Bu sayfadaki yazılar
Sayfanın metni
Sayfa 13
Mimetics şirketinin Pro MIDI Studio sıralayıcısı AMIGA'nın multitasking yeteneklerini değerlendirmeye yönelik bir “müzik ortamı” olarak sunuldu. Değişik fonksiyonları olan bir dizi bağımsız modülden oluşuyor. Bir otomatik piyano notaları çaldıkça gösterirken bir sıralayıcı dış MIDI enstrümanlarını sıralamak için MIDI datasını kaydedecek ve çalacaktır. SoundScape bir dizi başka programla dosya alışverişinde bulunabilir. Bunlar arasında Intelligent Music şirketinin M ve Electronic Arts şirketinin Deluxe Music Construction Set programları da bulunmaktadır. SoundScape oldukça iyi olmakla birlikte, daha sonra gelen sıralayıcıların gölgesinde kalmıştır. Programın modüler yaklaşımı ona video için ses ve müzik üretimi konusunda potansiyel sağlamıştır ve geleceği de bu yönde yatmaktadır. Aslında bir sıralayıcı olmakla birlikte, Aegis'in Sonix programı hem sıralayıcı, hem örnekleyici hem de sintisayzır fonksiyonlarını bünyesinde toplayan bir joker programıdır. Sintisayzırların sesleri oluşturmak için kullandığı tek çevrimlik basit dalga biçimlerini uyartıp düzenleyebilir, bunları AMIGA'nın SMUS dosya formatında depolayabilir ve onları “enstrüman” olarak kullanmak üzere sesleri yükleyebilir ve hem örneklemeleri hem de SMUS enstrümanlarını bir beste oluşturmak üzere sıralayabilirsiniz. AMIGA sesleri yeterli olmazsa, Sonix MIDI enstrümanlarından sekiz track kaydedip çalabilir ve başka işlemler yapabilir. Son zamanlarda piyasaya son derece kaliteli yeni MIDI sıralayıcıları çıktı. Örneğin Dynamic Studio'nun yeni versiyonu, orijinalinin bir sıralayıcı ile davul (ritm) makinesini bütünleştirme fikrini daha da geliştiriyor. MicroIllusions tarafından üretilen Music-X çok iyi düzenleme olanakları sunan ama oldukça pahalı bir yeni ürün.
Şekil 4: Düşük örnekleme temposunun (sol) ve yüksek temponun (sağ) sonuçları.
SON NOTLAR
İncelediğimiz kategorilerin dışındaki birkaç programın incelenmesi de gerekiyor. Intelligent Music şirketinin bir “algoritmik beste aracı” olarak nitelenen M programı bestecilere birçok kolaylıklar sağlayabilecek bir program. AMIGA'nın çaldığınız melodinin sınırsız varyasyonunu türetmesini sağlayabiliyor. Bütün bunlara ek olarak müziğinizi bestelediğinizde elinizde yazılı notalar olmasını isteyebilirsiniz. (Yoksa orkestralar bu müziği çalmayı nasıl başaracaklar?) Electronic Arts şirketi tarafından üretilen “Deluxe Music Construction Set” ve Dr. T's Music Software tarafından üretilen “The Copyist Professional” piyasada bulunan en önemli nota yazma programları. İkisi de gayet güzel görünen notalar yazabiliyorlar. AMIGA'nın ses yeteneklerini ve MIDI'nin onları artırma kapasitesini kavramak ve piyasadaki AMIGA müzik yazılım ve araçlarıyla biraz haşır neşir olmak AMIGA ile güzel müzikler üretebilmeniz için yeterlidir. Hadi iş başına! 13
Klavyeyle gezinmek için ← ve → tuşları.
Sayfa 12
Bir müzik aracının çaldığı nota gibi belli bir frekansı olan bir ses bile kendi perdesi üzerinde belli frekanslara sahiptir. Akustiğe göre, bir ses örneklendiği zaman örnekleme hızının yarısından daha yüksek olan frekanslar çirkin sesler çıkaracaktır. Bu olguya “aliasing” denir. AMIGA'nın maksimum örnekleme hızı 28,267kHz civarındadır ve örnekleyebildiği en yüksek ses frekansı 14kHz ile sınırlıdır. Bu çok kötü değil ama compact disc alanındaki örnekleyicilerin 44.1 kHz'lik temposundan da çok geride. Aynı zamanda, düşük örnekleme hızının etkilerini gidermek üzere düşük frekansları bırakan bir filtreye sahiptir. Bu şekle ancak 4500 hertz'den düşük frekanslarda tam ses output alınır. Daha üst frekanslarda ses azalır ve 7kHz üstündeki frekanslar tamamen kaybolur. (Büyükler kadar, çocuklar da 20 kHz'e kadar olan frekansları duyabilirler.) Filtre ayrı örnekleme frekansları, çıkarmak istediğiniz en yüksek frekansla karıştığı zaman ortaya çıkan “aliasing” distorsiyonunu önlemek üzere yerleştirilmiş. Örnekleme frekansı ile örneklenen en yüksek frekansın kombinasyonu hem frekansların toplamını hem de farkını verir. Filtre ile, eğer örnekleme frekansı üretilen en yüksek frekanstan en azından 7 kHz daha yüksekçe distorsiyon en aza indirilebilir. AMIGA 500 ve 2000'deki ses filtresinin çalışmasını önleyerek, sistemin yüksek frekanslara tepki kapasitesini, teorik maksimumu olan 14,450 Hz'e kadar çıkartabilirsiniz. Ama bu “aliasing” distorsiyonunun geçmesine de izin verir. Burada gördüğünüz gibi filtreyi kullanmak bir türlü dert, kullanmamak bir başka türlü. AMIGA'nın müzik alanındaki sınırlarının en can sıkıcısı aynı anda sadece dört nota çalabilmesi olabilir. Çünkü en ucuz sintisayzır bile sekiz nota çalabilir. Dört ses doyurucu bir enstrüman oluşturmaz.
Sonuç olarak AMIGA'nın oyunlarda gereken ses efektleri, konuşma ve benzeri sesleri çıkartmakta son derece yeterli bir araç, ama dışarıdan hiç yardım almadığı takdirde ancak basit müzik üretebilen basit bir enstrüman olduğunu söyleyebiliriz.
MIDI İMDADA KOŞUYOR
AMIGA müzisyenlerinin bildiği gibi, AMIGA basitçe eğlendirici müzik çalmanın ötesinde gücü olan bir makinedir. Bunun nedeni de MIDI: Musical Instrument Digital Interface (Müzik Enstrümanları Sayısal Arabirimi). 1983 sonlarına doğru geliştirilen MIDI 31.25 Kilobaud'da informasyon taşıyan seri bağlantılı bir arabirimdir. Basitçe söylenecek olursa, bir mikro işlemci temelli sintisayzırın bir diğerini kontrol etmesini sağlar. Böylece bir MIDI kablosuyla bağlı diğer bir klavye aynı notaları on oktavlık bir spektrumda çalarken bir klavyeyi kullanabilirsiniz. Buna ek olarak, MIDI yalnızca, hangi notaların çalınacağını değil, onların nasıl çalınacağını da iletir. Bu amaçla çeşitli kontrol düzenekleri vardır: Nota Hızı, Program Değişikliği, Kontrol Değişikliği gibi. MIDI'de 16 kanal vardır ve her biri kendi sintisayzırlarına ve örnekleyicilerine ayrı bir informasyon kümesi yollayabilir. Bu on altı ayrı performansın aynı anda gerçekleşmesi demektir. MIDI bu fonksiyonlarıyla AMIGA gibi bilgisayarların oldukça iyi kalite müzik üretebilecek ev kayıt stüdyolarının kontrol merkezi olmasını sağlamıştır.
SEQUENCER (SIRALAYICI)
Hiç kuşkusuz sıralayıcılar MIDI yazılımlarının en popüler olanlarıdır. Bunlar bir müzisyenin bir ya da daha fazla MIDI enstrümanı çalmasına olanak sağlarlar; sintisayzırlar, örnekleyiciler, ritm makineleri gibi. Aynı zamanda bilgisayarın bu performansı kaydedip aynı MIDI enstrümanlarında bilgisayarın çalıştırdığı bir otomatik piyano gibi yeniden çalmasını sağlarlar. MIDI, AMIGA sıralayıcılarının en güçlü ve güvenilir olanı Dr. T's Music Software şirketinin KCS modelidir (Keyboard Controlled Sequencer) Klavye Kontrollü Sıralayıcı. Uzun zamandır C-64 ve Atari ST'de popüler olan KCS'nin yeni AMIGA versiyonu oldukça gelişmiş bir beste aracı. KCS yüklenmiş bir AMIGA'ya bir ya da daha fazla sintisayzır ya da başka MIDI enstrümanı bağlarsınız; bu enstrümanlarla olan performansınızı kaydedecek ve istediğiniz zaman yeniden çalacaktır. Kaydedilmiş performansları farklı enstrümanlara vererek piyano, yaylılar, perküsyon ve bas da dahil olmak üzere komple bir beste oluşturabilirsiniz. Bu süreçte, sıralayıcı çaldığınız notaları gösterip onları düzenlememize fırsat verecektir. KCS birçok yönden benzersiz bir araç. Yaptığınız müziği tekrar tekrar dinleyip beğendiğiniz bölümleri bestenize dahil ederken, beğenmediklerinizi çıkartmanıza olanak tanıyor. KCS Programlama Varyasyon Editör oluşturduğunuz bir sıralamayı kopye edecek ama sonra onu değiştirecektir. Bu değiştirme işlemini
Şekil 3: Bu dalganın dinamik alanı onu alan 8-bitlik örnekleyicininkini aştı. Doruk ve vadilerin nasıl düzleştiğine dikkat edin; bu da distorsiyona neden olmaktadır.