Bu sayfadaki yazılar
Sayfanın metni
Sayfa 61
Motor bölümü ve merkezi birim.
Motorcar'ın iç dünyası
1. Merkezi birim Multiplex-Bus (Kablo) 1 a Sinyalleri ve kabloları 2 Durum göstergesi 3 Motor kumandası (Ateşleme zamanları, yakıt pompalanması...) 4 Hız ayarlama merkezi 5 Havalandırma kumandası 6 Merkezi birim Multiplex-Bus (Cam elyafı)
Motorcar'ın dış görünüşü
6 a Kapı kumandaları (Merkezi kilitleme, camların inip kalkması) 6 b Koltuk kumandaları: Koltuk pozisyonlarını hafızada saklıyor 7 Cam elyafı kabloların kodlanma işlemi 8 Sürücüye bilgi veren ekran 9 Merkezi birim 10 Müzik sistemi
Rİ da yapılan kontrollar ile bulunan bir arıza anında sürücü informasyon sistemine yansımaktadır. Bu arabada bilgi iletişimi bakır kablolar yerine cam elyafı kablolarla sağlanmakta. Bu tür kablolar hafif olmalarının yanı sıra daha uzun ömürlüdürler. Bilindiği gibi elektronik kontrol sistemlerinin kalbi mikroprosesorlardır. Günümüzde 8-bit-Prosesorlar daha sık kullanılmasına rağmen Motocar'ın üreticileri 16-bit-Prosesorları seçmişler. Bunlar sayesinde kontrol sistemlerinde hız ve esneklik sağlanmış. Yakın bir gelecekte arabada kullanılmış olan ROM'lar (Read Only
Yukarıda görülen kablo yığını Multiplex-Bus-System ile kat kat azaltılmıştır.
Memory) yerlerini, silinip yeni baştan programlanabilen EEPROM'lara (Electronically Erasable Programmable Read Only Memorys) bırakacaktır. General Motors ve Ford da elektroniğin en son gelişmelerini üzerinde taşıyan iki araba çıkardılar: Buick Questor ve Continental Concept 100. Bu arabalarda da Motorcar'da olduğu gibi gerekli işlemler 14 mikrobilgisayar tarafından yönlendirilmektedir. Dünya üzerindeki araba üreticileri son günlerde ürettikleri arabalarda kullanılacak müzik setleri, elektronik şehir haritaları ve kumanda ekranı gibi aksesuarların standart olması konusunda anlaşmaya çalışıyorlar. Bu şimdilik tüm dünyada olmasa bile Amerika'da yavaş yavaş yerleşmeye başladı. Dokunmatik ekranlar yardımıyla sürücünün yolculuk sırasında çeşitli bilgiler alabileceği sistemler şu anda deneme safhasında. Çok yakın bir gelecekte sürücüler navigasyon uydularının yardımıyla araçlarının bulunduğu yeri 400 metreye yakın bir hassasiyetle ekran üzerindeki haritada görebileceklerdir. Şu anda Batı Almanya'da elektronik şehir haritaları mevcut. Fakat
61 bunlar sadece uzun yollarda mantıklı şekilde kullanılabiliyor. Asıl sorun ise sürücü ile bilgisayar arasındaki iletişimin nasıl kurulacağında yatıyor. Tübingen'deki Eberhard-Karls-Üniversitesi psikoloji bölümünde yapılan deneyler sonucunda en sağlıklı yöntemin konuşma yoluyla iletişim olduğunda karar kılındı. Dr. Berthold Farber'e göre optik araçlar yardımıyla kurulacak iletişim, sürücünün dikkatini dağıtacağından büyük tehlikeler doğurabilir. Almanya'da kullanılmakta olan Blaupunkt firmasının ARI (Autofahrer-Rundfunk-Information) adlı sistemi oldukça yerleşmiş durumda. Özel bir merkezden gönderilen sinyaller normal radyo programını kesip sürücüye trafikle ilgili bilgiler vermektedir. ALI (Autofahrer Leit-und Informationssystem) adlı sistem yardımıyla sürücüler otoyolların yakınına yerleştirilmiş ALI merkezlerinde gerekli bilgileri araba içindeki özel bir alet vasıtasıyla almaktalar. Örneğin karayolunun o anki durumu, tavsiye edilen sürat, en yakın benzincinin kaç
Klavyeyle gezinmek için ← ve → tuşları.
Sayfa 60
Yetmişli yılların başında tüm dünyada kendini gösteren petrol krizinin ardından adeta benzin yutan büyük aile arabaları rağbetten düşmeye başlamış ve enerji tasarrufu gündeme gelmişti. Her geçen gün artan benzin fiyatları sürücülerin başta gelen sorunu olmuştu. Mikroçiplerin ve cam elyafı kabloların bulunuşu ile araba yapımında karşılaşılan mekanik konstrüksiyonlarla halledilemeyen birçok sorun çözüm bulmaya başladı günümüzde. Enerji tasarrufunda elektronik ateşlemeli ve enjeksiyonlu motorlar ile motoru benzin yakmadığı çok çok kısa zamanlar için kapayıp benzin sarfiyatını engelleyen elektronik devreler ilk adımları oluşturdu. Bu adımlardan sonraki süre zarfında araba yapımında yeni kurallar geçerli olmaya başladı: Daha az hava direnci arabaya daha fazla güç ve daha az benzin sarfiyatı getiriyor.
Motorcar'ın bazı parçaları. Ortada mikrobilgisayar yer alıyor.
Teknoloji hızla ilerliyor.
Mikroçipler, bilgisayarlar,
her şeyi kontrol etmeye
başladı. İşte size bilgisayarlı bir araba.
du. Fakat bildiğimiz dört zamanlı motorlar ana hatlarından fazla bir şey kaybetmiyorlardı. Transistörün altmışlı yıllarda bulunmasıyla elektronik ateşlemeli arabaların sayısı milyonları buldu. Bir sonraki jenerasyon olan entegre devre ise yine birçok sorunu halletmişti. Yeni geliştirilen sensörler ile motor devri artık yüksek hassasiyette ve dijital olarak gösterilmeye başlanmıştır. Aynı şekilde yeni geliştirilen bir gerilim dağıtıcı tüm bujilere eşit zaman aralıklarında eşit gerilim gitmesini sağlamaktadır.
Çevresindeki ise çevirici ve ölçüm aletleri.
Yukarıda anlatılan tüm işlerin beraber yürümesi ve en yüksek verimin alınabilmesi için günümüzde bilgisayarlar işe karışıyor. Bosch firmasının geliştirdiği tamamen dijital olarak çalışan ateşlemeyi kumanda eden alet enjeksiyonda büyük hassasiyet sağlayarak verimi artırmaktadır. Bu yönetici aleti iki adet bilgisayar oluşturmaktadır. Bunlardan biri ateşleme, diğeri ise enjeksiyonu yönlendirerek önemli enerji tasarrufu sağlamaktadırlar. Yukarıdaki tüm özellikleri ve daha fazlasını taşıyan bir araba dünya üzerinde sadece bir tane mevcut. “Motorcar” diye adlandırılan ve dış görünüşü itibarıyla diğerlerinden hiçbir farkı olmayan bu arabanın seri üretimi şu anda yok. Motorola adlı dünyanın büyük yarı iletken üretici firması mikrobilgisayarlar ile yönetilen bu arabayı geçenlerde tüm otomobil üreticilerine sundu. Bu arabanın en büyük özelliği, sürücü hızı ayarladıktan sonra arabanın kumandayı alması ve sabit hızla yola devam etmesidir. Debriyaj ve fren pedalına yerleştirilen algılayıcılar sayesinde sürücü istediği an kumandayı tekrar alabilmektedir. Bu sistem özellikle uzun yollarda büyük rahatlık sağlamaktadır. Merkezi kilitleme ve camların indirilip kaldırılması konuşma yoluyla sağlanmaktadır. Yolculuk sırasında arabanın ısıtılması ve havalandırılması dışındaki hava sıcaklığına bakılmaksızın otomatik olarak gerçekleşmekte. Aile bireyleri için gerekli koltuk ve ayna pozisyonları hafızaya kaydedilmekte ve bir tuşa basılarak geri ayarlamalar yapılmaktadır. “Motorcar”'ın yapımcıları tamamen yeni metodlarla arabayı düzenlemişler. Normal olarak 500 metre kablo kullanılması gerekirken bu iş 75 metre Multiplex kablo ile halledilmiş. Multiplex teknolojisinin özelliği tek kablo ile bir yerine birçok verinin aktarımının sağlanmasıdır. Aynı hat üzerinden gönderilen birçok sinyalin koordinasyonunu ise yine özel devreler sağlamaktadır. “Motorcar”'da güvenlik ilk planda yer alıyor. Belli zaman aralıklarında yapılan kontroller ile bulunan bir arıza anında sürücü informasyon sistemine yansımaktadır.
Bilgisayarın hafızasına verilmiş bir bölge.