Sayfa 24

1 Yedekleme (Backup)

Hard diskli bilgisayarlar yalnızca disket sürücülerine sahip olan sistemlerden yapıları gereği daha çok risk altındadırlar. Bunun birinci nedeni şudur: Disket jokeyi arzu edilen programa ilişkin gerekli uyarlamaların tümünü bir hamlede koparabilmek için çoğu kez yeniden işletilmeyi yeğ tutar ki, bu da virüsün işini zorlaştırır. Öte yandan da, bir hard disk bir defasında erişilebilen verilerin ve programların miktarı dolayısıyla virüsler için bir cennet sayılır. O halde, hard diskli bir bilgisayara sahip olanların her el kitabında salık verilen şu şeyi yapmaları gerekmektedir: Disket ya da bant üzerinde tarihlendirilmiş olarak arşivlenmiş düzenli bir yedekleme (Backup) meydana getirmek. Böylesi bir yedekleme virüs bulaşımında çoğu kez son kurtuluş çaresi olmaktadır. Bir yedeklemenin habis bir virüs bulaşımından sonraki restorasyonu sırasında, mümkün olduğunca geç tarihli bir yedeklemenin metin verilerini ve diğer standart verileri kullanmak, programlarda ise mümkün olduğunca erken bir tarihte çekilmiş güvenlik kopyalarından yararlanmak gerekmektedir. Bu bir yandan veri stokunun olabildiğince güzel bir restorasyonunu, öte yandan da çoğu kez henüz enfekte edilmemiş bir program versiyonunun yeniden düzenlenmesini güvenceye almaktadır.

2 Crunch-data

Kullanılagelen hemen bütün bilgisayar modelleri için, pek çok veri kütüğünü tek bir büyük kütükte kütükleyen, sırası geldiğinde alfabetik olarak düzenleyen ve komprime eden bir arşiv programı mevcuttur. (MS-DOS, Atari ST ve AMIGA için “ARC”). Bu format içinde program kütükleri akış yeteneğinden yoksundurlar, bundan ötürü de enfekte edilmeleri mümkün değildir. En sık kullanılan kullanıcı programları bu format içinde kütüklendikleri takdirde, insanın elinin altında kendisiyle çalışılabilecek ve enfekte edilmemiş olduğu güvence altına alınmış bir versiyon hazır durmuş olur. (Bu versiyon arşivlenmeden önce enfekte edilmemiş olduğu sürece). Crunch-veri kütükleri sistem güvenliğinin yanı sıra bellekten en iyi biçimde yararlanılmasına ve düzenin sağlanmasına büyük ölçüde yardımcı olurlar. Hard disk üzerindeki Crunch-veri kütükleri, disketler üzerinde mümkün olduğunca bir kopyaya sahip olmalı ve tüm işletim sistemi de dahil olmak üzere asıl kullanılan programlar arşivlenmiş yedek kütük olarak hazır bulunmalıdırlar.

3 Başlatma Disketi

Kendi işletim sistemini disketten ya da hard diskten alan (AMIGA'da vuruşlu başlatma, IBM-uyarlı bilgisayarlarda MS-DOS) bir bilgisayar modelinde enfeksiyonun anlaşılmasından sonra zamanında yerleştirilmiş yazım güvenceli bir başlatma disketi çok büyük önem taşımaktadır. Bu disket güvenli bir sistem erişimini garantilemekle yükümlüdür; çünkü virüs işletim sisteminde de (işletim sistemi de yalnızca bir programdır sonuç olarak) pusu kurmuş olabilir. Çoğu işletim sisteminde bilindiği türden otomatik bir başlatma sekansı (ST'de otodüzenleyici, MS-DOS'da AUTOEXEC.BAT ve AMIGA'da sistemi tam otomatik olarak yukarıda betimlenen Crunch-veri kütükleriyle restore edebilmektedir. Gerçi bu işlem biraz zaman almaktadır, ama her halükârda zahmete değecek ve güvenli bir yoldur bu.

4 Programların Yeniden Adlandırılması

Uygulanabilen programların yeniden adlandırılması da küçük çapta bir korunma imkânı sunmaktadır. Bu örneğin şu suretle yapılmaktadır: MS-DOS'da “COM” ve “EXE” kütükleri, Atari ST'de “PRG” kütükleri “XXX” ve “YYY” olarak yeniden adlandırılmakta ve başlatımdan kısa bir süre önce de yığın (Batch) aracılığıyla bunlara eski adları verilmektedir. İlkel virüsler kurbanlarını ararlarken yönlerini çoğu kez ad genişletilmelerine göre belirlerler. Ama usta bir virüsün aradığı şey sonek değil, başlatma byte'larıdır. O zaman da yeniden adlandırma hiçbir yarar sağlamaz.

5 Hard diskler bloke ediyor ve güvence sağlıyorlar

Kökenleri şüpheli olan programlar çalıştırılmak isteniyorsa hard diske ön aşamada çok özen göstermek gerekmektedir. Pek titiz yaratılışta olanlar programları denemek istediklerinde hard disk ile “Controller” arasındaki bağlantı fişini çıkarırlar. Böylelikle bir virüsün hard diske erişimi bloke edilmiş olmaktadır. Ama bütün fiş bağlantıları ancak belirli miktarda işlemi kaldırabildiğinden profesyonel yazılım koleksiyoncuları Controller ile hard disk arasında bir şalter oluşturmayı yeğ tutarlar. Bununla birlikte, virüsler etkin bir duruma geçmezden önce yavaş yayıldıkları ve uzun süre gizli kaldıkları zaman en tehlikeli olurlar. O halde, eğer virüs test edilecek diskette gizlenmiş ise onun hiç keşfedilmemesi olasılığı oldukça yüksektir. Bu durumda sözde virüsten arındırılmış bir programın diske aktarılmasıyla hiçbir şey elde edilemez. Program testinden sonra bilgisayarı mutlaka devreden kesmek gerekmektedir. Silinmeye karşı dayanıklı virüslere ilişkin yeniden boot etme de yeterli olmamaktadır. Bu örneğin B.H.P'nin C64 virüsü ve ST-virüsü için de geçerlidir.

6 RAM-Disk Bazı durumlarda hard diski devre dışı bırakmak ve bir RAM-diskini hard disk etiketiyle donatmak yararlı olmaktadır. (MS-DOS'da: Birkaç programı bir RAM-diskine yükledikten sonra enfekte edilmemiş oldukları garantisine sahip özgün programlarla tek tek her bit'de yapılan bir karşılaştırma şu veya bu virüsün bulunmasını sağlayabilmektedir. Ancak, fiziksel saldırıya geçen ve doğrudan “Bootsector”'a erişim imkânı bulan virüsleri bu şekilde yanıltmak söz konusu değildir.

7 Bilgisayarın Gözlenmesi

Özellikle yeni programların çalıştırılması sırasında disketin ve hard diskin ışık diodunun göz önünde tutulması gerekmektedir. Programla ilgisi olmadıkları açıkça belli olan yığın bellek erişimlerinin meydana geldiğini ele veren bir titreme görüldüğünde imdat freninin çekilmesi yerinde olur. Program Aracılığıyla Virüslerin Aranması

Bir virüs salgınının izini sürmek