani kola kutumuzu çantamızdan çıkarıp yine eski haline getiriyoruz. Bu: anda tüm yazılar yine görünür halde olduğundan, istediğimiz gibi o yazıları hafıza bulup, üzerine bizim yazılarımızı yazabiliriz. Bundan sonra geriye kalan tek problem, az önce kırıp yazılarını değiştirdiğimiz intro'- yu yeniden çalıştırmak. MD monitöründe: H 0800 5000 78 A9 komutunu verirseniz, kartuşunuz size intronun olması başlangıç adreslerini verecektir. Mesela, bu komutu verdikten sonra, bilgisayar size 2000 yazarsa, monitörünüze G 2000 komutunu verin. Bunun anlamı GO $2000'dir ve intro büyük ihtimalle hafızada $2000 adresinden başlamaktadır. Eğer bu yazdıklarımı yavaş yavaş uygularsanız, hepiniz istediğiniz introyu (çok özel bir koruması yoksa) değiştirebilir ve değiştirdiğiniz halde başlatip görebilirsiniz. Tabii ki Multi Ice 3 kartuşu bunları yapmaya yeterli..
Emre Işıdan, Istanbul Emre arkadaşımız mektubunda kısaca C- 64'ün AMIĞA karşısında nasıl bir bilgisayar olduğunu sormuş. Birçok bilgisayarcının C-64'ü devamlı aşağıladığını ve yerden yere vurduklarını, bunun tam tersine, AMI-
*GA'nın da sürekli övüldüğünü belirtmiş.
Emre'nin öğrenmek istediği şey şu: C-64 gerçekten yeri dibine batırılacak kadar kötü bir bilgisayar mı? Her şeyden önce, bunu cevaplaması inanın çok zor. Vereceğim cevabı tahmin edeceğinize eminim. Tabii ki C-64 kötü bir bilgisayar değli. Bilgisayarcıların C-64'ü onun 10 katı kadar bir hafızaya ve onlarca kat daha hızlı çalışan bir bilgisayarla karşılaştırmaları beni sadece güldürüyor. Olayın daha da ilginç kısmı, AMIGA'yı böylesine övüp C- 64'ü aşağılayan insanların büyük bir çoğunluğu, AMIGA'larında Kick Off oynamaktan başka bir şey yapmayan insanlar. AMI-GA'da yapılan hemen hemen her oyun, her rutin 64'te de yapıyor. Mesela, AMIGA'da bir Elvira çıktığında kafayı yemiştim. Beni daha da çok şaşırtan, C-64'te Elvira çıkmasıydı. C-64 demolarında, AMIGA'da yapılan birçok programlama tekniği büyük bir başarıyla yapılabiliyor. AMIGA'nın insanları fetheden büyük özelliği, 4096 rengi ve 4 kanal sesi. C-64 bunları daha da sınırlı hafızasıyla yapabiliyor. Kesinlikle C-64 bazılarının aşağılamalarına layık bir bilgisayar değil. Size bir örnek daha vereyim. Şu anda; Türkiye'de birçok bilgisayar grubundaki elemanları tanıyorum. Bu elemanlardan bazıları zamanında C-64'te demo yapmış, şimdi ise AMIGA'da uğraşan insanlar. Hepsi bir tek şey söylüyor: “Biz C-64 gibi bilgisayar tanımıyoruz!” C-64 sınırlarını çoktan aştı. Her geçen gün bizleri ağzımızı açık bıraktıracak şeyler görüyoruz. Bir FLI, veya ekranda aynı anda gösterilen 600 sprite bu aletin bir şeyleri başardığını gösteriyor bizlere, AMIGA ise hâlâ kendini keşfetmekle meşgul. AMIGA demolarının Yo 90'ında copper ve vektörlerden başka bir şey göremezsiniz. İlk günden beri aynı şeyleri yapıyorlar. C- 64 kesinlikle aşağılaymaz. Onu aşağılayan insanlara AMIGA'da neler yaptığını sorun. Acaba Workbench disketlerindeki basic programlarını kaç kere yüklemişler? Oyun oynamaktan başka bir şey yapmıyorlar mı? Büyük bir gururla söylüyorum, ciddi ciddi programlamayla uğraşan hiçbir kimse C- 64'ü küçümsemez. Diğerlerinin dediği ise zaten onların zavallılığı. Kesinlikle kafanıza takmayın. Viva C-64! Özden Durmuş, Trabzon 1- Bilgisayarı konuşturma hakkında bilgi verebilir misiniz? Veya böyle bir program yayınlamanız mümkün mü? Bilgisayarı konuşturmak şu anda kabaca iki yolla mümkün. Birincisi, direkt kendi sesinizi, veya bir şarkıyı digitize ederek direkt bilgisayarın hafızasına atarsınız ve sonra aynı konuşmaları ondan dinlersiniz. Diğer yok ise, şu anda piyasada hepinizin bulabileceği kadar eski olan SAM adlı konuşma programını edinmeniz. Bu program ona söylemenizi istediğiniz her şeyi söyler. SAM'i bulmanı tavsiye edeceğim, Altuğ Erbaşı, İstanbul
1- Grafiklerle süsleyebileceğim bir yazım programı var mı? Yani disk magazinleri gibi, üstte grafik altta yazı. 2- Diğer dergilere göre çok daha iyisinİZZZZZ... 3- Intro, adventure ve özellikle strateji türü şeyler yapabilmem için hazır programlar var mı? 4- Bir oyunun içindeki müzikleri araklayıp kendi programlarımda nasıl kullanabilirim? 5- Lemmings ile ilgili bir gelişme var mı? Her şeyden önce Altuğ, mükemmel üstü mektupların için çok teşekkür ederim. Lütfen yazmaya devam et, inan onlara çok ihtiyacım var. Hiç olmazsa burada yazdığım yazıların bir işe yaradığını anlıyorum. 1- Beni büyük ihtimalle öldüreceksin, Disk Magazine Creator adlı bir programım vardı, ancak “ne işime yarar ki bu?” diyerek sildim. Zaten Almancaydı. Anlamıyorum, neden insanlar Almanca program yaparlar? 2- Biliyoruzzzzz.. 3- İntrolar için birçok İntro maker'lar piyasada mevcut, Adventure'lar için Adventure Creator adlı birkaç program da var. ancak senin esas istediğin strateji hazırlayan programın olduğunu sanmıyorum. 4- Bir uzun cevap daha.. Bu soru birkaç kişi tarafından da sorulduğu için cevaplıyorum, Her şeyden önce, introlardan müzik araklamak çok basittir, sen oyunlardan sormuşsun onu anlatacağım. Oyunlar bilgisayar hafızasının tamamına yayıldıkları için müzikler herhangi bir yerde olabilir. Bir oyundaki müziği bulmanın en kısa yolu, $D400-$D418 arasındaki adresleri aramaktır. Expert kartuşu olanlar çok şanslı, çünkü Expert'ine diğer hiçbir kartuşta olmayan K komutu vardır. Expert'i olanlar, K 0000 FFFF D400 D418 komutunu vererek hafızada $D400-$D418 arasındaki adreslerin nerede olduklarını öğrenebilirler. $D400- $D418, sesler ve müzikle ilgili adreslerdir ve o adreslerin hafızada yoğunlaştığı yer büyük ihtimalle tüm bunlar hafızanın belirli bir yerinde birbirlerine çok yakın çıkacaklardır. Adreslerin yoğunlaştığı bu yeri inceleyerek müzik rutininin başını ve sonunu bulup save etmeniz yetecektir. Ancak bazı oyunlarda müzikler birkaç parçaya ayrılmış olabilirler. Bazı oyunların müziklerini araklamak da çok zor olabilir. Burada çok üstünkörü anlattığımın farkındayım, ancak oyunlardan müzik araklamanın belli bir yolu yoktur. Deneye deneye, rutinleri takip ede ede araklanır. Bu olay daha sade yazılamaz kanısındayım.. 5- Evet, sizlere bu haberi ilk ben vereceğim için inanın çok gururluyum. O zamanlar sadece bir dedikoduydu, ancak artık çıkacağını kesin biliyorum. Yani kesin yeşil manyaklar C-64'e geliyorlar. Özgür Homurlu, Gaziantep 1- Digitize grafik ve ses nedir? Normal ses ve görüntüden farkı nedir? Nasıl yapılır? Digitize grafik ve ses, gerçek hayattan alınma ses ve grafiklerdir. Mesela, hepinizin bildiği Impossible Mission oyununun başındaki konuşma veya adamımız ölünce attığı çığlık digitize seslerdir. Bir teyp veya alıcı aracılığıyla sesler direkt C-64'e geçirilmişlerdir. Digitize grafik ise, bir fotoğraf veya resmin direkt bilgisayara aktarılmış halidir. Digitize ses için Sound Sampler adlı kartuşu, digitize grafik için Scanner adını verdiğimiz yan birimi elde etmen gerekir. Erkan Akpınar, İstanbul 1- Benim beğendiğim bir intro var, Cligue'in ve müziği de Jeroen Tel'in. Ben bu şahene müziği araklamak istiyorum, önemli bir sorun da araklayamıyorum. Multi Ice 3'üm var. Ne yapmam lazım? 2- Genelde tüm resim programlarında üçten fazla rengi yanyana bastığımda renklerden biri bozuluyor. Bu nasıl önlenir? 3- Kasette favorin çok kanallı, rahat, ayrıntılı bir müzik programı önerir misin? 4- Sen en yeni C-64'lerin SID ve VIC'i dandini diyorsun. Peki hangi yönünden ekmek kutularından daha iyiyiz? 1- Madem daha önceden sizlere introlardan müzik araklamak basittir dedik, haydi anlatalım... Her şeyden önce, introlardaki müzikler Yo 98 olasılıkla $1000-$2000 arasındadır. Müziğin yerini bildiğimize göre bu bölgeyi bir tarafa kaydedin. Şimdi, monitörünüzde D1000 diyerek o satıra bakın. Orada JMP adlı komut var mı? Evet? Peki, bir satır aşağı, yani $1003 satırına bakın. Burada da bir JMP daha gördünüz mü? Evet? Peki işiniz bitti, artık tek yapacağınız aşağıdaki basic programı yazmak:
1 POKE 780,0:SYS 4096 T-0 TO 100000:PRINT” CRSR UP “T:SYS 4099:NEXT T Bunu yazınca basic'den müziğinizi dinleyebilirsiniz. 1. satırda müziği başına alıyoruz. Eğer 1. satırı yazmazsanız müzik hep kaldığı yerden çalmaya başlar. 2. satır ise müziği çalan kısa rutin. Yukarıda belirttiğim JMP komutları genelde $1000-$1003 adreslerine olurlar. Eğer yoksa, bir de $1006'ya bakarsınız. Bu durumda basic programımızdaki 2. satır SYS komutu SYS 4102 diye değiştirin. Hepsi bu kadar. 2- Bu sorun çok normal, bir cursor karesine en fazla 3 renk konulabilir. İşte bu yüzden FLI ortaya çıktı. FLI grafik tekniğiyle 16 rengi de yanyana basabilirsiniz. diğer hiçbir program bunu sağlamaz. 3- Aklıma gelenler Voice Tracker V4.0 ve Future Composer. 4- Yeni C-64'lerin görünüşü daha güzel, heh he! Fevzi Özbek, Antalya 1- Liste vermeyen programlarımın listesini nasıl alabilirim? 2- Liste vermeyen bir programla kendi yazdığım programı nasıl birleştirebilirim? 3- Kendi programlarımın listesinin alınmamasını nasıl sağlayabilirim? 4- C-64 için ek hafıza var mıdır? 5- C-64 mouse hangi alanlarda kullanılır ve sağladığı avantajlar nelerdir? 6- Kısa bir süre sonra alacağım drive'ımın ömrünü nasıl uzatabilirim ve veriminin Düşmesini nasıl engelleyebilirim? “|- Liste vermeyen programlar derken ne dediğine bağlı. Basic, ancak liste vermesi engellenmiş programlar mı, yoksa sadece bir SYS listesi veren Makine dili program mı? Makine dili ise bir kartuş lazım. Basic ise, programı yüklediğinde çalıştırmadan list istemeyi dene. Veya, list istediğinde SYNTAX ERROR IN... diye bir cevap veriyorsa, syntax error verdiği satırı sil. Birçok kartuş basit basic listelerini açabilir. Eğer kartuşun varsa, bilgisayarı resetle, sonra OLD yap ve liste işte. 2- Yine, eğer program makine dili ise, senin bir taşıyıcı rutin yazmam (veya araklaman) ve senin yaptığın programla makine dili programı peşpeşe hafızada sıralaman lazım. Eğer basic ise, önce liste vermeyene programın listesini alman şart. Daha sonra Simons' Basic gibi programları veya bir Final 2 kartuşunu kullanarak satır numaralarını RE-NUMBER yapmak sorununu çözecektir. 3- Bu konuda bir Vedat'ın Listelerinizi Koruyun adlı bir yazısı vardı. 70. sayıdaki bu yazı sana yardımcı olacaktır. 4- Evet, hafızası 512 KB'a kadar yükselebilir. 5- Mouse, kendini özellikle çizim programlarında gösterir. Bunun yanında, mouse ile ikon adventure veya Street Rod oynamak büyük zevktir.. Aslında pek gerekli bir alet değil, ancak elde edersen bazı konularda (çizim gibi) büyük rahatlıklar ve kolaylıklar sağlıyor. 6- Sakın üzerinde zıplama, sabunlu suyla yıkama.. Ne diyebilirim, normal bir elektronik eşyayı korurken gösterdiğin özeni buna da göster. Zaten kullanma kılavuzunda ilgili şeyler yazıyor. Metin Bayka, İstanbul 1- Disk drive'da rezalet kafa ayar derdi var mı? .2- Biraz ayıp oluyor ama, bir AMIGA alsam bütün bu 4 milyona değer mi? 3. Diskler çabuk bozulur mu? Kasete oranla nasıl? Sevgili Metin, mektubunda bana hemen hemen her konuda oyun tavsiye etmemi istemişsin. Üzgünüm, bunları cevaplamıyorum. Bilgisayarcın sana yardımcı olacaktır. 1- Hayır. 2- Eğer gönlün sadece oyun oynamaktaysa veya tam tersi, yayıncılık gibi masaüstü olaylarla çok ilgileniyorsan, evet, değer. 3- Diskler de bozulabilir, hatta yumuşak olduklarından biraz daha hassastırlar. Kasetle bir karşılaştırma yapamam, sonuçta bakıma dayanıyor, eğer ortalığa atarsanız, tabi ki hemen bozulur. Kartal Yüksel, İstanbul 1- Yakında çıkacak dediğiniz Robocop 3 disk için mi? 2- FLI grafik tekniğiyle yapılmış birkaç oyun söyleyebilir misiniz? 3- Oyun programlarında ana menü ekranında oyun ismi yazılanlarında, o ismi değiştirmek mümkün m? Yalnız metin değil, grafik şeklinde yazılmış hali.. 4- Tavsiye edeceğin kolay bir text adventure var mı? 5- Koala painter'da çizdiğim resmi nasıl kasede yükleyebilirim? Cevaplarını vermeden önce Kartal, çok güzel mektubun için teşekkür ederim. Umarım beni yeni mektuplarından mahrum bırakmazsın. Bu arada, Multi ice 3 ile ilgili sorunların geçen aylarda cevaplarını Onur Malkoç'un yazı dizisinde cevaplarını buldu. Cevapların ise.. 1- Çok büyük ihtimalle evet. Ancak üzülme, artık her yeni güzel oyunun teyp versiyonu piyasada bulunuyor. Robocop 3 piyasaya çıktığı an teyp versiyonu da çıkacaktır. 2- FLI ile oyun yapılması imkansız, sadece bazı oyunların açılış grafikleri FLI ile yapılıyor. FLI ile oyun yapılmasının imkansız olmasının nedeni, FLI hafızada çok yer kaplar, çok zaman yer ve FLI bir resmin üzerine sprite koyulamaz. Bu yüzden tümü FLI bir oyun çıkacağını hiç sanmıyorum. 3- Tabii ki mümkün. Önce grafiğin hafızadaki yerini ve boyutunu bul, sonra senin yaptığın resmi onun üzerine yükle, Ancak oyunlarda çoğunlukla grafikler karakter setiyle oluşturulur. Bu gibi durumlarda hem ekran setini hem de karakter setini değiştirmen gerekiyor. 4- Benim oynadığım en güzel ve kolay text adventure Cıtadel Adventure adlı bir textgraphic adventure idi. Bu tür oyunları fazla oynayamasam bile Citadel'de bayağı ilerlemiştim. 5- Yanılmıyorsam sen Koala Painter 1'i kullanıyorsun. Bu çizim programında kasede kayıt yoktur. Ya Koala Painter 2'yi ya da Advenced Art Studio'yu edinmeye bak,
Gökhan Keser, Kocaeli 1- Ekranın yan borderlarını açan çok kısa bir programcık yayınlayıp çalışma prensibini açıklayabilir misiniz? Maalesef çok kısa bir programçık yok. Çalışma prensibini ise Vedat Usta Atölye köşesinde açıklamıştı. — Özgür Homurlu, Gaziantep 1- Word processor programı ne demektir? C-64'te var mı? 2- İnterrupt ne demektir? 3- Uzun zamandır düşünüyorum, bilgisayarım bir sayının ondalık olup olmadığını nasıl ayıredebilir? Böyle bir program hazırlayabilir miyiz? 4- Benim bildiğim ekranın çerçevesinde sadece ekran rengi değiştirilir. Fakat bazı oyunlar yüklenirken renkli çubuklar görüyoruz. Bunlar nasıl yapılır? 1- Word Processor “Kelime işlem programı” demektir. Mektup yazma gibi printer ile ilgili işlemleri yapmaya yarayan programlardır. (Çok genel olarak) Tabii ki C-64'te vardır. Geos, Tasword vs. vs.. İnterrupt, bilgisayarın kendi işlemlerini yapmak için saniyede 60 kere bizden bağımsız yaptığı işlemlerdir. Mesela klavye kontrolü, port kontrolleri, ekran görüntüsü yenileme gibi. Bunlar biz bilgisayara söylemesek de yapılan işlemlerdir, bunları interrupt ayarlar, 3- Aslında sorunu pek anlamadım. İstediğin bir sayının tam sayı olup olmadığının kontrolü ise bana mektubunda yazdığın program doğru. Eğer ondalık-onaltılık sistem karşılaştırması ise bunu yapmak imkan- SIZ. 3- Ekran rengi çok hızlı bir biçimde değiştirilse böyle olur. Mesela: FOR T-0TO
255:POKE 53280,T:NEXT satırı aynı etki-vi verebilir. Kartal Turgut, İzmir 1- Ençok öğrenmek istediğim şey, Koala Painter'da yaptığım resimleri kendi programlarımda nasıl ekleyebilirim? 2- Acaba Geos teyp'te mevcut mu? 3- Last Ninja oyunlarında oyun başlamadan önce demolar gösteriliyorlar. Onları çizim programlarıyla mı yapıyorlar? 1- Koala ve Art Studio resimlerini kendi Basic programlarınızda kullanmanıza yarayacak programları daha önce vermiştik. Bu arada onlarda basım hatası oldu ve sonra yine düzeltmiştik. Cevabın o programlarda saklı, 2- Maalesef hayır. 3- Evet, oyunlardaki grafiklerin hepsi birer çizim programıyla hazırlanırlar. Başka nasıl olabilir ki? Mehmet Aziz Cehdioğlu, ?? 1- Inventory ve Title ekranı ne demektir? 2- Mesela diskette bulunan Terminatör 2, Outrun Europe gibi oyuları teybe çekebilir miyiz? 3- Platform oyunu ne demektir? 1- Inventory, bir oyunda yanında taşıdıklarınız anlamına gelir. Title ekranı ise oyunların açılış ekranına verilen isimdir. 2- Direkt disk oyununu teybe çekemezsiniz, ancak en yeni disk oyunlarının teyp versiyonları bilgisayar grupları tarafından hemen hazırlanıp piyasaya sürülüyor. Onlardan elde etmeye bak, 3- Platform oyunu, birçok bölümden oluşan, hoplaya zıplaya bir şeyler topladığın oyunlar. Mesela Giana Sisters, Rodland, Creatures, bunlar hep platform oyunlarıdır. Taner Kazancı, İstanbul
1- Bir oyunu kırmakla resetlemek aynı-şeyler mi? 2- Disk dergileri kasette yapılabilir mi? Hiç yapıldı mı? 3- Turbo Charger adlı oyunda 5 kanal ses kullanıldığı doğru mu? 4- Teypte fast load yapılabilir mi? Bir kartuş önerir misiniz? 5- Çift kasetli müzik setlerinde oyun kopya edilebilir mi? Edilirse sağlıklı olur mu? 6- Adventure oyunlar kaça ayrılıyor? Graphic veya text adventure ne demek? 7- Myth adlı oyunda demodan sonra güzel bir bayan resminde bir konuşma duyuluyor. Bu mümkün mü? 1- Hayır, kırmak, oyunun içine girip değişiklikler yapmak, resetlemek ise oyun esnasında bilgisayarı kapayıp açmadan açılış ekranına dönmek anlamına geliyor. 2- Kasette yapılan dergi görmedim ve yok. Tabi bi bu yapılamaz anlamına gelmiyor. Biraz daha uzun yüklemeli olarak yapılabilir aslında. 3- Doğru, ancak nasıl yapıldığını sormayın! 4- Teybin yüklemesini hızlandıracak bir kartuş yok ve de olamaz. Sadece bilgisayarın hafızasına bilgi aktarımını hızlandıracak kopya programları vardır, onlar sayesinde programlar hızlı kayıt edilir yüklenir. 5- Bu soruya ne desem bilmiyorum. Hayır diyemem, çünkü ben zamanında yapmıştım, Evet diyemem, çünkü her seferinde çıkmaz. Bir dene bakalım. 6- Adventure oyunlarının graphic, text, ikon ve daha birçok çeşidi vardır. Graphic adventure, oynarken aynı zamanda bulunduğun bölgenin resmini çizen adventure'dır. Mesela Keloğlan, bir graphic adventure'dır. Tept adventure ise sadece yazı yazarak oynanan ve ekranda yazdığın yazılardan başka hiçbir şeyin görülmediği adventure'lardır. Ikon adventure ise, hiç yazı yazmadan, ekranda yer alan bazı komutları kullanarak oynanan adventure'lardır. Mesela Elvira, Maniac Mansion. 7- Bu konuşma tabii ki mümkün. İşte bunlara biz digitize sesler diyoruz. Yani gerçek bir konuşma bilgisayara aktarılmış.
Eveet, işte bu ay da bitti. Artık bir ay Su Şişe'siz kalmaya nasıl dayanacaksınız bilmiyorum ama acınızı bana mektup yazmaya devam ederek azaltmayı denerseniz beni çok mutlu edersiniz. Aççık seççik söylüyorum, hiç sizden bu kadar ilgi beklememiştim. Umarım beni yalnız bırakmazsınız. Sadece mektup değil, çalışmalarınızı da beklediğimi unutmayın! Sevgiler...