Sayfa 11

Dil Seçimi

Kişisel bilgisayarlarda kullanılan dört yaygın programlama dili bulunuyor. Büyük olasılıkla programla-

O ya da bu programlama dilinden çatpat konuşup bir programın herhangi bir bölümüne bakarak neler olup bittiğini yorumlayabilmek hoş bir şeydir. Fakat kaç adet dili, gerçekten bilmeniz gerekli? Tipik bir programcıysanız muhtemelen en az üç veya daha fazla dile vakıf olmanın yanısıra sayısız spreadsheet dilleri, sıralamalı diller, iletişim makro dillerinden anlamalısınız. Bu türlerde profesyonel programlama dillerinden bazıları şunlardır.

Prolog

Prolog, Programmation en logigue (mantıksal programlama) anlamına geliyor ve belki de en gelenekdışı programlama dili. Prolog'un öğrenilmesi çok kolay - yeter ki daha önce başka bir programlama dili öğrenmemiş olun. Bunun nedeni Prolog'un işlemsel değil deklaratif olması. Prolog'un ne yapmasını istediğinizi ona “A, B, C ve sonra da D aşamasını demek yerine bir dizi gerçekler, kurallar, ilişkiler ve sorular vererek tarif ediyorsunuz. Prolog bir database gibi çalışır ve bilgileri inceleyerek kısa zamanda bir çözüme ulaşır. Prolog'un en yararlı olduğu alanlar arasında uzman sistemler, teorem ispatlama, dil çözümlemeleri ve şekil eşleştirme bulunuyor. Problemlere bakıp ve kısa zamanda çözümler üretmesi çok iyi. Prolog programları, çalışırken aynı zamanda tekrar kendilerini yazma yetene- Bine sahipler. Öte yanda, Prolog dillerin yapabildiği kadar fazla algoritmanın altından kalkamıyor. Ayrıca bir Prolog programcısı olarak pek fazla iş bulma şansıniz yok.

maya bu dört taneden biriyle başlayıp daha karmaşık ve uzmanlık gerektiren bir dile geçebilirsiniz. Bugün kalıyor neredeyse herkes BASIC, Pascal veya C ile başlıyor. Dördüncü yaygın dil olan dili ilk deneme için bir parça daha zor. Şimdi bu popüler programlama dillerinin güçlü ve zayıf yanlarına programcıların genel kanılarıyla'birlikte göz atalım.

BASIC, programcıların yaklaşık yüzde 90'ının ilk öğrendikleri dil. Neden? Çünkü öğrenilmesi çok kolay. Aynı zamanda Tony Garcia'nın da işaret ettiği gibi “Bilgisayarınızı aldığınızda yanında verilen dil çoğunluk-

Lisp

Lisp, List processing'in kısaltması fakat daha önce bir Lisp programı gördüyseniz daha farklı bir isim düşünmüş olabilirsiniz, çünkü Lisp programları genelde karmakarışık bir parantez dolu kodlardan ibaret oluyorlar. Tarihi açıdan, Lisp ikinci en eski programlama dili (Fortran'dan sonra). Lisp kolay öğrenilip değiştirilebilen ve inanılmaz bir destek ortamı bulunan bir dil. Programcının Çırağı adlı ünlü kul- Tanım aracı sizin için altrutinler yazıyor. Bu araçlarla birlikte Lisp piyasadaki en iyi genel amaçlı dil. Lisp'in en büyük eksikliği akademik olmayan bilgisayar kullanıcıları tarafından desteklenmemesi (tanıdıklarınıza Lisp kullandığınızı söylediğinizde size onun ne olduğunu sormaları normaldir). Ancak az da olsa bazı dergilerde Lisp programları ve kullanımı ile ilgili bilgiler yayınlanıyor. Mikrobilgisayar kullanıcıları için eksiksiz bir Lisp ortamı oluşturmak epey harcama gerektiriyor. Bu iş için en az $1000 ayırmalısınız. Bundan sonra bile bazı destek araçlarına sahip olamayabilirsiniz.

Fortran

En eski programlama dili olan Fortran (Formula Translator) bilimsel ve mühendislik programcılığı için iyi bir araç. Bilgisayar kullanan her mühendis mutlaka Fortran bilir (ve pratikte bütün mühendislik problemlerinin Fortran programları olarak çözümleri vardır.) Fortran yazı kullanımında pek hızlı değil. Ve tabii işverenlerin sizin Fortran bildiğinizi öğrendiklerinde kapınızda sıra olmalarını beklemeyin. Fortran'da dosya işleme, daha çok büyü yapmaya benziyor.

la BASIC'tir.” BASIC'i popüler yapan özelliklerinin başında talimatların kolayca öğrenilmesi geliyor. BASIC veya uzun adıyla “Beginner's All-purpose Symbolic Instruction Code” 1960'larda Dartmouth Koleji'nde işletme ve fen-dışı öğrenim gören öğrencilere programlamayı öğretmek için geliştirildi. Microsoft'tan Bill Gates'in çabaları doğrultusunda BASIC sonuç olarak bütün mikrobilgisayarlar için bir faktör dil haline geldi. Gerçekten, mikrobilgisayarlardaki popülerliğine bağlı olarak muhtemelen BASIC'te başka herhangi bir programlama diliyle yazılandan daha çok program yazılmıştır. BASIC iyi bir genel amaçlı dildir. Çok karmaşık olmadığı gibi her tür zorluğun altından kalkabilir. Micro-

Cobol

Cobol (Common Business-Oriented Language) hükümetler tarafından ve büyük işler için kullanılıyor. Eski bir dil olmasına karşın COBOL programcılarına hâlâ ihtiyaç duyulmakta. Söylentilere göre COBOL ile diğer herhangi bir dilden daha fazla kaynak kodu yazılmış. COBOL hem dosya hem de data işleme konusunda başarılı ve yazıları da rahatça hallediyor ki COBOL'un Fortran'dan daha popüler olmasının nedenleri bunlar olsa gerek. İngilizceye benzeyen bir sentaks kullanan dilde 300'ün üzerinde komut veya kelime var ve bu da diğer diller içinde en yüksek rakam. Başlıca dezavantajı uygun döngü komutları bakımından eksikliği ve aşırı derecede yapısal olması. COBOL'da pek fazla etkileşim özelliği bulunmuyor.

Ada

"Ada, özel olarak Amerikan hükümetinin belli arzu ve tanımlamalarına göre tasarlanmış modern bir programlama dili. Adını Lord Byron'ın kızı ve Blaise Pascal'ın arkadaşı olan Lovelace Kontesi Augusta Ada Byron'dan almış. Eğer hükümetin belirli pozisyonlarında ve orduda görev almak istiyorsanız Ada'yı bilmek sizin için avantajlı olabilir. Füze-kontrol ve güdüm sistemleri, en emniyetli dil olarak kabul edilen Ada ile yazılıyor (Libyalılar ise kendi füze-güdüm sistemleri için herhalde LOGO kullanıyorlardır!) Madalyonun öteki yüzünde, Ada çok geniş ve yavaş. İsterseniz mikrobilgisayarınız için Ada derleyicileri alabilirsiniz, fakat gerçekte Ada bir mikrobilgisayar programlama dili değil.

ın soft sayesinde, BASIC şimdi kendini her şeye uygun hale getiren birçok ses ve grafik rutinine sahip. BASIC'in en iyi olduğu alan karakter veya yazı dizileri kullanımı. (Diğer programlama dilleri yazı ile uğraşma fikrini pek tutmuyorlar.) BASIC aslında hiçbir konuda kötü değil, fakat iyi tanımlanmış bir yapısı olmaması düzensiz bir kod meydana getiriyor. “BASIC ile başlayıp sonradan kurtulamadıkları bazı kötü alışkanlıklar geliştiren insanlara çok rastladım” diyor bir Pascal taraftarı olan profesyonel programcı Bruce Webster.