Bu sayfadaki yazılar
Sayfanın metni
Sayfa 28
Osman HIZAL
Dünya teknolojinin doruk noktasına doğru adım adım ilerliyor. Yüzyılın bilimi, çağa damgasını vuran bilim dalı ise bilgisayar mühendisliği kuşkusuz. Bilgisayar, elektronik, haberleşme; bu üçü bir araya gelerek yüzyılın en ilginç uğraşısını ortaya çıkarıyor: dijital haberleşme. İşte bizler de (radyo amatörleri, ehliyetli amatör telsizciler) bu uğraşının en yakın izleyicileri, emekçileriyiz ve inanıyoruz ki kendi kendine yetebilen, gelişmiş uygar kültürlü medeni bir ülke olabilmek için yapılması gerekenlerden biri de teknolojik olarak çağı yakalamak ve ona ayak uydurmak, elbette bu yarışa katılmak ve uyum sadece teknoloji ve bilim ile olamaz, onun için her şey uğraşıda bulunduğu alan ile ilgili olarak bu katılımı desteklemelidir. T.R.A.C. (Türkiye Radyo Amatörleri Cemiyeti) Commodore Dergisi'ne bu amaçla başvurup ortak bir çalışma ve karşılıklı yardım önerisinde bulunduğunda hem Commodore dergisinin yayın kurulu üyesi, hem de bir radyo amatörü olarak bu öneriyi severek kabul ettim. Çünkü hem Commodore 64 radyo amatörlerinin telsizle haberleşmede kullandıkları en yaygın bilgisayar (yaklaşık 3 milyon radyo amatöründen 250.000'i bu işte Commodore 64 kullanıyor), hem de bilgisayarla telsiz haberleşmesi giderek yaygınlaşıyor. Durumu yayın yönetmenimiz Turhan Tandoğmuş'a ilettim, kendisi bu ortak eyleme destek vereceğini belirterek, dergide teknik düzenlemeyi yaptırdı, kendisine burada yeniden teşekkür ederim. Böylece T.R.A.C. adına Başkan Aziz Şasa (TA1TE) ve cemiyetin bu işten sorumlu üyesi Necmi Özney (TA1IN) ve ben (TA2CBL) 1 yıl boyunca sürdürmeyi planladığımız bir köşe için gerek yazıları, gerek görsel malzemeyi toparlamaya başladık, bundan sonra sizlere, 7'den 70'e bu konuya ilgi duyan hepinize olabildiğince bilgi dolu ve ilginç bir çalışma sunmaya çalışacağız. Bu konu ile ilgili olarak her türlü sorununuz ve probleminiz
CONFIRMING OUR QSO K R SWL
SULER
Ezzat S. niz için iş günlerinde gündüz 09.30-17.30 arası Teleteknik A.Ş. 152 50 33 (6 hat)'den Osman Hızal'ı, akşamları 20.00-22.00 arası 148 80 15-131 56 12'den Necmi Özney'i arayabilirsiniz. Bundan böyle bu satırlarda size oldukça enteresan gelecek bir hobiden, radyo amatörlüğünden bahsedecek, bu hobinin tanıtımını, topluma ve kişilere faydalarını anlatacak, radyo amatörlüğü ile bilgisayarın ve diğer elektronik donanımların birlikte kullanımlarını anlatmaya ve kısaca size radyo amatörlüğünü tanıtmaya ve sevdirmeye çalışacağım. Türkiye'deki radyo amatörlüğü tarihi; 1937 senesinde Eskişehir, T.C.
Hava Okulları Komutanlığı telsiz öğretmeni, rahmetli Nijat ORKUŞ tarafından yarı resmi olarak başlatılmış, belli bir süre çalışıldıktan sonra yayınını kesmiştir. 5 Nisan 1983 tarihinde çıkan 2813 sayılı telsiz kanunu ile resmen serbest bırakılan radyo amatörlüğü, yurdumuzda 1962 senesinden beri “Türkiye Radyo Amatörleri Cemiyeti” çatısı altında faaliyet göstermektedir. Bugüne kadar çeşitli maddi ve manevi zorluklara rağmen, çalışmalarını büyük bir özveri ile aralıksız sürdürmüş ve diğer ülkelerin radyo amatörleri ile aynı düzeyde çağdaş Türk amatörünün bu olaydaki yerini perçinlemiştir.
RADIO
Klavyeyle gezinmek için ← ve → tuşları.
Sayfa 29
yo
Ve öğünerek belirtmek isteriz ki bazı arkadaşlarımız, bilgi birikimleri ve deneyimleri ile Dünya radyo amatörlüğünde otorite ve söz sahibi olmak üzeredirler. Genel ve esas olarak radyo amatörlüğü, kişisel gayret ve grup çalışmaları ile telsiz ve radyo haberleşmesinin her türünü yapmak ve bunun yanında, elektronik alanında kendini geliştirmek, yeni bir şeyler öğrenmek, deneyler yapmak, bu deneyleri yaymak ve bundan da zevk almaktır. Uzay çağının hobisi olan radyo amatörlüğü, kişisel zevk almanın yanında, toplumsal yararlar sağlayan önemli bir uğraştır. Bu uğraşa gönül verdiğinizde, telsiz ve radyonun yanında, bilgisayar ve diğer elektronik gelişmelerin içinde bulursunuz kendinizi. Kısaca radyo amatörü, yurdunu seven, kendine ve başkalarına saygılı, centilmen, yardımsever, teknik bilgisi oldukça gelişmiş ve felaket anlarında sağduyulu ve önder olma özelliklerini şahsında toplamış kişidir. Buna ilave olarak en kötü şartlar altında dahi her an ve her türlü yayına hazırdır. Günümüzde dünyada 4 milyonu aşmış lisanslı radyo amatörü bulunmaktadır. Bunlar günün her saatinde boşlukta, antenlerinden çıkan sinyalleri ile uçuşmakta ve çeşitli ülkelerin amatörleri, ırk, dil, din, milliyet ve politik düşünceleri göz önüne almaksızın birbirleriyle haberleşmekte ve iyi dostluklar, arkadaşlıklar kurmaktadırlar. Radyo amatörlerinin, dünyadaki teknik gelişmelere katkıları, herhangi bir doğal afet karşısında veya bir harp zamanında gösterdikleri çaba ve gayretler cidden sözü edilebilir bir büyüklüktedir. Şöyle ki: Radyonun mucidi sayılan Marconi bile deneylerine amatörce başlamıştır. Dünyada radyonun icadı ile haberleşmede büyük bir çığır açılmış ve profesyonel radyo yayınları başlarken, radyo amatörleri de yavaş yavaş kıpırdanmaya başlamışlardır. İlk zamanlar orta ve uzun dalgalarda yayın yapan profesyonel istasyonlar kısa dalga bandının yayın mesafesinin çok az olacağını düşünerek, onlarca kalitesiz olan kısa dalganın bazı bantlarını amatörlere tahsis etmişlerdir. Böylece radyo amatörleri, kendilerine ayrılan bantların her herz'ini ve sarf ettikleri gücün her watt'ının hesabını büyük bir cimrilikle değerlendirmeye çalışmışlar ve amplitüd mod'da yapılan yayında sarf edilen gücün taşıyıcıda boş yere harcandığını görmüşler ve radyo haberleşmesi yonları kısa dalgalardan yayın yapmaya başlamışlardır. Böylece birbirleri hakkında en ufak bir bilgiye sahip olmayan uzak milletlerin birbirleri ile haberleşmesi daha kolay ve daha sıhhatle mümkün olmuş, devletler birbirleri ile daha sıcak ilişkiler içine girmiş ve milletler arası kültür alışverişi hızlanmıştır. Bu durumun da, barış ve insanlığın geleceği açısından nasıl büyük bir önem taşıdığı tartışılamaz bile. Doğal afetler olduğu zamanlarda ise radyo amatörleri bölgelerinin güvenlik sigortasıdırlar.
olayına SSB (single side band) tekniğini hediye etmişler ve bununla da kalmayıp profesyonel radyo istasyonlarının yayın frekansında tek istasyonun işgal ettiği bölümü daha daraltmışlar ve bununla da yetinmeyip bu bölümü ikiye ayırarak kullanmışlardır. Az güç sarf ederek ve bantta az yer kaplayarak, kısa dalga yayılımının, orta ve uzun dalgalarla nispetle daha uzun mesafeye, daha kaliteli bir yayınla ulaşılabilineceğini ispatlamışlardır. Bu deneyler sonucu olarak profesyonel ve broadcast radyo istasyonları
Örneklerle ifade etmek gerekirse, zelzele, sel baskını, yangın v.s. gibi afetlerde telefon hatları ve diğer resmi kuruluşların sustuğunu düşünün. Yukarıda bahsettiğim ilk akla gelen üç afet, telefon hatlarını kesinlikle kullanılmaz hale getirir. Telefonla haberleşme felç olur ve yapılamaz. Resmi istasyonların telsizleri ve haberleşme sistemleri ise bayağı komplike ve deyim yerinde ise ağır cihazlardır. Portatif olarak kullanımı ve enerji sağlanması bayağı güçtür. Antenleri ise haklı olarak sabit tesis edilmiş ve genellikle değişik konumlara kolay kolay getirilemeyen büyük antenlerdir. Telsiz istasyonlarının veya radyo istasyonlarının antenlerini göz önüne getirirseniz meseleyi biraz olsun kafanızda canlandırabilirsiniz. İşte büyük bir afette bunların yara aldıklarını düşünün. En hafif bir yıkılmanın bile tamiratı en az iki gün sürer. Bu durumlarda, dünya üzerinde defalarca ispatlanmış olarak, radyo amatörleri devreye girerler. Bir radyo amatörünün yayın yapması için kendi alıcı vericisi, anten olarak kullanacağı basit bir tel parçası ve kendi temin ettiği bir otomobil aküsü yeter de artar bile. Bu gibi durumlarda kesinlikle bir radyo amatörü devrededir. Ve pratikte de bu hep böyle olmuştur. Titanik batarken yardımına koşan Carpathia gemisinin telsizcisinin aynı zamanda bir radyo amatörü olduğunu herhalde ilk defa duyuyorsunuzdur. Yugoslavya'da meydana gelen büyük zelzeleyi yine en önce Yugoslav radyo amatörleri dünyaya yaymışlar, geniş bir haberleşme ağı kurarak ve diğer ülkelerin radyo amatörlerini de bu ağın içine alarak, ilaç, çadır, giyecek ve yiyecek yardımlarının en kısa zamanda ülkelerine ulaşmasını sağlamışlar, kısaca zarar gören ülkelerinin yaralarının daha çabuk sarılmasını temin etmişlerdir. Birkaç sene evvelki Meksika afetini televizyonlarından izleyip de hatırlamayan pek çıkmaz sanırım. Keza orada da radyo amatörleri canla başla çalışmış ve hatta onlara Amerikalı radyo amatörleri dahi yardım için koşmuşlardır. Çernobil'deki felaketi ise yine en önce dünyaya Rus radyo amatörleri duyurmuşlardır. Bu örnekler daha büyük boyutlarda ve daha değişik olaylarla çoğaltılabilir. Harp zamanlarında ise radyo amatörleri, ordunun haberleşmesi için el altındaki hazır teknik kuvvetlerdir. Ve seve seve göreve koşarlar. Barışta ve savaşta bu hep böyle olmuştur ve olacaktır. 1. ve 2. Dünya Savaşları'nı konu alan filmlerdeki sivil telsizcilerin, bahçe çiti süsü verilmiş dikenli telleri anten olarak kullanıp haberleştiğini sinema ve televizyon filmlerinden seyretmişsinizdir. Bunun için hükümetler radyo amatörlerini destekler ve severler. Her an hazır bir acil durum haberleşme ağının oluşturulması, devlete milyarlarca liraya mal olur. İşletimi çok ağır ve masraflıdır. Radyo amatörlerinin devreye girmesi ile afet hali haberleşmesi, özverili ve masrafsız bir biçimde gerçekleşir.