Bu sayfadaki yazılar
Sayfanın metni
Sayfa 28
Rastgele değişkende
N ye) i 1 n ve p parametrelerine göre bir binom dagözlenir. Bü formül balıkçının k veya daha az sayıda alabalık yakalayacağını göstermek için şöyle uygulanır:
K N Ni < $ J
Görüldüğü gibi n'nin büyük değerleri için bu hesap çok uzayacaktır. Bu yüzden toplam bir integral olarak
Xx ( BEP a
Bu formüle Gaus dağılımı veya normal dağilim fonksiyonu denir. Bu formülün şu özellikleri bulunmaktadır:
1-8(X) B(0) - dig VD e)
(tig 2)
X-NP
X'in standartlaştırılması rastgele değişkeni denir.
NP
K- >
Şu formül de yeterince büyük bir n sayısı için geçerlidir.
ye ) “BUR
N*p*(1-p), 9'dan büyük bir değer aldığında n'nin yeterince büyük olduğu
) Şu durumlar özellikle ilgi çekicidir:
i ie.
kabul edilir. Bu durumda yaklaşık işlemler yapmak istatistiki olarak doğru sonuçlar verecektir. PÜX
Bu durumda (5) ve (6) formülleri birleştirilerek şu fonksiyon yazılabilir:
P(X ile.
DR) İZ
X 32) >1-0(Z) ; de Aynı şekilde:
Bu program sırasında incelene-
2 )
10 REM
11 REM * * 12 REM * 13 REM » DISTRIBUTTON * 14 REM « *
15 REM SÖ PRINT 53280,0:POKE 53281,0 100 PRİNT 110 120 PRİNT:FRİNT:PRİNT 125 ÖR TWO-SİDED BOUNDRY”
129 PRİNT 120 INPUT" PRİNT 135 INPUT" SAMPLE 140 145 IF MZ<1 OR MZ>2 OR G>İ THEN 50 150 151 152
PRİNT“ BOUNDARY Ke"; INPUT REM REM CALCULATTON REM
Z-(K-N*G—D) /SGR ) | 2) II DI P-F İF Z<0 THEN PRİNT 550 PRİNTCHR$ (147) 3 T 400 ON MZ 410 20000 14990 REM 15000 REM 15010 REM 15100 İ<Z 15200 15250 GOSÜUB 16000:RETURN 15500 PRİNT" ( 159400 0 FRİNT:FRİNT:PRİNT"STANDARDIZATION” PRİNT" RANDOMİTY VARIABLE: RETURN END
Klavyeyle gezinmek için ← ve → tuşları.
Sayfa 29
()'teki integral şu fonksiyon ile sadeleştirilebilir:
ATI) (13) burada A1=0.4361836 A2=0.1201676 A3=0.937298 C*Z) C=0.33267 Z 0
D bir düzeltme katsayısıdır ve integral aralığını genişletir. (9) ve (10)'daki gibi tek sınırlı durumlarda program 1, (11) ve (12) gibi çift sınırlı durumlarda 2 seçeneği kullanır,
Örnek: 1. Göle geri dönersek: oranı 0.6 ve ağımızda 100 balık olacak.
a) Ağda en az 50 alabalık bulunması olasılığı nedir? Çözüm: Sınır tek taraflıdır, program birinci seçeneği kullanır. Örnek sayısı: N=100 olasılık: p=0.6 sınır: k=50 (bu durumda Z=1.9392) Program şu cevapları verir: P(X>=50) (en az 50 alabalık) P(X<50)=0.02625 (en fazla 50 alabalık) b) Ağda en az 55 en fazla 65 alabalık olması olasılığı nedir?
Çözüm: Sınır çift taraflıdır, ama 1-2*N*p=k olduğundan sınırlar simetriktir. Sınır: 55 (bu durumda Z=0.91856) Program şu cevapları verir: P(55<=X<=65)=P(X<65)-P(X<55)
2. Bir test: bir rulet mekanizmasının 0'a ayarlı olup olmadığının kontrolü. H0 hipotezi: 0 da diğer sayılarla aynı sıklıkta mı geliyor? H1 hipotezi: 0 diğer sayılardan daha mı sık geliyor? H0 hipotezi: P(0)=1/37=0.027027 ile aynı anlamdadır. H1 hipotezi: P(0)>1/37
N=3700 (ruletin 3700 kez döndürülmesi) defa örnekleme yapıldığında 0 sayısı 120 defadan fazla geliyorsa H1 hipotezi reddedilebilir. Program şu cevapları verir: P(X<=120)=0.97869 P(X>120)=0.2131 Rastgele deney tekrarından sonra 0 sayısı 121 defadan fazla gelirse H0'ın doğruluğu kabul edilebilir.