Sayfa 10

Programlama, iletişimleri için kullanılan imgesel bir te- Timdir. Bilgisayara bir şey yapmasını söylemek için onunla, kendisinin anlayabileceği bir dilde - bir prog- “Bilgisayar, bana bir tost yapıver”” diyemezsiniz. Eğer böyle olsaydı çok hoş olurdu ve hatta programlama bir gün böyle olabilir. Fakat şimdilik yaygın birçok programlama dillerinden birini kullanmak zorundasınız. ta kullandığımız dialektlerdir. Kültürel ve sosyal nedenlerden ötürü bizler konuşarak iletişim kurarız. Bilgisayarlar ise bu iş için sayıları kullanırlar. Bu sayılar daha önce muhtemelen duyup korkmuş olabileceğiniz ünlü 1'ler ve O'lardır. Fakat bilgisayar programlama dilleri sayesinde tek bir O veya 1 demeden bilgisayarınıza ne yapması gerektiğini anlatabilirsiniz. Programlama dilleri karmaşık oluşlarına göre değişik gruplara ayrılıyorlar. Üç ayrı dil düzeyi var: yüksek, orta ve düşük. Yüksek düzeyli bir dil İngilizceye yakından benzeyen komut isimleri ve yapısına sahiptir. Düşük düzeyli bir dil ise daha çok, üç harfli kısaltmalardan oluşan şiire benzer bir sütunu andırıyor ve bu arada 1'ler ve 0'lardan bir kademe daha yukarıda. Orta düzeyli dilin bulunduğu yer ikisinin ortasına yakın bir yerde. Programlamaya yeni başlıyorsanız muhtemelen tanıdık İngilizce ifadeleri kullanabileceğiniz kolay bir yüksek düzeyli bir dil seçmek isteyeceksiniz. SAVE FILE TO DISK (dosyayı diskete kaydet) veya ADD 7 TO RESULT (sonuca 7 ekle) gibi prog: ramcılık ifadeleri yüksek düzeyli diller arasında yaygındır. İşe başlamak için en azından programlama komutlarını (kelime hazinesi) ve dilin sentaksını (kelimelerin dizilişi) bilmeniz gereklidir. Bir programlama dilinin kelime hazinesi asla çok geniş olmaz. Örneğin BASIC programlama dilinin yalnızca 140 veya ona yakın komutu vardır (Bu sayıyı bildiğiniz 15000 veya daha fazla İngilizce kelimeyle karşılaştıracak olursanız BASIC'in komut listesi gerçekten ufak görünecektir). Bununla birlikte bir programlama dilinin sentaksını öğrenmek zaman ve pratik gerektiren bir süreçtir. Aslında bir dilin setaksını unutmak (programcının başbelası olan syntax error'ün kaynağı) sık meydana gelen hatalardan biridir. Unutulan bir nokta, virgül veya noktalı virgül en iyi programın bile canına okur. Komutlar ve sentaks üzerinde bir kere ustalaştıktan sonra geriye kalan yalnızca pratikle öğrenmektir. Bilgisayarlar bir programlama hatası yaptığınızda patlamazlar. Hatta, bazı programlama dilleri nerede hata yaptığınızı gösterip çözümler bile sunabilirler.

Eğer yalnızca bir tane bilgisayar di-

li olsaydı evrensel olarak konuşulan bir dil kadar hoş olurdu. Fakat olmayan üzerinde durmak bize bir yarar sağlamadığından şimdi programlama dillerinin paylaştıkları özelliklere bakalım.

yara talimat vermenize imkân sağlamaları açısından benzerdir. Ancak her şey bilgisayara talimat veya komut vermekle bitmiyor. Bunun yanında biraz matematik ve karar verici bir mekanizma bulunmakta. (Paniğe kapılmayın! Buradaki matematik o kadar zor değil. Sizin açınızdan bir bilgisayar programlama dilindeki matematik bir hesap makinesinde bulacağınız temel fonksiyonların bir Komutların ve matematiğin yanında hemen hemen bütün programlama dillerinde ortak olan diğer iki özellik değişkenler ve kontrol yapılarıdır. Bir bilgisayar değişkeni yüksek cebirde gördüğünüz değişkenin aynısıdır: Programlama dilinin bir değeri (sayı) veya diziyi (karakter veya yazı) sakladığı yerdir. Değişkenin kapsamı adından da anlaşılacağı gibi kolayca değiştirilebilir. Böylelikle onlara değerler verebilir veya bu verilen değerleri değiştirerek idare edebilirsiniz. Kontrol yapıları da bütün programlama dillerinde yaygındırlar. İki tipleri vardır: karar ve döngü. Bir karar yapısı çoğunlukla belli bir tipte “if feğer)” karşılaştırmasına dayanır. IFX—-3 THEN BEEP buna iyi bir örnek. Bu tip kontrol yapısı bilgisayara, kendi işleme gücüyle birlikte, ona ne verdiyseniz görünüşte bunlar üzerinde karar vermesini sağlar. Kontrol yapılarının ikinci tipi olan döngü, tekrarlanarak işleme konan bir dizi program ifadesidir. Bu ifadeler, siz isterseniz sonsuza kadar devam edebilir (çok bilinen sonsuz döngü) veya sizin belirleyeceğiniz bir şart ile döngü durabilir. Bilgisayarların yaptığı işlerin büyük kısmının tekrarlandığını düşünürseniz bir dilin çeşitli döngü yapılarına sahip olması iyi bir işarettir.