İLETİŞİM DEVRİMİNİN ARİFESİNDE
İletişim alanında yeni bir çağ ufukta gözüküyor. Ama bugün için de olanaklar oldukça gelişmiş durumda. Bu olanaklara erişmek belki henüz ülkemiz yaşayanları için biraz uzak, ama iletişim alanında en gelişkin ülkelerden biri olan Federal Almanya'daki gelişmeleri anlatan bu yazı, sanırız bu alanda gelecekte nelerden yararlanabileceğimiz hakkında bize bir fikir verebilecek.
* ” a m. “
Federal Alman Posta İdaresi kısıtlayıcı yönetmelikler yardımıyla elektronik iletişimin önünde çok ağır bir engel gibi dikilmekteydi. Tanrıya şükür posta görevlileri son zamanlarda, pek de gönüllü olmamakla birlikte, farklı bir anlayışa geldiler gibi görünüyor. Böylece birkaç yıl içinde Federal Almanya şu andaki “iletişim teknolojisi alanında gelişmekte olan ülke” (bu ne tevazu? ç.n.) konumundan, bu alanda en önde gelen ülke konumuna erişebilecek. Bunun için gerekli önkoşulları, hatlar üzerinden gerçekleşen farklı iletişim hizmetlerinin ISDN (Integrated Services Data Network)'de bir araya getirilmesi sağlayacak. Bu sistem üzerine pek somut bir şeyler yapılmaksızın uzun süre laf edildi ve yazılar yazıldı. Son zamanlarda ise gerçekleşme yoluna ciddi olarak girdiği görülebiliyor. Posta İdaresi 1988'i ISDN yılı olarak ilan etti: 1987 ortasından itibaren Stuttgart ve Mannheim kentlerinde iki pilot proje başlatıldı. Bu Kasım ayında ise ilk resmi bağlantıların sekiz büyük kentte monte edilmiş olması planlandı. 1993'te, yani beş yıl sonra, ISDN'nin her isteyenin kullanımına sunulması gerekiyor. Devlet, 1990'a kadar telefon ağının sayısallaştırılması için yaklaşık 20 milyar Mark'ı gözden çıkarmış durumda. Posta idaresinin tüm elektronik iletişim hizmetleri ve bunların yanı sıra yeni bazı hizmetler, ISDN sayesinde saniyede 64 Kbit'lik bir hızla kullanıma hazır olacak. İşin ilginç yönü, bu hizmetlerin kullanıcıya maliyetinin bugünkü telefon maliyetlerinden yüksek olmayacağı. Böylece Federal Almanya'da bilgisayar sayesinde sınırsız iletişim olanakları çağına girmiş olacak. Ama sistemin bu boyutlara ulaşması için birkaç yıl beklemek gerekecek. Bu kadar sabretmek istemeyenler, bugün kullanılmakta olan bazı gereçlerden yararlanabilirler. Bu gereçlerde de oldukça önemli gelişmeler var günümüzde. Öncelikle Posta İdaresi büyük bir gecikmeden sonra nihayet başka üreticilerin ürünlerinin telefon ağında son gereç olarak kullanılmasına izin verdi. Şimdiden kişisel bilgisayarlar için bir ek kart biçiminde bir modem piyasaya sunulmuş durumda. Yalnız bu kartın kullanılabilmesi için Posta İdaresi'nin resmi iznine gerek var. Bu gereç verileri 2400 Baud'luk bir hızla aktarabiliyor ve veri aktarımında yeni bir ilerlemeyi gösteriyor: Aktarım çok daha hızlanmış durumda. Bugün en iyi akustik koplerlerin standardı 1200 Baud. Ama bu alanda da 2400 Baud'a erişildi. “Elektronik posta” da Amerika Birleşik Devletleri kaynaklı bir hizmet. Bu kavram, iletişim partnerlerinin veri ağları ya da elektronik posta kutuları (Mailbox) üzerinden bilgi değiş tokuşu yapmaları anlamında kullanılıyor. Federal Almanya'da ise bu hizmet henüz pek seyrek kabul görmekte. Özel Mailbox'ların yanı sıra en fazla yerel düzeyde kurulmuş olan ticari hizmetler, kullanıcılar arasında henüz pek büyük rağbet görmemiş durumda. Bu alanda spontane başlangıçlardan yola çıkılarak, network'lerden ve Mailbox'lardan oluşan dünya çapında bir sistem gelişti. Elektronik postada, ağırlık noktasını Amerika Birleşik Devletleri'nin oluşturduğu ve tüm dünyayı kapsayan bir sistem halindeki farklı veri ağlarına giriş sağlanmış olması büyük önem taşıyor. Ticari Mailbox'lar bunun yanı sıra başka hizmetler de sunuyorlar. Bunlardan biri (Londra ve son zamanlarda da San Marino üzerinden) ucuz bir şekilde uluslararası teleks ağına, aynı zamanda da tüm dünyadaki veri bankalarına erişilebilmesi. Buna ek olarak Hamburg merkezli Deutsche Mailbox GmbH şirketi, kısa bir süreden beri Intelligent Interface (akıllı arabirim) olarak adlandırılan özel bir arama dilini kullanıma sunmuş bulunuyor. Bunun yardımıyla Avrupa'daki yirmiden fazla veri bankasından bilgi araması yapılabiliyor. Bu işlem sırasında bu bankaların farklı ve kendilerine özgü arama dillerinin bilinmesi de gerekmiyor. Federal Almanya'da elektronik postanın geniş dünyasına girişin ucuz bir yolu da en büyük bilgisayar dergilerinden biri olan CHIP'in kurmuş olduğu CHIP Club üyeleri için, ISCC (Info-Service CHIP Club) biçiminde geçerli. Posta idaresinin telefon ya da Datex-P ağı üzerinden erişilebilen bu bilgi hizmeti, Unix işletim sistemiyle çalışan bilgisayar kullanıcılarının yararlanabildikleri, Avrupa ve tüm dünyayı kapsayan EUnet ve Usenet ağları üzerinden dünyanın her yeriyle iletişim sağlayabiliyor. ISCC, son zamanlarda güncel haberler servisinin yanı sıra özel konulara ilişkin bilgiler de sunma görevini de üstlenmiş durumda. Bu alanda gerçekleştirilen ilk hizmet, Apple Macintosh kullanıcıları için bir “karatahta” oldu. Bunu başka hizmetler de izleyecek. Aslında elektronik postanın yapı-
- lanması için bazı de facto (fiili) biçimler oluşmuş durumda. Ama bunlar ancak bir tür asgari kabul oluşturuyorlar. Bu hizmetin teknolojik olanaklarından tüm anlamıyla yararlanmaya yeterli olmuyor bu kabul. Elektronik posta için geliştirilmiş yeni bir standart, bu durumun çaresi olmaya aday. Bu standardın adı
X.400 ve özellikle Avrupa Topluluğu tarafından öneriliyor. Uluslararası Telefon Şirketleri Birliği CCITT tarafından geliştirilen bu standart, resim ve konuşma bilgilerinin normlarını kapsayacak. Haberler aynen geleneksel mektup postasında olduğu gibi kişiler arasında değiş tokuş edilecek ve bu değiş tokuş sırasında aktarım yolu hiçbir rol oynamayacak. Bu sayede özellikle şimdiki Mailbox dünyasının abone fihristlerinin yokluğundan kaynaklanan sorunları ortadan kalkmış olacak.
Bu arada iletişim firmaları ve bilgisayar üreticilerinden oluşan bir grup, bir “X.400 Promotion Group” oluşturmak üzere çalışıyor. Bu firmalar arasında Hewlett-Packard, Nixdorf, Philips ve Siemens de var. Posta İdaresi de kendi Mailbox hizmeti “Telebox”ı bu yıldan itibaren X.400 modunda çalıştırmayı planlıyor.
ISDN'nin gelişmesinden “halk veri ağı” Btx de oldukça yararlanacak. Yeni posta hizmeti en başta Btx'in ekran gösteriminden kaynaklanan yavaşlığını ortadan kaldıracak. Tabii bunun için özel yeni gereçlerin kullanılması zorunlu.
Şimdilik Btx yaklaşık 100.000 kullanıcısıyla yavaş yavaş gelişiyor.
Yan tesis
Gelecek sistem
Resimli telefon
Commodore firmasının AMIGA 500 modelini Btx-bilgisayarı yapma projesi şu sıralar henüz pek kabul görmemiş durumda. Böylece bu ucuz hizmete dahil olabilmenin (tabii legal olarak) yolu, Commodore 64'ün meşhur modülünü ya da Atari ST kullanmak. Bu birimler ise 400 Mark
- civarındaki fiyatlarıyla yeni teknolojiye geçişte hâlâ belirli bir engel oluşturuyorlar. : CHIP Club üyeleri için ise durum daha iyi: Bu arada kulüp Btx hizmetini sunmaya başlamış durumda. Kulüp, “kapalı kullanıcı grubu” olarak üyelerine birçok güncel bilgi ve üyeler arasında fikir değiş tokuşu olanağı sağlıyor.
Datex-P
Resimli telefon
Geçtiğimiz ay Londra'da düzenlenen PC Show '88'de bilgisayar dünyasının en son yenilikleri sergilendi. Bu yazıda Commodore 64'e ilişkin son gelişmeleri izleyeceksiniz.
İngiltere'nin başkenti Londra'da her yıl Personal Computer Show (PC Show) adı verilen bir fuar düzenlenir. Geçtiğimiz yıllarda PCW (Personal Computer World Show) adıyla düzenlenmiş olan bu fuarın sonuncusu geçtiğimiz ay açıldı. Fuar kataloğunda, “burada, Earls Court'ta, bilgisayar alanında geliştirilmiş ürünlerin en geniş katılımının sağlandığı bir sergi izleyeceksiniz” ibaresi yer alıyordu. Fuar alanında yapacağınız hızlı bir tur, Commodore 64 için pek fazla bir yenilik geliştirilmemiş olduğunu gösteriyor. Bu tür fuarlarda ziyaretçilerin en çok ilgisini çeken şey, yenilikler ve özellikle de yeni bilgisayarlar. En şaşırtıcı yeniliklerden birini Fransız yazılım firması UBI-Soft oluşturuyor. Firmanın yeni ürünü, Atari ST için hazırlanmış olan “Iron Lord” adlı oyun. UBI-Soft'un ürün yöneticisi Isabelle de Batz, oyunun tüm diğer sistemlere uygun versiyonlarının kısa sürede üretileceği güvencesini veriyor. “Iron Lord”, Haçlı Savaşları'ndan dönen ve babasının tacını kurtarabilmek için savaşa devam etmek zorunda olan bir şövalyenin öyküsü üzerine kurulmuş. Aynı zamanda okçuluk ve bilek güreşi gibi disiplinleri
COMMODORE 64 ARTIK BİR
“Iron Lord”, UBI-Soft firmasının Alman pazarına sunduğu ilk oyun. Bu oyun, içinde spor simulasyonları da olan bir macerayı anlatıyor.
7 r | N ka LES N Si” | b | > İN A | â ıı | öne bune Viya "ae
“The Pool of Radiance”, “Advanced Dungeons & Dragons” serisinin bilgisayar için ilk oyunu.
AŞ
ANA ANANIN IAN AAA AA EA RE strateji ve tepkiye dayanıyor. Yeni yazılım firması “The Big Apple”ın yazılım pazarına büyük bir çıkış ve atılım yapmasını sağlayacak oyunlardan biri bu.
içeren bir spor simulasyonu. US Gold firması da bu tür yeni oyunlar geliştirmiş. Yılbaşından önce “Advanced Dungeons & Dragons”-un ürünü “Pool of Radiance”ı Alman pazarına sunacaklar. Firmanın pazarlama asistanı Danielle Woodyatt, “Almanya'da salt atışa dayalı oyunlar Fransa ya da İspanya'dakine oranla çok daha az aranıyor” diyor. US Gold'un Almanya için en iyi ürün olarak gördüğü yeni oyun ise, “Echelon” adlı uçuş simulasyonu. Bu oyunun C-64 versiyonu, konuşma yönetimi tek oyun, Yani Joystick ve mikrofon ile yönetiliyor. US Gold'un vazgeçmediği bir oyun türü ise toplu oyunlar. Yılbaşından önce “Thunderblade” adlı oyunun yeni versiyonu “Pepsi Challenge Game of Year” adıyla Almanya'da piyasaya sürülecek. US Gold firmasının fuardaki en önemli olayı ise “Pepsi/US Gold Computer” idi. Bir yıl boyunca İngiltere'de 150 bilgisayar oyuncusu PC Show'daki turnuva finaline katılacak 12 kişinin arasına girebilmek için mücadele ettiler. PC Show'un son gününde Commodore 64 ve Spectrum'da birer şampiyon belirlendi. Bu şampiyonlar son olarak bir Atari ST'de “Overall National Computer Games Champion of 1988” (1988'in Ulusal Bilgisayar Oyun Şampiyonu) ünvanı için “Pepsi Challenge Mad Mix Game” oyunuyla karşılaştılar. İskoçya'nın Fife kentinde Commodore 64 meraklısı 15 yaşındaki Mark Young mücadelenin sonunda bu bir yıl boyunca taşımaya hak kazandı. Onu bu zafere kavuşturan oyun çok yakın bir zamanda Federal Almanya'da da piyasaya çıkacak. Yazılım firması “The Big Apple Entertainment” Amerikan tarzında süper bir faaliyetle büyük bir gelişmeye aday görünüyor. “The Big Apple”, ABD'nin en büyük kenti olan New York'un lakabı. Dolayısıyla bu firmanın oluşturduğu kulübün, New York'un ünlü bir semtiyle aynı adı, “The Bronx Club” adını taşıması normal. Her isteyen bu kulübe üye olabiliyor. Son kullanıcıyla sıkı ilişki kurulması satışlara olumlu bir etkide bulunuyor. “The Big Apple”ın Commodore 64 için geliştirdiği “Oops”, 32 düzeyli bir Arcade oyunu. Birçok yazılım firması kendilerini yavaş yavaş 8 bit pazarından çekerken, Telecomsoft, bu klasikleşmiş alana giderek daha çok giriyor. Yakın bir gelecekte Commodore 64 için bir sürü yenilik bekleniyor. Çoğu kullanıcı özellikle “Way of Exploding” devamı olan “Exploding Fist 4”ü büyük bir heyecanla beklemekte. Bu yeni oyunda birçok savaş tekniği kombinasyonlarının varolacağı söyleniyor. Özellikle İngiltere için dikkat çeken ve tipik olan bir durum, top ve savaş oyunlarının çokluğu. PC Show 88'de sunulan oyunların çoğu, Federal Almanya'nın “Gençliği Tehlikeli Yayınlardan Koruma Merkezi”nin listesinde kayıtlı olan video, bilgisayar ve otomat oyunları. Bu kurumun Federal Almanya'da yaptığı denetimi İngilizler yapmıyorlar. Bu durumun İngiliz zevkinden mi yoksa “ateş tuşuna basma” tutkusundan mı kaynaklandığı belli değil. Ama şiddet içeren oyunların, toplumun en çok sevdiği oyunlar olduğu kesin bir olgu. Özellikle de otomat oyunları bu konuda başı çekiyor. Kendi ekseni etrafında dönebilen bir kokpite sahip olan “Galaxy Force” bu oyunların yıldızı durumunda. Her geçen gün, Commodore'un en başarılı çocuğu olan C-64'ün giderek bilgisayar piyasasının VW kaplumbağası haline geldiği olgusu biraz daha netleşiyor. Son zamanlarda Commodore 64 aile ya da olimpiyat paketleri halinde joystick ve oyun modülleriyle birlikte yeni ambalajlar içinde satılmaya başlandı, tabii klasik ekmek kutusu formunda. Bundan hoşlanmayanlar ise,
PC Show 88'de en sık görülen mallardan biri de bilgisayarlar için kullanılabilecek alet edevat setleri.
US Gold firmasının Federal Almanya'da iddialı olduğu bir uçuş simulasyonu. Oyunun en önemli özelliği, joystick'in yanı sıra paketinde birlikte verilen mikrofonla yönetilebilmesi. Böylece konuşma (yalnızca C-64'te) ve joystick ile yönetim ilk kez gerçekleşecek.
Ekmek kutusundan çıkıp yeni bir görünüme. “Slimline”, C-64'e yeni bir görünüm
Bu keyfin bedeli ise 12 Sterlin.
“Slimline” adı verilen yeni kabı alabiliyorlar. Evesham Micros firması, 12 İngiliz Sterlini karşılığında C-64'e uyan yeni moda dizayna sahip bu kabı pazarlıyor. Makineyi bu yeni kaba aktarabilmek için gerekli donanımı da beraberinde alabilmek mümkün. Bilgisayarı için kullanılabilecek bir alet edevat seti 10 Sterlin'den başlıyor. Üretici firmanın belirttiğine göre, bu ürün henüz İngiltere dışında pazarlanmıyor. 16 bitlik bilgisayarların daha yoğun ilgi toplamaya başlamalarına karşın, önümüzdeki günlerde Commodore 64 için geliştirilen yeniliklerin ortaya çıkmasını bekleyebiliriz. Çünkü Commodore 64 hâlâ toplumda en çok tutulan bilgisayar olma özelliğini koruyor. Özellikle oyunlar alanında C-64 versiyonları, onun kendinden daha büyük takipçilerine oranla bazen çok daha kaliteli olabiliyor.
15 Yaşındaki İskoçyalı Mark Young (ortada), ünvanını kazanmadan az önce. Çevresinde hakemler ve US Gold'un pazarlama asistanı Danielle Woodyatt. Pepsi ve US Gold firmaları, PC Show '88'in son gününde “Pepsi/US Gold Computer Games finalini düzenlediler. Ön elemelere tüm İngiltere'den 150'den fazla oyun meraklısı katıldı.
e Haberler © Reklam Harcamaları & Gazete ve Dergi Tirajları e Her Ay Bir Kampanya © Reklam Müdürleri e Reklam Filmleri ve Yaratıcıları © Sektör Raporları e Araştırmalar © Çeviriler © Grafik Dünyası © Matbaalar e Hayali Kampanyalar