Bu sayfadaki yazılar
Sayfanın metni
Sayfa 46
Bu ay C-64'ün ses alanındaki yeteneklerini göreceğiz. Bu konuda diğer bilgisayarlarda pek görülmeyen marifetleri olduğunu belirtmek gerekir. Ses üretebilmek için PEEK ve POKE komutlarını kullanmanız gerekeceğinden önceden onların fonksiyonlarını gözden geçirmeyi ihmal etmemelisiniz. İlk adrese bir değişken adı verildikten sonra, tüm diğer ses adreslerine uygun bir sayı eklenerek ulaşılabilir.
10 LET S-54272
00100 68208 FOR « © TO ©0300 POKE 841.8 00480 NEXT
Be
<125> <185) <236>
Bütün ses yerlerini sıfıra POKE ederek sesleri temizlemek de iyi bir fikirdir. Bu programlarınızda istemediğiniz durumların önüne geçecektir.
A) SIFIRLAMA (Üstteki tablo) SES 1 KÜTÜKLER (REGISTERS)
D400 54272 (S4 54272) Ses 1: frekans kontrolü, düşük bayt
D401 54273 (S4 1) Ses 1: frekans kontrolü, yüksek bayt
Müzik notaları çıkarabilmek için POKE edilecek değerlerin listesi nota tablosunda gösterilmektedir. POKE edilecek değerlerden bir örnek vermek gerekirse:
100 POKE 54272,75 200 POKE 54273,34
Yukarıdaki işlem 5. oktavda bir C notası çıkartır. Duyduğunuz her ses bir nota olacak diye bir kural yoktur. Nota tablosunda bulunmayan bir frekansı çıkarabilmek için aşağıdaki programı kullanabilirsiniz. Düşük ve Yüksek baytlarda POKE edilecek sayıları verecektir:
(Sağ sayfada üstteki tablo)
D402 54274 (S4 2) Ses 1: pulse (kare) dalga biçimi genişliği, düşük bayt D403 54275 (S 4-3) Ses 1: pulse (kare) dalga biçimi genişliği 7-4 kullanılmayan 3-0 yüksek-nibble
Sesin bir frekansına verilen diğer bir nitelik de sesin maksimum noktasının ne kadar belirgin olacağıdır. Vibrato (Sese şarkı tınısı veren ses tit-
Klavyeyle gezinmek için ← ve → tuşları.
Sayfa 47
©0010 PRINT <038> ©0020 INPUT "HANGI FREKANSI SECİYORSUNUZ “ <065> 00030 FisABSLFİ) <113)> ©0048 REM YUKSEK BAYTI HESAPLA <176) ©0050 ©8060 REM DUSUK BAYTI HESAPLA 00070 <215)> ©8080 PRINT "DUSUK BAYTI POKE ET 3 <160> ©0080 PRINT "YUKSEK BAYTI POKE ET ----"3F B <179>
reşimi) gibi tonlar da böyle çıkarılmaktadır. Bu pulse (kare) dalga biçimi ile yapılmaktadır. Değişik dalga biçimlerini sonraki kütükte inceleyeceğiz. 54274 sayılı yerde, 0-255 arasında bir sayı POKE edin 54275 sayılı yerde, 0-15 arasında bir sayı POKE edin D404 54276 (S4 4) Ses kontrol kütüğü 7 parazit (gürültü) dalga biçimini seçin 1 = AÇIK dalga biçimini seçin 5 testere dişi dalga biçimini seçin 1 = AÇIK 4 üçgen dalga biçimini seçin 1 = AÇIK 3 test biti: 1— osilatör 1'i etkisizleştir.
2 osilatör 1 ile 3 arasında modülasyon (ton geçişi) sağla çıktı 1 AÇIK 1 osilatör 1 ile 3 arasında senkronizasyon sağla frekans 1 = AÇIK
0 kapı biti: başlangıç atak/düşüş/süreklilik 0-dağılmayı başlat
İşte en önemli yer tam da burası! Burada okyanus dalgalarının çatlamasından keman sesine kadar ne cins bir nota çıkaracağınıza karar verebiliyorsunuz. Her şey seçtiğiniz dalga biçiminin cinsine bağlı. Bu yerdeki (location) tüm bitlere bir göz atın. 0, 4, 5, 6 ve 7 herkes tarafından sık sık kullanılacaktır. 1, 2 ve 3 numaralı bitler daha gelişmiş ses tekniklerinde kullanılmaktadır. Bit 0: Bu bit birinci sesin AÇ/KAPA anahtarı görevindedir ama dalga biçimi bitlerinden birisi ile kullanılması gereklidir. Bu bit 1 ile ayarlandığında atak, düşüş ve süreklilik devri başlayacaktır. 0 ile POKE edilirse notanın dağılma süresi başlayacaktır. (Notanın bu süreçleri hakkında bilgi edinmek isteyenler 42. sayımızdaki Basic Ses Dünyası yazısına bakabilirler.)
POKE 54276,17
Üçgen dalga biçiminin atak/düşüş/süreklilik devrini başlatacaktır.
POKE 54276,16 dağılma devrini başlatacaktır. Dalga biçimleri her seferinde yalnızca birinin kullanılabileceği şekilde dizayn edilmiştir. Birden fazlasını yan yana getirerek deneyler yapabilirsiniz.
Bit 1: Bu bit açıldığında 1 ve 3 nolu seslerin etkileşimini iki dalga biçimini karıştırarak sağlayacaktır. Duyulabilmesi için 3. sesin frekansının 1.'den düşük olması gerekir.
Bit 2: Modülasyon efekti gong ve çan sesleri çıkartır. 3. ses ile birlikte de kullanılır. Bunun yapılabilmesi için 1. seste üçgen dalga biçimi kullanılmalı ve 3. sesin frekansı sıfırdan yüksek olmalıdır.
Bit 3: Bu bit açılırsa ses 1'i sıfıra POKE edilene kadar resetleyecektir. Bit 4: Üçgen dalga biçimi flütü andırır. Ses bu biti ve kapı bitini açarak çıkartılır.
AÇIK: POKE 54276,17 KAPALI: POKE 54276,16
AAA
Bit 5: Testere dişi dalga biçiminin sesini dinleyin. AÇIK: POKE 54276,33 KAPALI: POKE 54276,36
Bit 6: Pulse dalga biçimi genişliğini değiştirmek üzere 54275 sayılı yeri kullanarak değiştirilebilir. Piyano sesinden klarnet sesine kadar pek çok ses yaratabilirsiniz.
AÇIK: POKE 54276,65 KAPALI: POKE 54276,64
Bit 7: Gürültü biti. Bununla roket patlamasından sörf sesine kadar çeşitli sesler yaratabilirsiniz.
AÇIK: POKE 54276,129 KAPALI: POKE 54276,128
D405 54277 (S 4 5) Envelope jeneratörü 1: atak/düş devri
©0100 REM - A ATAK HIZI <038> 60110 REM - HER SAYI OLABILIR <887> 00120 REM - © ILE 15 ARASINDA ©0130 <175)> ©0140 REM - D DUSUS HIZI ©0150 REM - HER SAYI OLABILIR 601680 REM - © ILE 15 ARASINDA 00170 <163)> ©8160 REM - ATAK/DUSUSU POKE ET <057)> 001980 POKE 54277.PEEK<CS4ET7) AND <AKİB) <228)> 00280 REM - SONRA DUSUSU EKLE <175)> ©0210 POKE * D <068>