BASIC İLE PROGRAMLAMA'nın Yeni Baskısı çıktı
SIC
AMA İLE
İstanbul Teknik Üniversitesi öğretim üyeleri Doç.Dr. Mithat - Uysal ve Doç.Dr. Murat Tunç'un birlikte hazırladıkları BASIC İLE PROGRAMLAMA (AMIGA programları ekiyle) kitabı, geçtiğimiz ay piyasaya sunuldu.
TST S
Kurulduğu günden bu yana “Bilgisayarlı Bir Türkiye'ye Doğru” sloganını hayata geçirmeye çalışan Teleteknik A.Ş. bu amaç doğrultu-
- sunda yeni bir ürünüyle bilgisayar alanında önemli bir eksikliği gidermeye çalışıyor.
öğretim üyelerinden Doç.Dr. Murat Tunç ve Doç.Dr. Mithat Uysal'ın titiz bir çalışmayla daha önce hazırlamış oldukları ve Teleteknik A.Ş. tarafından piyasaya sürülen BASIC İle Programlama kitabı, gördüğü büyük ilgi sonucunda kısa sürede tükenmişti.
Bilgisayar alanında eğitim veren fakülte, yüksek okul ve dersaneler gibi bir çok eğitim kurumunda temel başvuru kaynağı niteliği kazanan kitap, bir süredir gerek öğrenciler gerekse meraklıları tarafından aranmaktaydı. Ülkemizin henüz bu alanda büyük bir boşluğa sahip olması nedeniyle, gerek Teleteknik
TST
31 Aralık 1988'e kadar
TST gerekse yazarlarımız, hummalı bir faaliyete girişerek kısa süre içinde kitabın geliştirilmiş yeni baskısını piyasaya çıkardık. Kitaptaki en önemli yenilik, özellikle iş alanında giderek daha yaygın bir kullanıma erişen AMICA bilgisayarları ile ilgili ek bir bölümün konması oldu. Yeni baskısında 296 sayfalık bir hacme erişen kitap, bilgisayar ve özellikle BASIC dili konusunda tüm temel bilgileri içeriyor. Kullanılan kâğıt ve baskı sisteminin kalitesi, günümüz koşulları da gözönüne alındığında oldukça yüksek bir maliyeti beraberinde getirdi. Fakat gerek Teleteknik gerekse yazarlarımız, amacın gerektirdiği fedakarlıktan kaçınmayarak, kitabın fiyatının KDV dahil 415.000 TL. olmasını uygun gördüler. BASIC ile Programlama kitabının bilgisayarla ilgili tüm kişilerin sık sık başvuracakları kaliteli bir kaynak olacağını umuyoruz.
TST
Geçen sayıdaki yazımda, en son bazı program isimleri ve bu programları üreten şirketlerin adreslerini vermiştim. Ayrıca bu sayıda bu programlar hakkında bilgi vereceğimi de söylemiştim. Şimdi kaldığımız yerden devam edelim.
THE NEWSROOM
The Newsroom, Springboard firması tarafından, aylık küçük gazete ve bültenler, ilânlar ve broşürler basmak isteyen her yaştan gazeteciler için üretilmiş bir masaüstü yayıncılık programıdır. Program, Commodore piyasasındaki aynı amaca hizmet eden programların en eski ve kıdemlisidir. Bu nedenle program bazı yeniliklere sahip değilse de bu açığını, sahip olduğu kullanım kolaylığı ile gerçekten çok iyi kapatıyor. Bir mektup sayfası edabındaki sayfanız, eşit büyüklükteki 2 adet sütundan oluşuyor. her sütun ise sonradan sizin hazırlayacağınız 3 veya 4 adet panilin birleşiminden oluşuyor. Şayet sayfanın tepesine gazete veya ilânınızın adını ve bununla birlikte belli bir amblemle sloganı yazdırmak isterseniz, sayfanızın üst kesiminden biraz fedakârlık etmeniz gerekiyor. Bir örnek olarak her hafta okuduğumuz inceleyelim. GIRGIR'ın kapağındaki GIRGIR yazısı derginin adı, dergi adının iki yanındaki insan yüzü figürleri derginin amblemi, dergi adının altındaki ““kendi halinde bir mizah dergisidir”
yazısı ise derginin sloganıdır. Burada, bunları yapmanın, hele bir ev bilgisayarında yapmanın çok zor olduğunu düşünebilirsiniz. Ancak Newsroom programı, düşündüğünüz bu zorlukları yenmenizi sağlayacak nitelikler taşıyor. Programı yüklemeden önce yapmanız gereken ilk iş; yapacağınız çalışmanın büyüklüğüne göre değişen sayıdaki data disketlerinizi hazırlamaktır. Buna göre Newsroom ile çalışırken, Banner, Page, Panel ve Photo olmak üzere 4 adet data disketini hazır bulundurabilirsiniz. Programı yüklediğinizde ekrana çıkacak olan resimli-menü, kendinizi bir gazete binasında zannetmenize yolaçıyor. Ana menüde, oyun kolonu kullanarak istediğiniz bölümü seçebilirsiniz. Menüde seçebileceğiniz 6 ayrı bölüm bulunuyor. Bunlar BAN-NER (manşet), PHOTO LAB (fotoğraf laboratuarı), COPY DESK, LA-YOUT (düzenleme), PREES (baskı) ve WİRE SERVİCE (haberleşme), bölümleridir. Şimdi oyun kolu veya klavyeden cursor tuşlarını kullanarak BANNER - bölümüne gelin ve ateş tuşuna veya Space-M tuşlarına basın. BANNER bölümünde, yazacağınız dökümanın başlığını veya manşeti oluşturacaksinız. Ancak ilk önce kullanacağınız yazı karakterini ve büyüklüğünü seçmeniz gerekiyor. Newsroom programında küçük ve büyük boyda kullanabileceğiniz 5 yazı tipi mevcuttur. İlk önce kullanacağınız yazı tipini seçin ve yazıyı yazabilmek için bir panele geçin. Artık başlığı ve yazılarınızı, tıpkı bir kelime-işlemcideymiş gibi yazabilirsiniz. Programda, ekranda görünen çalışma alanı tekpanelden oluşmaktadır. Eğer panel dolmuş ve yer kalmamışsa bunu data disketinize kaydedip çalışmanıza diğer bir boş panelde devam edebilirsiniz. Bir sayfayı doldurmaya yetecek miktarda paneli işlediğinizde, bunları daha sonra LAYOUT bölümünde kullanmak üzere BANNER data disketinize kaydedin ve ana menüye dönün. PHOTO LAB bölümünde ise yazınızda kullanacağınız fotoğrafları oluşturacak ve düzenleyeceksiniz. Burada yapmış olduğunuz çalışmaları ise Photo data disketinize kaydedeceksiniz. LAYOUT BÖLÜMÜNDE İSE, Banner ve Photo Lab bölümlerinde hazırladığınız çalışmaları kullanarak sayfa düzenini oluşturma imkânına sahipsiniz. Burada en son düzenlemeleri yaptıktan sonra çalışmanızı Page data disketinizde saklayacaksınız. COPY DESK bölümünde gazetenizin sütunlarındaki yazıları yazacak ve gerekirse Photo Lab bölümündeki resimleri buraya transfer edeceksiniz. WIRE SERVİCE bölümünde ise hazırlanmış ve hazırlamakta olduğunuz çalışmayı veya çalışmanın belli bir bölümünü modem ve telefon vasıtası ile başka bilgisayara gönderme veya onlardan bilgi alma imkânına sahipsiniz. Wewsroom programı kullanıcıya ayrıca 600'den fazla örnek hazır çalışmanın bulunduğu Clip-Art adı verilen örnek çalışma disketlerini de sunuyor. Eğer daha fazla örneğe ya da hazır çalışmaya ihtiyaç duyarsanız Springboard firmasınca hazırlanmış 2 adet clip-art disketini de piyasada bulabilirsiniz. Sonuç olarak program kullanıcıya pek çok kolaylık sağlıyor ve bu kolaylıklar programla çalışmayı bir zevk haline getiriyor.
GEOPUBLISH
Masaüstü yayıncılık alanında Commodore piyasasındaki bir diğer program ise Berkeley Softworks firmasınca üretilen, en son yeniliklere sahip ve GEOS'la birlikte çalışan geoPublish programıdır. GEOS'la çalışanlarınızın da bildiği gibi GEOS'la çalışırken, çalışmaya başlamadan önce dosya transferleri, data disketlerinin hazırlanması ve program yedeklerinin alınması gibi işlemler çok vakit almaktadır. geo- Publish ile çalışırken, ikinci bir disk sürücü ya da hafıza kartı (RAMexpansion) kullanmak geoPublish'in işlem hızını hissedilir ölçüde arttıracaktır. : GeoPublish'te bir döküman hazırlamak için atılacak ilk adım, sayfanın ana bölümlerinin hazırlanmasıdır. Eğer bir gazete basmayı düşünüyorsanız ön sayfanın ana hatları şunlar olacaktır; sayfanın üst tarafında bir başlık, sayı numarası (1. sayı, 2. sayı gibi) ve belki tarih olabilir. İç sayfalarda ise sayfanın üst tarafında sol baştan sağ başa bir çizgi ve çizginin üzerine de daha küçük bir yazı tipi ile gazetenin adı ve sayfa numarası bulunacaktır. Gazetenin bu sayfa ana bölümlerini diskete kaydederseniz ileriki sayılarda Layout işlemini daha süratli yaparsınız. GeoPublish'- in çalışma ekranında yatay ve dikey olarak çizgiler mevcuttur. Bu çizgiler sütunları kesin ve detaylı olarak görmenizi sağlarlar. Çizgiler çalışma sırasında sadece ekranda görünürler ancak uygulamayı yazıcıda bastırdığınız zaman görünmezler. geoPublish programı ile en'az 1, en çok 4 sütundan oluşan en fazla 16 sayfalık gazeteler bastırabilirsiniz. gedPublish, programında program disketi ayrıca istenildiğinde kullanıcı tarafından kullanılabilecek örnek çalışmalardan oluşan bir kütüphaheyi de içeriyor. geoPublish programı, geo Write ile hazırlanmış metinleri de kullanabiliyor. geoPublish, geo Write ile hazırlanmış metinleri, sizin istediğiniz yazı tipi ve büyüklüğüne göre çevirip düzenler ve belirlediğiniz uzunluktaki sütunları oluşturur. Peki yazdığmız metin geo Write ile değil de başka bir kelime işlemcide yazılmışsa ne olacak? Olacak şu ki, geo Write'daki Text Grabber programı metni geoWrite'ın okuyabileceği şekle çevirecektir. Daha sonra bu metni geo- Publish'in okuması işten bile değil. Bütün işlemler bittikten sonra iş artık yazıcıda bitiyor. Gazeteyi dağıtmaksa size kalmış bir şey. Bu arada eğer Berkeley Softworks firmasının ürettiği DeskPack 1 programına sahipseniz, onun Graphics Grabber bölümü Print Shop, Newsroom ve Printmaster programlarından aldığınız resimleri ve grafikleri geoPublish ile kullanmanızı sağlıyor.
PERSONAL NEWSLETTER
Personal Newsletter ise Softsync firmasınca üretilmiş, 2 disketten oluşan bir masaüstü yayıncılık programıdır. Belirttiğimiz gibi program iki disketten meydana geliyor. 1. disket örnek gazeteler ve 70 parça hazır örnek çalışmadan oluşan ana program disketidir. 2. disket ise 200'den fazla çeşitli nitelikteki grafikler ve iş grafiklerinden oluşan çizimleri ve örnek çalışmaları içeriyor. Personal Newsletter programı kendi başına kullanılan bir program değil. Program GEOS'la birlikte kullanılacak şekilde dizayn edilmiş. Yani programı GEOS'la birlikte yüklemeniz gerekiyor. Eğer zaten geoPaint ve geoWrite gibi GEOS ailesinden programlarla çalıştıysanız, Personal Newsletter programını kullanmakta hiç zorluk çekmeyeceksiniz demektir. Bu programla da GEOS'ta olduğu gibi joystick, mouse, graphics pad ve lightpen gibi bir giriş cihazı kullanabilirsiniz. Çalışmaya başlamadan önce bir kaç tane data disketi hazırlamalısınız. Çalışmaya başladığınızda ana çalışma ekranı görüntülenecektir. Ekranın üst, alt ve sol kenarlarında cetveller görünecektir. Bu cetvellerin arasında kalan ekran bölümü sizin yazı ve grafiklerinizi yaratmanız için ayrılmış olan bir penceredir. Bu program ile basacağınız gazetede bir tek sayfada yirmi tane kullanılabiliyor. Yazıları yazmak istediğimizde, geoWrite tarafından sunulan yazı tiplerinden birini kullanabilirsiniz. Eğer bunları beğenmediyseniz Fontpack programı ile dizayn ettiğiniz yazı tiplerinden birini kullanabilirsiniz. Fontpack'te pencerenin üst kısmına gidip ateş tuşuna basın, kullanabileceğiniz yazı tiplerinin bir listesi ve bu yazı tiplerinin nokta sayısı olarak büyüklükleri görünecektir. İstediğiniz yazı tipini ve büyüklüğünü seçin ve çalışma penceresine geçip yazmaya başlayın. Personal Newsletter, yazı metnini otomatik olarak pencerenin durumuna göre düzenleyecektir. Meselâ ekranda grafikler mevcutsa yazı grafiklerin etrafına tıpkı bir gibi yerleştirecektir. geoPaint'i kullanarak kendi grafiklerinizi oluşturabilirsiniz. Ayrıca Personal Newsletter'ın örnek çalışma disketinde bir çok grafiği hazır bulabilirsiniz. Ayrıca programın bir diğer özelliği de video kamera ile çekilen görüntülerin programda kullanılabilmesidir. ComputerEyes programı ve bir video kamera ile elde edilen görüntüler (tabii ki bir anlık olarak, hareketli değil) programda grafik olarak kullanılabiliyor.
PAPERCLIP PUBLISHER
Electronic Arts firması masaüstü yayıncılık dünyasına Outrageous Pages programı ile adım attı. Ancak daha sonra ürettiği Paperclip Publisher ile kendi kendini geçmiş oldu. Program piyasada hem fiyatı ($49.95) hem de sunduğu yeniliklerle, kaybedilmesi güç bir yer edindi.
8 12 3 4 5 6 7?
Bu programda da diğerlerinde olduğu gibi ekranın çeşitli kenarlarında cetveller bulunuyor. Bunlar sütunların, grafiklerin pozisyonlarının ayarlanmasında önemli rol oynuyorlar. Ekranın sağ tarafında 18 adet icon adı verilen sembol bulunuyor. Bunların üzerine gelip joystick'in ateş tuşuna bastığınızda o sembolün temsil ettiği işlem yerine getiriliyor. Ayrıca programda yazı için bir tek sayfada 15 tane sütun bulunuyor. Metinlerin yazım işlemi programın kendi kelime işlemcisinde yapılabildiği gibi Bank Street Writer, Word Writer veya PaperBack Writer gibi programlarla da yazılıp kullanılabiliyor. Programın kendi kelime işlemcisi metin editörü olarak da gerçekten çok iyi özelliklere sahip. Meselâ belli bir kelime veya kelime grubunu aratıp sadece onların değişik bir yazı karakteri ile yazılmasını sağlayabiliyorsunuz. Ayrıca metnin yazıcıda yazımı sırasında subscript ve superscript olmak üzere iki ayrı yazım modu var. PaperClip Publisher programının tek dezavantajı ise örnek çalışma sayısının biraz az olmasıdır. Ancak Print Shop, Printmaster,
Outrageous Pages ve DOODLE!.. Programlarının grafiklerini kullanabiliyor. Ayrıca Newsroom grafiklerini de kullanabiliyorsunuz. Ancak burada bir problem var. Bu program Newsroom programının disk directory'sini okuyamıyor. Programda grafiklerin büyüklüğünü, şeklini ve başka özelliklerini değiştirebilirsiniz. PaperClip Publisher'da bir çok yazı tipi mevcut. Bunlar arasında Yunan alfabesinden semboller, fiziksel ve matematiksel işaretler bile var. Özellikle SideWays adı verilen yazı tipini seçtiğinizde yazınızı üç boyutluymuş gibi yazabilirsiniz. Şayet daha başka yazı tiplerine ihtiyaç duyuyorsanız çevirici program GEOS'tan alınan yazı tiplerinin kullanılmasını sağlıyor.
BAZI SORUNLAR
Görüldüğü gibi program olarak masaüstü yayıncılıkta bir sorun yok. Ancak C-64 kullanıcıları için donanım yetersizliği önemli bir sorun oluşturuyor. Öte yandan iyi bir yazıcı seçimi yapılan işleri daha verimli hale getirebiliyor. Normal bir dot-matrix yazıcıda bunları bastırabilirsiniz. Ancak illâki en iyi sonucu almak istiyorum derseniz, o zaman size bir Hewlett Packard LaserJet veya bu tip bir yazıcı öneririm. Yalnız bu arada bu cihazların fiyatını hiç söylemek istemiyorum. Çünkü kısmi felç geçirmeniz ihtimâller dahilinde. İyisi mi, siz elinizdeki yazıcılarla bu işi yürütün. Çünkü her şey ne kadar mükemmel olursa olsun bütün iş kullananda bitiyor. Bunu unutmayın. Sağlıklı ve Commodore'lu günler dileği ile...
Veri aktarımıyla ilgilenenler şimdilik hâlâ telefon şebekesinden yararlanmak zorundalar. Bu şebekenin aslında konuşma aktarımı için kurulmuş olması, teknolojik açıdan bazı kısıtlamalar getiriyor.
Federal Alman Posta İdaresi aslında şimdiye kadar iki veri ağını kullanıcıların hizmetine sunmuş durumda; Datex-L, Datex-P ya da teleks ağı. Ama günümüzde uzak mesafelere veri aktarımının çok büyük bir bölümü, aslında bu iş için geliştirilmemiş bir sistem üzerinden gerçekleşiyor: Telefon şebekesi. Bu şebekenin ana görevi konuşmaları aktarmaktadır. Bu işi 300 ilâ 3000