Sayfa 21

Bilgisayar Başında

Program Döküm Eki'ndeki program grafik bölüştürmesi yapar. Girişleri alır ve ikinci katmandaki her PE için olmak üzere iki gruba ayırır.

Birinci PE katmanı Şekil-1'de görüldüğü gibi kare şeklinde dizilmiştir. Girişler dipol şeklindedir; yani her katmandaki PE'lerden sadece iki tanesi 1 (bir) olabilir, diğerleri 0 (sıfır) olmak zorundadır. Sınıflandırmanın yapılabilmesi için girişlerin belli bir düzende olması gerekir. Bunu sağlamak için girişler, sadece yatay veya düşey sırada komşu olan PE'lerle yapılabilir. Şekil-1'deki gibi sadece iki tane PE aktiftir (içi dolu), diğerleri pasiftir (içi boş). Toplam 24 mümkün dipol girişi vardır ve bunlar sisteme bir öğrenme sürecinde verilmelidir. Bu örneğin en şaşırtıcı yanı, sistemin modelleri bir öğretmen olmadan iki sınıfa ayırabilmesidir. Gruplar genelde eşit olarak dağılmışlardır, yani her grubun kabul edebileceği model sayısı eşittir. Gruplar aynı zamanda eşit mantıksal parçalara da bölünmüşlerdir. Eğer bizden Şekil grafiği düzgün dağılmış iki gruba bölmemiz istenseydi, büyük ihtimalle bölme çizgisini ikinci ve üçüncü satırlar veya ikinci ve üçüncü sütunlar arasından geçirirdik. Örneğin yaptığı işlem de bunun aynısıdır. Grafiği yatay veya düşey olarak, pek seyrek de çapraz olarak ikiye böler. Örnek programlar iki tanedir ve en büyük yükü makina dili olarak yazılmış program kaldırır. Bu programı MDE ile yazdıktan sonra kaydedin ve BASIC programı da BDE ile yazıp kaydedin. MDE ile yazdığınız programın adı CL.ML olmalıdır, çünkü BASIC program diskten bu adla arayacaktır. CL örnek programı Dipol, çok basittir. 40. satırda rastgele sayı üretici çalıştırılır. CL sistemi SYS49152 komutundan sonra bazı parametreler de verilerek aktif hale getirilir: SYS 49152, birinci katmandaki PE sayısı, ikinci katmandaki PE sayısı, öğrenilecek model sayısı, öğrenme hızı. Bunun bir örneği 60. satırda görülebilir. Bu hazırlık safhasında BASIC program için gereken tüm değişkenler ve diziler ayarlanır. Bunlar standart BASIC değişken ve dizilerdir yani NEW veya CLR komutu verdiğinizde, başka bir program yüklediğinizde veya programı değiştirdiğinizde silinirler. Değişken Anlamı pl 1. katmandaki PE sayısı p2 2. katmandaki PE sayısı np Sistemin öğreneceği model sayısı rate Öğrenme hızı

Dizi(büyüklüğü) Anlamı

02 (p2) 2. katmanın çıkışı wl (p2, Pi) 1. ve 2. katmanlar arasındaki bağlantıların ağırlıkları in (pi, p2) Giriş modelleri Sistem çalışmaya başlamadan önce giriş modellerinin öğretilmesi gerekir. Bu işlem SYS 49167 komutuyla yapılır. Bu komutu modelin numarası ve modelin kendisi takip eder. Model bir dizi 1 ve 0'lardan oluşur ve tırnak işareti içinde yazılmalıdır. Birinci sayı, birinci katmanın sol üst köşesindeki PE'nin aktif duruma getirilmesini sağlar. Diğer sayılar da Şekil-1'de soldan sağa doğru diğer PE'leri temsil eder. 80-130. satırlar arasında bunun uygulamasını görebilirsiniz. Artık CL öğrenmeye hazırdır. Öğretmek için SYS49163 ve ardından da modellerin kaç defa verilmesini istediğinizi yazın. Eğer büyük bir sayı yazarsanız program işlemi bitirebilmek için oldukça çok zamana ihtiyaç duyacaktır, çünkü modellerin bir defa verilmesi ve bunların işlenmesi 15 saniye tutar. Oldukça sabit bir sistem elde etmek için modelleri yüzlerce kez vermeniz gerekecektir. 400 defa model vermek için gereken süre bir saatin üzerindedir. Ağ sistemi modelleri bir kez öğrendikten sonra, başka seferlerde tekrar uzun süre beklememek için değişkenleri dizileri diske saklayın. Bunu yapmak için SYS49178 komutunu ve arkasından da tırnak işaretleri içerisinde bir dosya adı vermeniz gerekir: SYS49178, “dosya adı”. Bir ağ sistemini geri yüklemek için de SYS49173, “dosya adı” yazmanız yeterlidir.