Sayfa 54

“Yazılım Alırken Ağzım Çok Yandı”

Korsanların kullandığı bir gerekçe de sahip oldukları yazılımın, özellikle oyunların pek çoğunun yalnızca bir kere kullanıldığıdır -sadece neye benzediğine bakmak için. Denenmemiş bir arcade oyununa 30 dolar yatırmanın bir kumar olacağını ileri sürüyorlar.

Böylelikle yasadışı olmasına karşın korsan yazılım toplamanın bir ürünü almadan önce denemek için en iyi yol olduğunu düşünüyorlar. Aynen böyle yapan biri var. Bir programı deneyip beğendikten sonra yasal bir kopya alıyor. Bu yola mali zorunluluklardan ötürü başvurduğunu söyledi. Bir kere işi için 200 $ değerinde bir data almış ve bir ay kadar boğuştuktan sonra tanıtımında iddia edilen özellikleri taşımadığını ve üreticilerin başından beri bildiği önemli hatalar olduğunu keşfetmiş. Şirkete başvurup boşu boşuna durumun düzeltilmesini istedikten sonra korsanlığa başlamış. Bu yolla Superbase Professional'ın korsan bir versiyonunu denedikten sonra bunun aradığı database olduğuna karar vermiş ve dağıtımcıdan yasal bir kopya satın almış.

Korumalarını Kırmak Heyecanlı

Bir Spor'”

Bazı kırıcılar bu işi bir oyun olarak görüyor ve kırdıkları programdan çok kırma işlemiyle ilgileniyorlar. Elinizdeki bir programı kurcalamamak için hiçbir yasal neden yok ama kırıcıların çoğu bu işi eğlence olarak değil, başkalarının kopya çıkartmasını kolaylaştırmak için yapıyorlar.

Yazılım Kime Ait?

Bir yazılım programının yasal sahibi yalnızca elindeki tek kopya üzerinde bir hakka sahiptir. Yazılım üzerindeki haklarınız herhangi bir başka mülkiyet üzerindeki haklarınızdan fazla değildir. Programlarınızın kendiniz kullanmak üzere bir kopyasını çıkartabilirsiniz. Eğer arkadaşınızla yazılım değiş tokuşu yapmak istiyorsanız kendinize bir kopya sakladığınız sürece mesele yok. Birçokları yazılımlarına hamile bir kedi muamelesi yapıyorlar. Orijinalini elde tutup yavruları (kopyaları) arkadaşlarına dağıtmak istiyorlar. Hırsızlıkla yardımseverlik arasındaki sınır da burada aşılıyor. Arkadaşınızın programınızı bir iki gün için denemesini istiyorsanız mesele yok, ama orijinal çok zaman onun evinde “hamile” kalabiliyor. Aslında yazılım üreticileri potansiyel alıcılara arkadaşlarının ürünlerini tanıtmasından çok hoşnutlar; tatmin olmuş bir müşteriden daha iyi bir satıcı yoktur. Electronics Arts şirketinin kurucusu ve başkanı olan Trip Hawkins yazılım korsanlığının mali ve hukuksal yönleri konusunda ciddi endişelere sahip. “Açık konuşmak gerekirse yazılım korsanlığı çok ciddi bir sorun” diyor. “Bazı kullanıcılar yazılım kopyalarını paylaştıklarında yasayı çiğnemiş olduklarının farkında değil, ama diğerleri yaptıklarının ne anlama geldiğini gayet iyi biliyorlar. Biz gelecekte de etkinliklerimizi sürdürmek istiyoruz ama korsanlık sanayinin sonunu getirebilir. Bir örnek vermek gerekirse bizim One-On-One oyununu ele alabiliriz. Bu oyunun 300.000 kopyasını sattık ama piyasada dolaşan 1.000.000 yasadışı kopyanın olduğunu tahmin ediyoruz. Belki elinde yasadışı kopya olanların tümü bunu bulamasalardı yasal bir kopya almayacaklardı ama en azından yarısı alırdı.”

Yazılımınızı Satabilir misiniz?

Özellikle iş alanında çalışan bazı yazılım şirketleri müşterilerle ürünün mülkiyetini değil, kullanma lisansını devrettiklerini belgeleyen bir anlaşma yapıyorlar. Bu kısıtlamaların yasallığına karar verecek olan mahkemeler olmakla birlikte benim önerim bir kopya alıp satmadan önce üretici firmaya başvurup onların tavsiyesini almaktır. Yasal haklar söz konusu ise en güvenli yöntem harekete geçmeden önce sormaktır. Allahtan yazılım paketleri çokluk kullanıcıya böyle lisans kısıtlamaları olmadan satılmaktadır. Yazılıma sahipsiniz ve onu dilediğiniz gibi kullanabilirsiniz, programdan bıkar ya da yeni bir sisteme geçmek isterseniz onu satma ya da orijinalini bir başkasına devretme hakkına sahipsiniz. Yalnız kendinize bir kopya saklamanızı söyleyen şeytanı dinlemeyin. Nasıl otomobilinizi sattığınızda bir kopyasını garajında tutmanız mümkün değilse, yazılımınızı sattıktan sonra kopyasını saklamaya da yasal hakkınız yoktur. Aynı kaset ve videoda görülen yasal sorunlara benzeyen bir durum bu.

Korsan Yazılımlar Nereden Geliyor?

Korsanlığın tek bir yolu yok. Çokluk yasal kopyaya sahip olanların kopyalarını arkadaşlarıyla paylaşması biçiminde başlıyor. Daha da can sıkıcı bir gelişme de yasadışı yazılımı posta ile yollayan yeraltı ağları. Son yıllarda bunlar öyle örgütlü hale geldiler ki, katalog basıp abonelerine yollamaya bile başladılar. Başka yazılım korsanları da etkinliklerini yasal kılıflar içinde sürdürmeye çalışıyorlar. Bunu örneklemek üzere Trip Hawkins şunları anlatıyor: “Singapur'da bir şirket tüm telif yasalarını çiğneyen programlar satıyor. Kanada'da bir başkası programlar sunuyor. Kira süresi sona erdikten sonra programı silmeniz gerekiyor ama disketi geri vermeniz gerekmiyor. Yasadışı kopyalar çıkartıldığı muhakkak.”