688 ATTACK SUB
ZULU SAATİ: 00:00:00 ATLANTİK DENİZ KOMUTANLIĞI
Baltık Denizi'ndeki 688'imizden bir mesaj var, efendim. Cruise füze üssünün 8 mil yakınında emirleri bekliyor. Mesajı gönderelim mi? Gönder! Ve Tanrı yardımcıları olsun. Şu anda cehennemde hava sakin. Ama bizim çocuklar hedefe Tomahawk füzelerini gönderince oradan kurtulmaları ancak bir mucize olabilir. Ve operatör uyduya mesajı gönderdi. Mesaj 688 tarafından anında alınıp deşifre edildi. ZULU saati 00:00:30 688 HÜCUM DENİZALTISI, BALTIK DENİZİ Kimden : Atlantik Denizaltı Komutanlığı
Kime : USS Los Angeles (SSN 688) Konu : Vur ve Kaç Görev Emirleri ; Dört adet Tomahawk füzesini hedefe yollayın ve mümkün olan en kısa zamanda Kopenhag sularına dönün. Bu operasyon çok gizlidir ve size yardım yollamamız mümkün değildir. İyi avlar! Kaptan mesajı okuduktan sonra emirlerini dağıtmaya başladı. Bu görevin çılgınlık olduğunun farkındaydı aslında Ama görev görevdi işte! — Periskop yukarı! Tomahawk füzelerini doldurun. — Hedef belirlendi. Düşman Cruise Füze üssü. Tahmini uzaklık 8.3 mil, Bilgisayar atış hesaplarını yaptı. Emirlerinizi bekliyoruz. — Kaptan konuşuyor, 1 nu-
TUNÇ ŞATIROĞLU marayı fırlatın. 20 feet derinlikte 688 sınıfı denizaltından fırlatılan Tomahawk büyük bir gürültüyle fırladı ve o anda Baltık Denizi Sovyet Filosu'nda telsiz trafiğinde birden artma görüldü. 688'in ESM anteni bu trafiği saptadı. Artık mürettebat kurt kapanına girdiğinin farkındaydı. SOVYET — ANTİ-DENİZALTI UÇAKLARINDAN BİRİ — Bir füze fırlatıldı. Fırlatma bölgesine torpil yolluyorum ZULU Saati: 00:01:40 688 HÜCUM DENİZALTISI — Suda torpil! — Makineler üçte bir yol ile- Ti 340 dereceye dönün ve bir gürültü kaynağı fırlatın 688 denizaltılarınca ses çıkaran bir gürültü kaynağı olan MOSS yollandı ve torpil derhal buna kilitlendi. — 22 derecede aktif sonar! Hedefe tahmini uzaklık 13.8 mil! — 1, 2 ve 3 numaralı torpil odalarına ara suyu alın. Hedef A'ya bir Tomahawk daha yollayalım. — Tomahawk yollandı. — Güzel. Pasif sonar domunu salın Pasif sonar domu 300 metrelik çelik kablo ucunda denizaltıların arkasında çekilir. Etraftaki ses kaynaklarının daha iyi incelenmesini sağlar. — Pasif sonar yakında bir sualtı kaynağı buldu efendim. Henüz tanımlayamadık — Bir Alfa olabilir mi? — Ses analizi yapıyorum... bu bir balina. Korkulacak bir şey yok.
ERHAN GÜNDOĞDU
— Kaptan burası torpil odası. Tüm Tomahawklar hedefe yollandı. — 150 feet'e dalın, Üçte iki yol ileri. ZULU Saati: 00:03:55 ATLANTİK DENİZALTI KOMUTANLIĞI — Hedefe 4 Tomahawk isabet kaydetti efendim. Ve 688 daldı. bir daha ne zaman temas kurabiliriz bilmiyorum. — Bölgedeki Sovyet kuvvetleri neler? — Tanımlanabilen hedefler 2 Krivak-II, 4 Kirov, 2 Kara sınıfı füze destroyeri ve tahminen 2 Alfa sınıfı av denizaltısı. Ayrıca bölgeye doğru yoğun bir su altı ve su üstü hareketi var 688 Hücum Denizaltısı Kopenhag sularına ulaşabilecek mi? Bunun cevabı size kalmış Eğer yeterince iyiyseniz bu denizaltı simülasyonunun son senaryosunu başarıyla tamamlayabilirsiniz. Peki ya yeterince iyi değilseniz? İşte o zaman bu yazının devamını okumalısınız. Tom Clancy'nin “Hunt for the Red October” (Kızıl Ekim) ve “Red Storm Rising” (Kızıl Fırtına) kitaplarını okumuş olanlar 688'lerin şöhretini duymuşlardır. 688 LOS ANGELES sınıfı hücum denizaltıları Dünya'daki en modern hücum denizaltılarıdır. 30 mil sürat yapan ve yarım ton patlayıcısı olan Mk 48 kablo kontrollü torpidolarıyla ve 20 feet derinliğe kadar kullanılabilen Harpoon füzeleriyle çok kuvvetli bir ateş gücüdür. İki adet gürültü yapıcısını aynı anda fırlatarak düşman torpillerinden kaçabilir. Yavaş gittikleri takdirde farkedilmeleri çok güçtür. Aktif sonarıyla her türlü hedefi rahatlıkla bulabilecekleri gibi yerlerini belli etmeden pasif sonar ve BQR-45 çekili sonar domuyla düşmanlarının yerini bulabilir. Bu nükleer birini kullanmak başka hiçbir denizaltıyı kullanmaya benzemez. Hunter Killer, Silent Service gibi oyunlardakinden farklıdır. Önce senaryo seçiyoruz. On tane senaryo var, Bu senaryoların bazılarında sadece 688 kullanabiliyoruz. Ancak bazı senaryolarda Sovyet Alpha denizaltılarından birini kullanabiliriz. Hatta bir senaryo sadece Alpha'ya İlk senaryomuz Torpex '89 da, eğer 688 olarak oynuyorsak amacımız yerimizi belli etmeden 15 dakika içerisinde 5 adet uzaktan kumandalı destroyeri batırmak. Yeterli sayıda torpilimiz ve iki güdümlü füzemiz var. Aktif sonar kullanmadan ve fazla gürültü yapmadan hedefleri vurmalıyız. Bu senaryoda 700 olarak oynarsak o zaman 688'e karşı yarışıyoruz. 5 adet hedef var ve kim daha çok hedef vurursa o kazanıyor. Ancak yalnızca öldürücü vuruş sayılıyor. İkinci senaryoda (Shake'em) sessizce peşimizdeki lardan kurtulmaya çalışıyoruz. Alpha olursak 688'in yerini bulmak zorundayız. Bu oldukça gerçekçi bir senaryo, Günümüzde bir taraf tatbikat yaparsa diğer taraf denizaltılarını tatbikat bölgesine yollar, Düşman arasında birbirlerinin yerini saptamak için amansız bir kovalamaca gerçekleşir. Böylelikle her iki taraf birbirlerinin güçleri hakkında bilgi edinmeye çalışır. Üçüncü senaryo (Sub ops) yalnız Alpha'ya ayrılmış. Düşman denizaltılarından birinin yerini sonarla tespite çalışıyoruz. Dördüncü senaryoda (Mumar Cadaver) ise 688'e komuta ediyoruz. Cebelitarık Boğazı'nın girişinde oyuna başlıyoruz. Bu bölgede ticaret gemileri var. Bunları vurmamalıyız. Amacımız Kaddafi'nin 4 tankerini bulup batırmak. Ancak
Kaddafi bu tankerlerini korumak için iki tane fırkateyn yollamış. Mecbur kalmazsak bunları batırmamalıyız. Çünkü Kaddafi'ye bir mesaj vermek istiyorlar. Savaş gemilerinin burnunun dibinden tankerlerini batırır ve sen daha ne olduğunu anlamadan oradan gideriz demek istiyorlar. Eğer 4 tankeri de batırıp oradan kaçabilirseniz amiral size içki ısmarlayacaktır. Beşinci senaryoda da (Escape) denizaltılar birbirlerinin yerini çalışıyor. Altıncı senaryo (Goulash) olaylara yeni bir boyut getiriliyor. Burada Adriyatik'teki bir konvoyu koruyoruz. İki Sovyet savaş gemisi konvoyun yerini tesbit edip Backfire uçaklarıyla konvoyu batırmaya çalışıyorlar. Ayrıca bölgedeki 688'i de avlamak istiyorlar. Yedinci senaryo (Cat walk) oldukça ilginç. Sovyetler Typhoon sınıfı bir stratejik denizaltıyı güneye götürmek istiyorlar. Bir Alpha ise Typhoon'a eşlik ediyor. 688'in amacı ise bu iki denizaltıyı da batırmak. Bu senaryoda çok hedef var. Bunlara ateş etmemeliyiz. Örneğin tam savaş alanının üstünde bir ticaret filosu var. Ayrıca çok sayıda balinayı da denizaltı zannedebiliriz. Sekiz ve dokuzuncu senaryolarda (Surprise Party, Homecoming) Sovyetler Amerikan filolarına saldırıyorlar. 688 olarak görevimiz tüm Sovyet hücum avlamak. Son senaryo “Vur ve Kaç” (Hit and Run). Baltık Denizi'nde, düşmanın kalbinde, 4 Tomahawk füzesini Cruise füze üssüne atıyoruz. Sonra Sovyet Donanması peşimize düşüyor. Bu cehennemden çıkmaya çalışıyoruz. Sabırlı ve SESSİZ. Senaryo seçiminden sonra oyuna başlıyoruz. Önce radyo odasına gidip emirleri almalıyız. F tuşlarını kullanarak ya da köprüde pointeri kullanarak denizaltının çeşitli yerlerine gidebiliyoruz. F2 : Radyo odası F3 : Hasar raporu
F4 : Dümen F5 : Periskop F6 : Harita odası ve zamanı F7 : Torpido atış merkezi F8 : Sonar F9 : Köprü Ayrıca 688 sınıfıyla oynuyorsak sol alt köşede kare biçiminde dizili 9 tane içinde harfler bulunan kutucuk bulunur. Bu kutucuklar içlerine click ederek kullanabiliriz. bunların görüntüsü şöyle: P FR SS 1 H O BT : Periskop ya da sualtı için sol, Ön ve sağ görüntüler. O: Haritaya zoom ve antizoom yapmak. H : Pusula, derinlik vb. göstergeleri açıp kapatma. C : Su altı görüntüsü B : Yalnızca hedefleri görme T: Harita üzerinde hedefleri görme Radyo odasına gittiğimizde eğer oyuna yeni başlamışsak bize kod soruluyor. Send code diyerek herhangi bir şey gönderiyoruz. Emirler gelmeye başlayınca ESC tuşu ile emirleri okumadan oyuna başlayabiliyoruz. F4 ile dümen bölümüne gelince burada hızımızı, derinliğimizi ve yönümüzü ayarlayabiliyoruz. Hız için altı seçeneğimiz var: 1/3 : Çok düşük sürat ve sonar için maksimum hız. 2/3 : Pasif sonar domu İçin maksimum sürat. Pasif sonar domunu çekerken daha fazla hız yapmak istersek domun kablosunu kesmek gerekiyor.
STD : Minimum gürültüyle erişilebilecek maksimum hız. Full : Tam yol. Gürültüler duyulabilir. Flank : Kavitasyon gürültüsü! Artık herkes yerimizi tesbit edebilir. Maksimum sürat! Saatte 37.5 mil! Rev : Kavitasyon yaparak geri gitmek. Alpha kullanıyorsak göstergeler biraz farklı olacaktır. Ama temelde prensip aynıdır. Yalnız Alphalar Dünya'daki en hızlı hücum denizaltılarıdır. Saatte 42.5 mil sürat yapabilirler! Ama bu arada öyle gürültü yaparlar ki 20 mil içerisinde duymayan kalmaz. Dalış işlemleri için bazı otomatik fonksiyonlar düşünülmüş. Periscope Depth ile 20 feet olan periskop yüksekliğine ya da 150 feet ile tam yol gidebilmek için gerekli minimum derinliğe gidebiliriz. Çok isabet almamız halinde bazen bir uyarı ile karşılaşırız: surface captain! Bu durumda Emergency Surface ile acilen satha çıkarız. Harita odasına gelince burada hedeflerin en son görüldükleri noktaların yerleri ve gittikleri yolların harita üstünde gösterilmeleri ile ilgili bazı ayarlamalar yapabiliriz. Bundan başka TIME kutusuna click ederek zamanı hızlandırabiliriz. Uzun senaryolarda bu seçenek yararlı olacaktır. Torpil odasının Alpha ve 688 için farklı olduğunu dikkatli oyuncular hemen anlayacaktır. 4 tane torpido tüpü var. Yani bir hedefe bir defada en fazla 4 torpil yollayabiliriz. Ancak 2 adet gürültü fırlatıcı tüpümüz var. Bunlardan başka Harpoon veya Tomahawk füzelerini de su altından (20 feet'e kadar) fırlatabileceğimiz bir füze tüpümüz bulunuyor. Her senaryo için standard torpil ve gürültü yapıcımız var ama füze tipleri ve sayıları farklılık gösteriyor. Alpha'larda ise 5 torpido tüpüne karşılık sadece bir gürültü fırlatıcı tüpü var. Ayrıca bir Alpha hiçbir şekilde füze fırlatmıyor. Alpha veya 688'in torpilleri arasında fazla fark yok. Tom kitaplarını okuyanlar Sovyetlerin Amerikan yapımı Mark 48 torpillerinin bazı planlarını ele geçirdiklerini bilirler. Torpiller kablo kontrollüdür. Bir torpili fırlattık diyelim, Hedefin yerini kaybettik. Yani torpil nereye gideceğini bilmiyor. SELECT ile torpili seçeriz. Sonra ona gideceği yeri emri ile belirtiriz. Hedefin görüldüğü son noktaya yaklaşınca gene torpili seçeriz ve bu sefer torpilin SEARCH (arama) emrini yollarız.
Torpil operatörü “Arama programı başlatıldı” diye bize cevap verecektir. İstersek torpili seçtikten sonra DETONATE (patlat) emri ile onu patlatabiliriz. Üzerimize torpil geldiğini farkedersek yapmamız gerekenler: 1- Gürültü kaynağı fırlatmak 2- Hızlanmak ve rota değiştirmek 3- Farklı bir derinliğe gitmek Sonar kontrolleri denizaltının en önemli bölümü. Ne kadar yavaş gidersek sonar o kadar etkili çalışıyor. Yalnız unutulmaması gereken bir nokta var. Artık II. Dünya Savaşı'nda değiliz. Hedefleri tespit etmek için aktif sonar pingi yollamak yerimizi belli etmektir. Oysa pasif sonar ile sadece etraftan gelen sesleri yakalayabiliriz ama bu arada kimse yerimizi farketmez. Yani biz onları görürüz ama onlar bizi göremez. Ekranda bir çarpı işareti bize bu işaretin bulunduğu yönde bir ses kaynağı olduğunu belirtir. Ancak hedefin türü, uzaklığı gibi detayları veremez, Fakat bu hedefi TARGET seçeneği ile izlemeye alırsak ANALYZE ile sesini analiz edebiliriz. Analiz işleri sırasında sesi duyabileceğimiz gibi bir Spektrum Analyzer da bize tanımlamada yardımcı olur Çok kaba bir sınıflandırma yaparsak yüksek frekanslar yani Spektrum Analyzer'ın sağ bölgesi bir torpil varlığına karşılık gelir, Yüksek ve orta frekans aralığında ise balinalar bulunabilir. Ancak bir balina sesini derhal ayırabilirsiniz. Orta frekanslar daha çok denizaltılara aittir. Alçak frekanslar ise su üstü gemilerinden gelir. Gemilerin yerini saptamak için alçak frekansları dinlemeye yarayan BAND PASS FILTER adlı filtreyi kullanmalıyız. Ama bir torpilin yerini saptamak için HIGH PASS FILTER kullanmak gerekir. Ama yeri belirlenmiş ya da yakınımızda bulunan torpilleri gene BAND PASS ile izleyebiliriz Hedefin uzaklığı, hızı ve rotası belli olunca hedefe bir harf verilir, Yeşil su üstü, mavi ise su altı hedeflerini belirtir. Hedefleri bulmak için elimizde bir pasif sonar domu var. Buna oyunda Towed Array deniliyor. Towed Array pasif sonarı güçlendirdiği gibi arkamızı da kolluyor. Teknikten dolayı arkalarını göremezler. Tam arkanızdan yaklaşan bir torpili ancak size çarptıktan sonra farkedersiniz. Towed Array'in salınması ve toplanması için belirli bir zaman gerekir, Towed Array çekilirken isabet almamız halinde Towed Array'i kaybedebiliriz. O zaman sonar operatörümüzün dijital resmi ekrana gelir ve dijital bir ses “Kaptan towed array bozuldu ve şimdi gitti“der. Ayrıca 2/3 yoldan daha hızlı gitmek istersek sonar operatörü bize Towed Array'in kablosunu kesmek isteyip istemediğimizi sorar. Son olarak biraz taktik verelim. Yavaş gidin. Çok gerekmedikçe aktif sonar kullanmayın. Bir hedefin kimliğinden emin olmadan torpil atmayın.
Torpil ziyan olabileceği gibi dost bir gemiyi de vurabilirsiniz. Ayrıca torpil atılırken basınçlı bir hava çıkar ve herkes yerinizi tesbit eder. Hedefin hızını ve rotasını tesbit edince teması kaybetmeyi göze alarak hedefin varmasını düşündüğünüz bir noktaya hızla gidin. Buraya gelince yavaşlayıp tekrar temas çalışın. Yalnız hızla giderken kavitasyon yapmayın, yani son sürati kullanmayın, Aktif sonarı çok gerekmedikçe kullanmayın Bunlar yerinizi belli eder. Sabırlı olun. Aklınızı kullanın. Planlı hareket edin. Mümkünse bir taktik geliştirin. Çünkü bu bir simülasyon. Shoot'em up oynamıyorsunuz. Shoot'em up oyuncusu gibi düşünmeye başladığınız an kurtuluş ümidiniz kalmaz. İyi avlar!!! 688 Attack Sub/Amiga 512k Grafik: 250 (Dijital grafikler böyle bir oyun için oldukça yeterli hatta lüks bile) Ses : 250 (Değişik dijital hedef sesleri ve konuşmalar çok iyi düşünülmüş) Yapay zeka gücü : 220 oldukça İyi bir sistem var ama daha iyi olabilirdi) Sürükleyicilik : 220 (Çok sürükleyici ancak bir kariyer yapma imkanı olmaması eski puan) Toplam kaçırmayın *
940 *Sakın