OLGUNLAŞMADI

• Grafik ve çizim

larda araç kutularına sahipler ve bunları ekranın üst sınırına yerleştiriyı lar. Bu düzenleme daha geniş bir zim alanı yaratıyor. Her iki paket, ekranda sadece 16-renklik bir palet gösteriyor ve renk kontrolleri ile HAM paleti ihtiyaç duyulana kadar görünmez oluyor. Photon Paint'in gelişmiş araç kutusunda bir seçeneğe klik yaparak renk kontrolleri ve HAM paleti açılıp kapanabiliyor. Öte yanda, PhotoLab bütün renk kontrollerini ve HAM paletini tamamen ayrı bir ekrana koyarak ekran boşluğu problemini ilan ediyor. Bu da, sonradan göreceğimiz gibi, çok tatmin edici bir düzenleme değil.

2. Yüzey Tonu ve Desen Kontrolleri

Çok sayıda değişik efektler sağlayabilmek için bir grafik yazılımının, yeterli ton ve düz veya boyanmış yüzeyler için desen kontrolleri sağlayan rutinlerle desteklenmiş olması gereklidir. Bu özellikle HAM modu için doğru. bu araçlar olmadan elinizde pahalı bir elektronik boyama kitabından fazla bir şey yok demektir. Maalesef, üç programımızın hiçbiri yüzey-desen kontrolünde tek başına tam olarak yeterli değil. Digi-Paint ve Deluxe PhotoLab'- in her ikisi de ekrandaki bir seçenekle kontrol edilen ve gölgeleme efektinde kullanılan tek bir ışık noktası yerleştirme ve dithering (değişik renklerde ince ince serpiştirilmiş pixellerin karışımı) derecesini ayarlama gibi imkanlara sahip bir otomatik gölgeleme özelliği sunuyorlar. Bu fonksiyonlar basit, geometrik şekiller için yeterli kalırken daha karışık şekillerde örneğin dalgalanmış bir kurdelede hatalı sonuçlar üretebiliyorlar. Deluxe PhotoLab ayrıca dithering kontrolü ile bir eğitim doldurma özelliği sunuyor. Bu, belli bir bölgenin belli bir renk dağılımı ile doldurulmasına imkan veriyor. Aslında ilginç bir efekt olan bu özellik otomatik gölgeleme aracından daha yararlı değil. Üç paketten Photon Paint'in Blend (karıştırma) özelliği en iyi kontrolü sağlıyor. Tek bir basit ışık noktası kullanmak yerine, Photon Paint ile gölgeleme profillerini hem yatay hem de dikey yönlerde ayarlayabiliyorsunuz. Böylece, karmaşık ve çok noktalı yerleştirme sonucu aynı anda bir çok farklı yönden ışıklandırmalar yapmak mümkün oluyor. Hatta, Photon Paint ayrıca ilginç efektler yaratmada kullanılabilecek bir ekose gölgeleme modeli sunuyor.

3. Çözünürlük ve Hız

Her üç program da bir dereceye kadar HAM modunda çalışmanın kaçınılmaz yavaşlığından etkileniyorlar. HAM için gereken çok sayıdaki uzun ve karmaşık hesaplamalar newv: Can ÖZTÜRK deniyle yavaşlayan programlar renkli efektleri yapabilmek için uzun zamana gerek duyuyorlar. Hız kategorisinde Digi-Paint, can sıkıcı biçimde yavaş ve asla gerçekzamanlı bir çizime imkan vermiyor. Örneğin, ekrana basit bir karalama yaptığınız anda, bir bekleme mesajı beliriyor ve Digi-Paint bu arada renkleri nerelere koyacağına karar veriyor. Digi-Paint ayrıca HAM adımlama hatalarından - çizilen şekillerin çevresinde oluşan yanlış renkteki ince sınırlar - şiddetli olarak etkileniyor. Bunlar sonuç olarak HAM modunda çalışırken bir kerede birden fazla renk değerini değiştirmeme yetersizliğini ortaya çıkarıyor. Photon Paint gerçek zamanlı serhızlıysa da, diğer özelilklerine gelince arzulanan hızlara ulaşamıyor. Örnek olarak, bir şekil doldurma işlemi sırasında Photon Paint yine sinir bozucu bekle mesajını vererek hesaplamalar diyarına doğru bir tura çıkıyor. Photon Paint de, Digi-Paint kadar ktü ve sık olmasa da adımlama hatalarından kendi nasibini almakta. Deluxe PhotoLab her iki kategorinin galibi. Çizim gerçek zamanda yapılıyor ve diğer özelliklerinin çoğu epey hızlı çalışıyor. Adımlama hataları hemen hemen yok gibi. Bunun dışında PhotoLab, AMIGA'nın bütün çözünürlük modlarında işlevlerini gerçekleştirebiliyor. Düşük çözünürlükte Deluxe Paint (tabii Deluxe Paint'in çok kısıtlı bir versiyonu) rahatlığında ve hızında çizim yaptıktan sonra daha fazla detay için resminizi HAM moduna döndürebiliyorsunuz.

4. Renk Paleti

Renk kontrolünün, herhangi iyi grafik programı için önemi açıktır. HAM'ın mümkün olan 4096 rengi ile bu kontroller çok büyük önem kazanıyorlar. Her üç paket de, ekranda önceden tanımlanmış 16 renkten oluşan bir standart palet gösteriyor fakat sadece Digi-Paint ve Photon Paint esas çizim ekranında, 4096-renklik bir HAM paleti penceresi sunabiliyorlar. Bu paketlerden herhangi biriyle özel renk seçimi, gökkuşağına benzeyen HAM paleti pencerelerinde bulunan renklerden birine gelip klik yapmak kadar basit. Veya RGB kontrollerini değiştirip istediğiniz renk tonunu bulabilirsiniz. Photon Paint burada ek bir özellik olarak gelişmiş HSV (Hue, Saturation, Value - Renk tonu, Doyma, Değer) kontrolleri yoluyla ayrı bir renk karıştırma imkanı sunuyor. Photon Paint ayrıca, Digi-Paint'te bulunmayan renk dağılımları yaratma yeteneğine sahip. Deluxe PhotoLab'de tamamen farklı bir renk-kontrolü stratejisi ye- HAM modunda önceden tanımlanmış sadece 16 renkten oluşan bir paletle çalışabiliyorsunuz. Bununla birlikte, eğer renkleri değiştirmek isterseniz bir renk dağılımı yaratmak veya HAM paleti pencerelerine erişmek için çizim ekranını kapatmanız veya ekranın altına çekmeniz gerekiyor. Maalesef, bu dizayn yüzünden renkleri, resminizin büyük bir kısmı görünmez halde iken karıştırmak zorunda kalıyorsunuz ve belli bir rengin resim için en mükemmel tonunu elde etmeye çalıştığınız durumlarda rahatsızlık duyuyorsunuz.

5. Özel Fırça Kontrolü

Özel fırçalar bilgisayarda, geleneksel yöntemde kullanılan delikli kalıp ve şablonların görevini görüyorlar. Birkaç istisna dışında, her paketin özel fırça desteği konusunda kendilerine has özellikleri var. Tabii, her üç paket de fırçaları diskate kaydedebilmenize imkan veriyor. Digi-Paint ile çalışırken ya fırçayı makas ikonunu kullanarak ekranın lar HER belli bir yerinden alıyorsunuz ya da çeşitli şekil yapma araçlarından birini kullanarak (kare, oval, daire vb.) elde ediyorsunuz. Fırçayı bir kez elde ettikten sonra onu ekrana koyabilir ve tonlama, renk ekleme, renk azaltma, renk karıştırma vb. çeşitli renk değiştirme fonksiyonları ile birlikte kullanabilirsiniz. Ancak, Digi- Paint ile mouse düğmesine basıp kendi özel fırçanızı çizmeniz mümkün değil. Her ne kadar, Photon Paint özel fırçalar konusunda Digi-Paint gibi bazı sınırlamalar koyuyorsa da, aynı zamanda fırçalarla ilgili pek çok yenilikler getiriyor. Özel fırçanızı otomatik olarak önceden tanımlanmış bazı şekillerin - silindirler, koniler, küreler ve küpler - üzerine yerleştirmeniz mümkün. Hatta, bunu kendi şekilleriniz üzerine bile yapabilirsiniz. Buna ek olarak, özel fırçanızı aydınlatan görünür ışık kaynağının yönü ve şiddeti üzerinde kontrole sahipsiniz. Photon paint fırçaların bir diğer önemli özelliği, eğim, yuvarlama, yön değiştirme ve fırçanın izleyiciye uzaklığı gibi kontrollerle fırçaları oldukları yerde döndürebilmeniz. Deluxe PhotoLab, özel fırçaların serbest kesimi kadar, standart dörtgensel kesime de imkan tanırken, üç paket içinde HAM modunda gerçekten özel fırça çizimi yapmaya izin veren tek paket. Ancak, burada süreç imkansız biçimde yavaş. Electronic Arts'ın en başta bu özelliğe önem vermesine rağmen yavaşlığı yüzünden pek fazla işe yaramıyor. Başka bir PhotoLab özelliği olan şekilleri özel fırçalarla doldurabilme yeteneği duvar kağıdı işiyle ilgilenenlere çok yararlı olabilir. Photolab ayrıca Photon Paint'in sahip olduğu fırça döndürme özelliğini kısıtlı bir biçimde gerçekleştirebiliyor.

Resize|0320|8200| Reduce| 16 Bstfit| Sample Resize|Srt HiLo|)

Resim 2,3,4: Üç programın kullanım arabirimi ekranları. Yukarıdan aşağı: Photon Paint ve Deluxe PhotLab.

DİĞER

ÖZELLİKLER VE KİŞİSEL KULLANIM

Şimdiye kadar üç programı iyi grafik paketlerinde bulunan beş yaygın kriter açısından karşılaştırdık. Ancak, yazının başında da belirttiğimiz gibi programlardan herbirinin kullanım amacının farklı olması doğru bir karşılaştırma yapabilmeyi zor hale getiriyor. Kendi ihtiyaçlarınıza yanıt verebilecek en iyi programın hangisi olduğuna ilişkin bir değerlendirme yapabilmek için programların kendilerine yakından bakalım.

Deluxe Photo Lab

Tam olarak beklediğimiz HAM grafik paketi olmasa da, Deluxe PhotoLab buna yakın bir program. Electronic Arts'ın PhotoLab ile amacı herhalde profesyonel grafik/video kullanıcıları için bir grafik ortamı yaratmaktı. Paket esasında üç ayrı programın - Paint, Colors ve Posters - toplamından oluşuyor. Paint, AMIGA tarafından desteklenen bütün çözünürlük modlarını kullanacak biçimde dizayn edildiğinden en geniş olanakları sağlıyor. Örnek olarak, dijitize edilmiş grafikler üzerinde genlock yardımıyla çalışabilir ve herhangi bir çözünürlük modunda serbest çizimler yapabilirsiniz. Bir grafik işleme programı olan Colors, herhangi bir resmi çeşitli renkler ve pixel topluluklarına göre analiz edebiliyor ve hem RGB hem de CMY'de (cyan/magenta/yellow) renk ayrımları yapabilme, renkli bir resmi siyah-beyaza dönüştürme, renklerini değiştirme ve hatta resmin formatını örneğin düşük çözünürlükten HAM'e veya HAM'dan düşük çözünürlüğe dönüştürme gibi işler gerçekleştirebiliyor. Posters, esasen bir printer destek programı. Çok sayıda ayrı resmi birbirine bağlayarak bir posta pulunda 3m x3m boyutlarına varan büyüklüklerde posterler yaratmanıza imkan veriyor. Posters programının aynı zamanda baskı sırasında bir antialiasing (resimlerin çevresindeki çentikleri yok etme) gerçekleştirme yeteneği var. Acaba Deluxe PhotoLab en iyi grafik paketi mi? Eğer çok fazla video çalışması yapıyorsanız yanıt güçlü bir “evet” fakat elle serbest çizim yapan bir sanatçıysanız uyarıcı bir “hayır” olacaktır. Gereksinimleriniz özellikle ikinci kategoride yeralıyorsa Electronic Arts'ın kendi Deluxe Paint II veya size PhotoLab'- den daha yararlı olacaktır.

Dıgi-Paint

Eğer Digi-Paint hakkında tek başına bir grafik programı olarak hüküm verecek olursak, sonuçlar pek parlak olmayacaktır. Ancak, New- Tek'in prorgamın bu şekilde kullanılmasını asla amaçlamadığı açık. New-

Tek'in popüler Digi-Wiev video dijitizer sistemine bir destek paketi olarak Digi-Paint, video grafiklerinizi istediğiniz gibi ayarlama ve kullanma konusunda akıllıca bir ekleme haline geliyor. Digi-Paint, klasik grafik ile hazirlanınış TFF resimlerini yükleyebiliyor. HAM moduna çevrilen düşük çözünürlükteki resimler, Digi-Paint'in çeşitli araçları kullanılarak kolaylıkla geliştirilebiliyor. Ayrıca NewTek, yakında piyasaya çıkacak olan Digi-Paint II programının 3D obje çizimleri, 1024 x 1024 çözünürlük, bilgisayardan süper hızlı karşılık ve otomatik antialiasing gibi etkileyici özelliklere sahip olacağını açıkladı.

Photon Paint

Üç paket içinde Photon Paint en başta, serbest çizim yapan sanatçıya geniş yetenek ve güçler sağlayacak biçimde tasarlanmış. Eğer amacınız HAM modu paketi kullanarak karalama yoluyla bir şeyler yaratmaksa, Photon Paint mevcutlar içinde seçilecek program. Digi-Paint gibi Photon Paint de IFF formatında her çözünürlükteki resmi dışarıdan alabiliyor. Bu yüzden, Photon Paint serbest çizimi mümkün kılacak kadar hızlı olsa da, ön çizimi Deluxe Paint gibi klasik bir grafik programında yaptıktan sonra bunu Photon Paint'in güçlü HAM araçları ile geliştirmek daha iyi bir yol olarak kalmakta.

HAM'in Geleceği

HAM grafik yazılımları konusunda şu anda neredeyiz? Her ne kadar, HAM modu için gerçek zaman engeli henüz kırılmadıysa da HAM kesinlikle geleceğin akımı. HAM teknolojisine olan ilgi artarak hızlandırıcılar ve matematik yardımcı işlemciler ucuzlayınca, firmalar HAM hesaplamalarında bu tür donanımlardan yararlanabilecek yazılımlar yazmaya başlayacaklar. Sonuç olarak, uygun fiyatlarda çok gelişmiş ve daha hızlı HAM programları ortaya çıkacak. O zamana kadar serbest çizim yapan sanatçılar, eski ve klasik grafik programlarında hâlâ epey güç, hız ve kullanışlılık olduğunu akıldan çıkarmamalıdırlar. Şimdilik HAM güçlü olsa da sanatçıya yaratıcılıktan çok geliştirici bir araç olarak hizmet eder. HAM grafik yazılımları size yüksek çözünürlükteki video grafikleriniz üzerinde esnek bir kontrol sağlayarak şimdiden mükemmel bir kullanım imkanı sağlamakta.

HAM: Renkler ve Sayılar

HAM (Hold-and-Modify) modunu anlayabilmek, bilgisayarınızın grafikleri herhangi bir modda nasıl gösterdiği konusunda bilgi sahibi olmayı gerektirir. Bütün AMIGA grafik görüntüleri, AMIGA'nın grafik belleğinde bulunan ve dörtgensel düzlemlerden (bitplane) meydana gelen bir bit seti yani bitmap şeklinde tanımlanırlar. Normalde, AMIGA görüntü sistemi belli bir pixel'in (nokta) rengini, bitmap düzlemlerinden ilgili bitleri düzenleyerek ve ortaya çıkan sayıyı 32 adet AMIGA renk sicilinden biri için bir belirteç (pointer) olarak kullanarak belirler. Bu siciller pixel'in asıl rengini belirleyen 12 bit'lik bilgiler kapsarlar (kırmızı, yeşil ve mavi bilgilerinin herbiri için 4 bit). Siciller herhangi bir program tarafından tayin edilebilirler. HAM modunda bu düzenleme bir parça değişmekte. Bir HAM görüntüsü altı düzlem (bitplane) olarak ifade edilir ve 5 ve 6 numaralı düzlemlerin burada özel bir fonksiyonu vardır. Eğer belli bir pixel için 5 ve 6 numaralı düzlemlerin bitleri her ikisinde de 0 (kapalı) olursa HAM modu, normal AMIGA görüntü modlarının yaptığı gibi bir renk sicilini (0-16) belirtmek için ilk dört düzlemin bitlerini kullanır. Bu iki özel bit'ten biri veya ikisi 1 (açık) olduğunda HAM normal AMIGA görüntü metodlarından farklılaşır. Bir HAM görüntüsünde herhangi bir pixel'in rengi, yanında yer alan pixel'in rengine bağlıdır. HAM modunda bir pixel'i oluşturan üç renk değerinden ikisi, sabit kalmaktadır ki bunlar önceki pixel tarafından kullanılan değerlerin aynısıdırlar. Üçüncü renk değeri ise 1'den 4'e kadar olan düzlemlerdeki ilgili bitler tarafından belirlenir. Sabit kalan (hold) ve değiştirilen (modify) renk değerleri 5 ve 6 numaralı düzlemler tarafından belirlenir. Eğer 5 numaralı düzlemdeki bit 1 ve 6 numaralı düzlemdeki bit 0 olursa önceki pixel'in kırmızı ve yeşil değerleri sabit kalırken 1'den 4'e kadar olan düzlemlerdeki bit'ler pixel'in mavi değerleri olarak kullanılır. Eğer 6 numaralı düzlemin bit'i 1 iken 5 numaralı düzlemdeki bit 0 olursa, önceki pixel'in mavi ve yeşil değerleri sabit kalır ve 1'den 4'e kadar olan düzlemlerin bit'leri pixel'in yeşil öğesidir. Bu metodu kullanarak programcılar aynı anda 4096 AMIGA renginin tamamını ekranda gösterebilmektedirler. Bir HAM pixel'inin renk değerlerini belirtmek için daha fazla hesaplama gerektiğinden ve HAM pixel'lerinin renkleri birbirlerine bağlı olduğundan HAM grafiklerini yaratmak ve üzerlerinde düzeltip eklemler yapmak için normal AMIGA grafiklerine göre çok daha fazla zaman gerekmektedir. Ancak bunun yanında HAM grafikleri ekranda mevcut olan binlerce renk nedeniyle çoğu kez standart grafiklerden çok daha canlı ve çarpıcı olmaktadırlar.

ee ©z ez ea es ez es es 18 iz ia is 16 17 18 ıs ze zı ETİ a3 za

2s

26 az

ze 2s se

Şekil 1. Standart AMIGA Grafik Görüntüsü. Resmi tanımlayan düzlemlerin (bitplane) ilgili bit'leri (A), ikilik tabanda beş bit'lik bir sayı (B) oluşturacak biçimde sıralanırlar. Burada, ondalık sayıya dönüştürülmüş olan (C) bu sayı, AMIGA'nın ilgili renk sicilini belirtir. Sicilde bu şekilde oluşan renk değerleri grafik olarak monitöre gön-

derilir.

Şekil 2. Bir Hold-and-Modify Görüntüsü. Şekilde 5 ve 6 numaralı düzlemlerin ilgili

bit'leri (A) inceleniyor. Bu bitlere

önceki pixel'in mavi ve yeşili

(B) sabit kalır veya tekrar edilir ve yeni pixel'in kırmızı değeri 1'den 4'e kadar olan düzlemlerden elde edilir (C). Ortaya çıkan renk değerleri monitöre gönderilir (D).

Bilgisayarlar, bu işe merak salmış kişilerin evlerine girmeye başladığında, temel giriş gereci yalnızca klavyeydi. İlk olarak ev bilgisayarlarının öncülerinden biri olan Commodore'un VIC20'sinde bir Joystick'in bağlanabileceği ayrı bir giriş kondu. Bu olanak kol, bilgisayarda kullanılmaya başlamadan önce ilk video oyunlarının vazgeçilmez bir parçasıydı as-

Bir orantılı