Bu sayfadaki yazılar
Sayfanın metni
Sayfa 17
Selam Arkadaşlar; Sizlerin de hatırlayacağı üzere geçen ay direnç bağlantıları ve Ohm kanunu üzerinde durmuştuk. Fakat sizlerden özür dileyerek belirtiyorum ki elimizde olmayan sebeplerle geçen ayki köşemizde bazı baskı hataları oluşmuş. Şimdi izin verirseniz bu hataları kısa düzeltmelerle telafi etmek istiyorum. Evet, dergimizin geçen sayısı olan 70. sayıyı elinize alıp 19. sayfayı açtığınız zaman yazıyı dikkatle okuduğunuzda göreceğiniz birkaç hata şunlar olacaktır: Düzeltme 1: Şekil numaraları basılmamıştır. Bunu düzeltmek için yapacağınız işlem kaleminizi elinize alıp sayfanın ilk şeklinin altına Şekil 2 yazmak ve sonraki şekillerin altına sıra ile Şekil 3-4... yazmak olacaktır. Bunu yaparken sayfayı sütunlar halinde takip edin. Eğer işlemi başarı ile tamamlamışsanız en son verdiğiniz şekil numarası 9 olmalıdır. Düzeltme 2: Yine 19. sayfada 2. sütundaki Formül 4'ün 3. sütundaki Formül 5'in son kısımlarında hata vardır. Bu sebeple ilgili formülleri bir kez daha veriyorum:
Murat Alp Atay
Formül 4
4 RA
Düzeltme 3: 19. sayfanın sonlarında Uygulama 4'ün altında olması gereken hesaplama basılmamıştır. Bu hesaplama şu şekilde olacaktır: Düzeltme 4: 20. sayfanın başlarında göreceğiniz Uygulama 5'e ait olan Şekil 6'nın üzerinde sadece A ve B noktaları gösterilmiş olup açıklamada bahsedilen C, D ve E noktaları basılmamıştır. A noktasından sonra gelen düğüm noktalarına sırasıyla C, D ve E yazınız. Aynı işlemi Şekil 7 üzerinde de tekrarlayınız. Yine Uygulama 5'e ait olan hesaplamaların bir kısmı eksik basılmıştır. Eksik basılan kısımları aşağıda veriyorum:
Bu kadar düzeltmeden sonra elektroniğe ve özellikle hardware'e, yani bilgisayarla bütünleşmiş elektroniğe ilgi duyan arkadaşların heyecanla beklediğini sandığım bu ayki yazıma başlıyorum. Hatırlayacağınız üzere geçen ay Ohm kanununun direnç devrelerine uygulanışı adı altında bir yazıya başlamış ve adı geçen konunun ayrıntılı olarak incelenmesini bu sayıya bırakmıştık. Şimdi isterseniz ko-
Klavyeyle gezinmek için ← ve → tuşları.
Sayfa 16
KAPAK
Bu ayki bölüme son vermeden önce son bir konuya daha değinmek istiyorum: Negatif Sayıların Gösterilmesi: Kesinliği düşürmeden negatif sayıları göstermek için fazladan bir bite ihtiyacımız var. Her ne kadar negatif üsleri tanımlamak için bir bit ayırdıysak da, bu biti aynı zamanda sayının da negatif olup olmadığını anlamak için kullanamayız. Burada hem bellekten kâr etmek, hem de kesinliği düşürmemek için bir numara yapacağız: Konunun başlarında, normalize edilmiş sayıların mantisalarının 1 ile kullanılan sayı düzeni değeri arasında bir değer alabileceğini belirtmiştim. Yani ondalık düzendeysek, 1 <= Mantisa < 10 formülü mutlaka geçerli olacaktı. Oysa biz hep ikilik düzende çalıştığımız için mantisa 1'e eşit veya büyük ve ikiden daha küçük olacaktır. Kısaca mantisa mutlaka
1.XXX olarak ifade edilecektir. İlk bit her zaman bir olacağına göre o biti bellekte tutmayız ve bu bit yerine sayının negatif olup olmadığını belirten bir bit kullanırız. İşlemleri ya-
parken bir olan bu biti unutmazsak hiçbir problemle karşılaşmayız. İsterseniz bir iki de örnekle bu olayı iyice açalım:
1) Mantisa ve üs olarak ifade edelim:
mantisa = 0000 0000 0000 0000 0000 0000 üs = 04129 = 1000 0001
Üs, genel olarak mantisanın önüne yazılır. Bilgisayarda da bu şekilde durduğu için ben de bu şekilde kullanacağım. Ayrıca demin de söylediğim gibi noktanın solunda bulunan 1 yazılmaz ve bunun yerine işaret biti yazılır. Sayı pozitif olduğu için işaret biti sıfırdır. O zaman sayıyı:
1000 00010000 0000 0000 00000000 0000 0000 0000
olarak yazabiliriz. Daha kolay okunabilmesi için ondalık düzene çevirirsek:
81 00 00 00 00
2) Örneklerimizi elden geldiğince kolay tutmaya çalışıyorum. Bu sayede daha kolay anlayabilirsiniz. İsterseniz bir de 10 sayısını bu şekilde ifade edelim:
z 81412 - 21423 — 40x224 1x21 4 0x220 normalize edersek: — 1.01 (ikilik düzende)
Bu sayıyı da: 16 mantisa = 1.010 0000 0000 ... üs = olarak ayırabiliriz. Öyleyse sayıyı
1000 0100 0010 0000 0000 0000 0000 0000 0000 0000 olarak yazabiliriz. Daha da iyisi: 84 20 00 00 00 olarak yazmak. 3) -5.5'i de çevirelim mi?
552 2 - (224204201)
-(1x2240x2141x20 normalize edersek: z -1.011x22 (ikilik düzende). Burada mantisa - 1.001 0000 ... üsz
Öyleyse sayıyı: 100 0011 1011 0000 0000 0000 0000 0000 0000 0000 ya da kısaca: 83 B0 00 00 00 olarak yazabiliriz. Gördüğünüz gibi pek de zor değil noktalı sayılarla uğraşmak. Daha önce de belirttiğim gibi işin en zor kısmını bilgisayara yükleyeceğimiz için burada görüldüğü kadar karmaşık işlerle uğraşmayacağız. İsterseniz burada keselim ve gelecek ay kaldığımız yerden devam edelim.