Bu sayfadaki yazılar
Sayfanın metni
Sayfa 37
DAC
Dış donanım
Paula — Filtre
Amiga
Resim 2. Sayısallaştırma olayı ve bu yolla elde edilen ses bilgilerinin reprodüksiyonu.
ALAN TERİMLERİ
8SVX- “8 Bit Sampled Voice”: Sayısal ses bilgilerinin AMIGA'da depolanması için standart. MIDI- “Musical Instrument Digital Interface”: Sayısal müzik bilgilerinin iletimi için standartlaştırılmış seri arabirim. Multisampling- Birkaç ses yüksekliğinin bir “Sound” için sayısallaştırılması. Sampler- Analog seslerin ve sedaların sayısallaştırılmasına ilişkin aygıt. Sample&Hold- “Sampling-Rate”'in süresine ilişkin sabit duraklı bir analog genlik değerinin sayısal olarak test edilmesi. Sampling- Analog seslerin filtreleme, Sample&Hold ve Analog-sayısal çevirici sayesinde sayısal bilgilere işlenmesi. Sampling-Rate- Analog bir titreşimin test edilmesine ilişkin sayısal çözünürlük. Tiefpassfilter- Alçak frekansları geçiren ve yüksek frekansları bastıran ve tecrid eden filtre.
Klavyeyle gezinmek için ← ve → tuşları.
Sayfa 36
Bütün AMIGA veri setlerini mümkün olduğunca her program için kullanılabilir kılmak amacıyla Commodore ve Electronic Arts daha 1985 yılında IFF-standartını geliştirmişlerdir. Bu bağlamda, sayısal ses verileri için de “8 Bit Sampled Voice- (8SVX)-” denilen bir standart mevcuttur. Bununla gerek efekt-seslerini gerekse “Looping”'li ya da “Looping”'siz enstrümanları depolamak mümkün olabilmektedir. Oktav başına bir Sample'lik Multisample'ların gerçekleştirilmesi mümkündür. Ayrıca, bir ses yüksekliği ve bir genlik üst eğrisi de bildirilebilmektedir. AMIGA için hemen hemen her müzik programı “8 SVX-Standartı” ile çalışabilmektedir. “DeLuxe-Music Construction Set” için de aynı şey söz konusudur. Bunun güçlü yanını oluşturan özellik, dörtlüye kadar varan bir nota sistemi içindeki mükemmel notalamalardır. Düşünülebilecek bütün nota ve durak değerleri, ton ve ritm türleri, nota anahtarları, çalma tarzları ve ses yükseklikleri imkân dahilindedir. Her nota sistemine bir IFF-sesi ya da MIDI-kanalı bağlanmaktadır. (MIDI profesyonel ses üreteçleri ve bilgisayarlar için standartlaştırılmış seri bir arabirimdir.) “MIDI”'nin bağlanması durumunda notalar AMIGA-ses çipi ile çalınmazlar, bunlar dışta bulunan bir MIDI-ses üretecine gönderilirler. Hattâ notaları MIDI-klavyesi ile çalmak mümkün olup, bu yapılırken her notayı Mouse ile zahmetle yerleştirme zorunluluğu da bulunmamaktadır. Bununla birlikte IFF-seslerini DeLuxe-Music ile programlamak mümkün değildir; ancak daha önce var olan seslerden bir seçkidir kişinin elinin altında bulunan. Aegis'in Sonix'inde ise bütünüyle başka bir tasarım temel alınmıştır. Burada normal “Sample-Sounds”'un yanısıra alışılagelen bir ses üreteci simule edilebilmektedir. Bu sırada osilatör-dalga formunun
Mouse ile girişi yapılmakta ve bu form çok yönlü modüle edilebilmektedir. Bu yolla üretilen sesler özel bir format içinde depolanabilmektedir. Tıpkı “DeLuxe-Music”'de olduğu gibi, notaların MIDI üzerinden çıkışı yapılabilmektedir. Ekranda ve yazıcıda sunulan nota görüntüsünün ise, hiçbir nota çubuğu ve kavisi mevcut olmadığından, eksiksiz olduğu söylenemez. (Resim 1)'de görülen “Instant Music” özel bir konuma sahiptir ve müzik programlarında oyun işlevi görür daha çok. Burada alışılagelen nota görüntüsünden feragat edilmiştir. Bunun yerine notalar değişik renklerde kareler aracılığıyla gösterilmektedir. Bu “yazı tarzı”'nda bütün şarkılar iletilebilmektedir. Music*'in şaşırtıcı özelliği şudur: Mouse aracılığıyla bir enstrüman arada bizzat çalınabilmekte (Mouse-Jam) ve bu sırada hiçbir hata yapılmamaktadır. Bütün uygunsuz notalar ve tonlamalar otomatik olarak müziğin gamlarına ve ritmine uyarlanmaktadır. Enstrümanların ses yükseklikleri sürgülü regülatörler tarafından ayarlanabilmekte ve bu da dikdörtgenlerin parlaklığının artmasına ya da azalmasına yolaçmaktadır. Son olarak da MIDI konusunda kuşkusuz profesyonel bir program olan “SoundScape Pro Midi Studio”ya değinelim. Aslına bakılacak olursa, bu bağlamda daha çok bir modül sisteminden söz etmek gerekir. Aralarında bazılarının MIDI ve “Clock” için uygun düştüğü değişik giriş-çıkış modülleri vardır. Verilerin değiş-tokuşu için bir pencere içinde herhangi bir giriş modülünün diğer herhangi bir çıkış-modülü ile bağlantıya sokulması mümkün olmaktadır.
“Tape-Deck” bütün müzik verilerini alıp yeniden iletebilir ve ilke olarak sınırsız sayıda izi kaydedebilir. Bir izin hangi “Sound” ile seslendirileceğini ve verilerin nereden geleceğini, ayarlanabilen bir yapıya sahip MIDI-kanal numaraları belirlemektedir.
Kuramsal olarak bütün MIDI kanallarında aynı anda kayıt yapmak ya da 16 değişik MIDI-aygıtından seçim yapmak mümkün olmaktadır. “Sound Scape”'de notalar nota olarak değil, “MIDI-Events” olarak sunulmaktadır; yani bir sesin hangi şiddette ve hangi güçte ne kadar süre çalınacağına ilişkin veriler ve buna benzer daha pek çok şey bir tablo halinde verilmektedir. Burada akla gelen her şey mümkün olduğundan ve notaların sunumu çok karışık bir görüntü sergilediğinden “Sound Scape” ancak müzik profesyonellerine tavsiye edilebilir. AMIGA için “Sampler alanında” neredeyse her ay yeni ürünler pazara geldiği halde, MIDI alanında bu konuda henüz çok az bir hareket gözlenmektedir. “Sound alanı”'na ilişkin olarak şimdiden bir yığın iyi ve kullanışlı program olmasına rağmen, bu programların hiç birinden AMIGA'nın henüz tam olarak yararlanmadığını belirtmek gerekir. Gelecekteki gelişmeler merakla bekleniyor.
Resim 1. “Instant Music” özel bir konuma sahiptir ve müzik programlarında oyun işlevi görür daha çok.