Sayfa 9

Günlerden bir gün dergide otururken kapı çaldı ve postacı bize bir mektup getirdi. Geçen ay aramızdan ayrılan Comozor başka bir ülkeye gitmiş ve bize oradan bir mektup atmış. Bakın bu ilginç ülkeyi ve oradaki hayatı nasıl anlatıyor... “Sevgili arkadaşlar nasılsınız. Mektubunuzu dergide okudum ve çok sevindim. Ben de size bir mektup yazayım dedim. Sizden ayrılmak beni gerçekten çok üzdü. Ama artık gitmemin vakti gelmişti. Size daha önce bahsetmeyi unuttuğum ama benim çok sevdiğim, abim gibi gördüğüm Peter diye bir arkadaşım var. Bari dedim Peter'i bir ziyaret edeyim. Çok rahat bir yolculuktan sonra Peter'in ülkesine vardım. Peter'in yaşadığı ülkede her şey bilgi işleme ve bilgisayarlara dayalı olduğu için ülkenin adına da Bilistan demişler. Burada yaratıklar az ya da çok program yapabiliyor ve hepsi bilgisayar kullanabiliyor. Burada her şey ikilik düzende. Size garip gelebilir ama evlerin sıfırıncı ve birinci katları var. Tabii ki giriş katına sıfırıncı kat di-

yorlar, bundan sonrakiler de birden itibaren numaralandırılıyor. İkilik sistemi herhalde hepiniz biliyorsunuzdur ama ben gene de anlatayım. İkilik sistemde sayılar iki rakamdan oluşur: sıfır ve bir. Bunların yanyana gelmesiyle sayılar oluşur. Ancak basamaklar birler, onlar, yüzler diye değil birler, ikiler, dörtler ve sekizler diye ikinin katları olarak büyür. Yani ondalık düzende rakamlar bulundukları basamakla çarpılarak sayıları oluşturduğu gibi, ikilik düzende de basamaklardaki sayılar ikinin katlarıyla çarpılır. Örneğin ondalık düzendeki 1234 rakamları 1*1000 + 2*100 + 3*10 + 4*1 anlamına geldiği gibi ikilik düzende 10101010 rakamları anlamına gelir ve ondalık düzendeki karşılığı 170 sayısıdır. Burada haftanın uzunluğu da 111 gün. Sıfırıncı gün ile başlayan haftanın 101., 110. ve 111. günleri tatil. Yani haftada toplam olarak sekiz gün var, ama kafanız karışmasın. Beş gün çalıştıktan sonra üç gün tatil yapıyoruz. Bu çok eğlenceli oluyor, çünkü sizin oradayken iki günlük resmi tatilin ancak birini kullanabiliyor onda da hiç bir şey yapamıyorduk. Zaman ölçülerinden başka mekanlar da hep ikilik düzende. Örneğin kapıların tümünde kilit var. Apartman kapılarındakiler basitçe 0 ve 1 olarak değer alabiliyorlar. Yani açık veya kapalılar. Bu iş çok eğlenceli aynı flip-flop devreleri gibi. Ammaaa, iş kişilerin oda kapılarına gelince değişiyor. İsteyenler kapılarına taktıkları kilitleri dört ya da beş basamaklı yapabiliyorlar. Aslında bunları açmak da çok zor değil. Topu topu, iki üzeri dört yani 16 veya iki üzeri beş 32 denemede kapı açılıyor. Ama bunların tümü sembolik çünkü herkes birbirine güveniyor ve şifrelerini biliyor. Bu uygulama eskilerden kalan bir gelenek. Eskiler deyince burada akla ilk gelen kişi tabi ki Peter oluyor. Bilistan'ın en yaşlı kişisi Peter. Peter bir kaplumbağa hem de kutsal bir kaplumbağa. Bilgisayarda ve Bilistan'da kullanılan ikilik sayı sistemini en iyi o anladığı için içinde yaşadıkları ortamı da en iyi o açıklayabiliyor. Peter çok akıllı ama yaşlı olduğu için kafası biraz dağınık. Özellikle bir problemle uğraşırken rahatsız edilmeye hiç gelmiyor. Kafasını kaldırıp size dedikten sonra işine geri dönüyor ve hiçbir şey olmamış gibi devam ediyor. Ama bildiği bir konuda onu konuşurken dinlemek çok zevkli. Çünkü her konuyu temelinde yatan hikaye ve efsanelerle birlikte anlatıyor. Dili de çok tatlı olduğu için ağzınız açık onu dinliyorsunuz. Ben biraz önce size ikilik sistemi şöyle bir anlattım ama siz bir de Peter'dan dinleyin... “Bir sıfır yokmuş. Bilistan'da şimdiki gibi bir sürü yaratık yaşarmış. Şimdi bunların bazılarının soyu tükendi ama ülkemiz ilk kurulduğunda herkesin ortak olarak kullanabileceği bir sayı sistemi gerekiyormuş. Yaratıklar bakmışlar ellerindeki parmak sayısına ve en kolay yöntemi parmak hesabında bulmuşlar. Ama olmamış ki. Çünkü hepsinin parmak sayısı farklıymış. Mesela bakın bana, benim 12 parmağım var, Pan'ın 6, Jüzdan'ın 10 ve Oscar'ın 8. Oscar bunların hepsini aklında tutamaz o da başka mesele. Her neyse. Bu kadar değişik sayıda parmağa dayanan bir sayı sistemi olamazdı. Bu yüzden en az sayıda parmağı olan yaratığın parmak sayısı esas alınmalıydı. O zamanlarda yaşayan Duplikatör adlı yaratığın da her elinde sadece birer parmak vardı. Bu yüzden onun parmak sayısı esas alındı ve ikilik sayı sisteminin kullanılmasına karar verildi. Ama sorunlar bitmiyordu ki...