Sayfa 25

ler basamak 1/3 Volt

Digital Değer

1 mum 4 değişik çıkış değeri mevcut iken 16-Bit bir dönüştürücüde bu sayı 65536'dır. Bu nedenle dijital-analog dönüştürücülerde Bit sayısı devrenin hassasiyetini belirler. Örnek olarak yakından tanıdığımız basit elektronik devre elemanları ile 4-Bit bir dönüştürücü yapacağız. Resim 3'te bu devrenin şemasını görmektesiniz. Toplam yükselticisi olarak burada 741 Opamp kullanılmıştır fakat benzer özelliklerdeki başka Opamp'lar da aynı şekilde kullanılabilir. Bu devrenin Resim 1'dekinden tek farkı referans geriliminin olmamasıdır. Dijital-analog dönüştürücümüz C-64'ün User Port'una bağlanacağı için bu Port'taki 5 Volt çıkış gerilimi referans gerilimi olarak kullanılır.

Resim 2: Dönüştürücünün çıkış gerilimleri.

Ri-120K 4 12K TR2-25 K TR3-10 K

Devreyi kurduktan sonra User Port bağlantılarına çok dikkat edin. Bu bağlantılarda kesinlikle krokodil veya benzeri bir kıskaç kullanmayın, zira User Port çıkışları çift taraflıdır. Eğer devrede opampı besleyecek +9V ve -9V besleme kaynaklarına sahip değilseniz bu iş için iki tane 9 Voltluk pil kullanabilirsiniz. 741 opampı maksimum +15 Volt, minimum -6 Volt gerilimle çalışabilmektedir. Tüm bağlantıları kontrol edip devrenizin hazır olduğuna kanaat getirirseniz dönüştürücüyü denemeye başlayabilirsiniz. Yalnız ilk önce PRG2 ve PRG3'ü yazmalısınız.

MDE'yi kullanarak yazacağımız PRG1, SYS 49152 ile çalışmaktadır ve devamlı olarak ekranın sağ üst köşesinde User Port'un durumunu göstermektedir. Üst satırda User Port'un veri kanalları, alt satırda ise bunların durumları A ve E ile gösterilmektedir. “A” harfi çıkış, “E” harfi ise giriş yerine geçmektedir. Üçüncü satırda ise bunların o anki değerleri yer almaktadır (0 ve 1 olarak). PRG 2 ile dönüştürücünün gerekli ayarlamaları yapılmaktadır. Tam 1:2 oranına sahip sabit dirençler bulunmadığı için bunlar trimpotlar ile ayarlanmalıdır. PRG 3 ise yaptığımız dönüştürücünün çıkışında devamlı artan ve azalan

PROGRAM

PRG 1

: 78 AS OD 8D 14 03 8D 15 63 58 60 AS : 1F 84 8D 47 84 8D : A8 IF 85 FA AS * RO 68 ce Si : DO Fa AB Ba AS A7 CcO30 * A9 84 AD 83 DD 4A CcO38 : A2 Bi 40 3F ca A2 : BA 81 FA 68 Sa DO CO48 : B8 AS EF 85 FA AS cesa : FB AD Bi DD 4A 88 ce58 : Bi 4C SE CO A2 BE : 81 FA 68 88 DO EE CO68 : EA 37 36 35 34 33 CcO70 : 30 FF 88 FF 88

Kullanılacak dirençler ve trimpotlar — bir gerilim olacak şekilde yönetmek- şu değerlerde olmalıdır: tedir (Üçgen Dalga). Bunu devrenin çı- BOL PRO Z cezi REM ves AYAR PROORANI “99200 96379. m 00020 PRİNT DONUSTURUCUNUN GERİLİM ser As ce ca FORE cen sA 8D 43 00080 PRİNT GERİLİMİ TL &r 64 FO 85 FB DA POKE "e FA 88 vE 00080 PRİNT GERİLİMİ İL <ess> en ea 00000 “SEKİLDE AYARLAYIN? se 65 B4 00100 en ma SEKİLDE AYARLAYIN: AR: ha 00130 can ca 00140 GERİLİMİ OLACAK” 31 Ba PRTNT "SEKİLDE AYARLAYIN Gitar se sı en bere 00100