AMIGA 2000
Retro bilgisayarBilgisayar Teknolojisinin doruk noktalarından biri
Bilgisayar kullanımının son derece yaygınlaştığı günümüzde teknolojik gelişmeyi takip etmek oldukça zorlaştı. Geçtiğimiz aylarda Commodore firması iki yeni Amiga modeli daha üreterek bu alandaki doruk noktalarından birini oluşturdu. Amiga 2000 ve Amiga 500 modelleri. Bu sayımızda bu modelleri size tanıtırken kabaca da olsa Amiga'nın grafik ve ses özelliklerinden de bahsetmeye çalışacağız. Bilgisayarın hayatımızdaki yerini değiştirip geliştirecek bir aşama Amiga.
NAMIGA
OOO
Şimdiye kadar birçok bilgisayar tasarlandı ve pazarlandı. Bunların kimi başarılı olurken kimi ise unutulup gitti. COMMODORE'un yeni modeli olan AMIGA 2000'in kaderi şimdiden çizilmiş durumda. Bu bilgisayar başarılı olmaya mahkum!!! Zamanımızda, bir bilgisayar markasının satabilmesini etkileyen faktörler aşağı yukarı belli... Bu faktörlerin başında, bilgisayarın gücü, program desteği ve tabii fiyatı geliyor. Örneğin, ATARI firmasının ST serisi oldukça rağbette. Çünkü, oldukça büyük bir bilgisayar gücünü oldukça ucuza kullanıcıya ulaştırıyor. 68000 ana işlem ünitesi kullanan bu bilgisayarın, başlıca dezavantajı, IBM Personal Computer serisi ile uyumlu olmaması. Benzeri sorunları APPLE ve COMMODORE firmaları da yaşadı. Çok güçlü bir yapıya sahip olan modelleri, piyasada tutunmuş olan IBM ekolünü inkar ettikleri için beklenen patlamayı yapamadılar. Karşılaştırma ve sorgulama kısmını daha fazla uzatmadan asıl konumuza geçelim. Burada sözünü edeceğimiz bilgisayar gene AMIGA! Bu bilgisayarı aşağı yukarı hepiniz çok iyi tanıyorsunuz. Kısaca özetleyecek olursak: İlk önce bu alet kendi fiyat kategorisine giren aletler içinde grafik bakımdan tartışmasız en iyi olanı... Ayrıca aşırı derecede hızlı, standart donanım ve yazılım yapısı bakımından çok güçlü. Dolayısıyla AMIGA her şeyiyle, devrim yaratabilecek bir bilgisayar gibi görünüyordu. Fakat, onun da en büyük eksiği IBM
AYHAN KALAYLIOĞLU uyumlu olmaması idi. Aslında, daha sonra piyasaya sunulan SIDECAR adlı ünite AMIGA'nın kendi içinde değildi. Hem de, AMIGA 4 SIDE-CAR'ın fiyatı bir IBM fiyatını oldukça fazla aşıyordu. Kısacası, AMIGA zoraki IBM kompatibel (uyumlu) yapılmış oluyordu ve fazlasını sunamıyordu. Ve işte flaş haberimiz! AMIGA 2000 bütün sorunları aşıp geliyor. Önce, genel bir bakış atalım şu AMIGA 2000'e. Donanımı özetlersek, AMIGA 1000'den pek farklı değil gibi görünüyor. Başlıca göze çarpan farklar; biraz daha büyük bir kasaya sahip olması, ana bellek miktarının 1 MB olması, üstündeki 3.5 inçlik disket sürücülerin iki adet içine yerleştirilmiş saatinin akülü sistemle kurulmuş olması. Tabii, bundan başka görünürde birkaç değişiklik var. Bunlar; ön panelde 5.25 inçlik bir disket sürücü için yer bırakılmış olması, tuş takımının PC standartını da ihtiva etmesi, KICK-START adlı işletim sistem bazının ROM'da olması ve ana güç kaynağının 200 W'a kadar yükü kaldırabilmesi. Peki, bu bilgisayarın bu kadar patırtı koparacak ne yaptığını soracaksınız. O'na gelelim. Bu bilgisayarın, donanım dizaynı oldukça genel. Bu genellikle de ana plaket üzerinde yer alan on adet genişleme yuvasından gelişiyor. Bu genişleme yuvalarının şu anda görünen ilk uygulamaları bile insanı ürkütüyor. Düşünün bir kere, aynı donanım hem 68000, hem 68020, hem 68030, hem 8088, hem
80286, hem de INTEL'in son popüler ürünü 80386 ana işlem ünitesini kullanabiliyor. İşletim Sistemleri olarak AMIGA DOS, MS DOS, UNIX ve XENIX ilk seçenekler olarak yer alıyor. Tabii, tüm bu sistemler için geliştirilmiş ek donanım ünitelerini de kabul ediyor bu sistem. Örneğin PC'ler için geliştirilmiş olan EGA grafik kartını... Bu son paragraftan sonra, yerinizde doğrulup yazıyı daha bir dikkatli okumaya başladığınızı görür gibi oluyorum. Gerçekten de oldukça heybetli bir olay bu. Çok güçlü diye bilinen tüm sistemleri aynı kılıf altında ve günümüze kadar birikmiş en popüler yazılımlarla kullanacaksınız. İnsanın inanası gelmiyor. Bunun üzerine, AMIGA 2000'in tasarımını yapanların, bu uyumluluğun gelecekte çıkabilecek daha güçlü sistemler için de geçerli olacağı iddiasını da işitince olay daha bir şaşırtıcı oluyor. Şu anda AMIGA 2000'in her şeyden önce MS-DOS ile tam uyumlu olması aranıyor. Gerçekten de oldukça haklı bir istek bu; çünkü günümüzde MICRO ve PC piyasasında, gerek bu akımın öncüsü IBM, gerekse bu uygulamayı destekleyip yayan diğer markalar sayesinde en itibar gören iletişim burada sözü edilen. Kısacası, inkar edilemez bir gerçek var karşımızda: Her ne kadar, daha iyi bir sistem geliştirilebilirse de, oturmuş bir olayı yıkmak imkansıza yakın zorlukta bir olay. AMIGA da bu gerçeği görüp, bu sisteme karşı çıkacağına, onu da içermeyi uygun gördü.
yuvaları (dört adet özel konnektörlü iki adet 88 konnektörlü yuvaları) Aşağıda beş tane 100 AMIGA 2000. Bunların biraz sağında bir tane 86 konnektörlü AMIGA 1000 Yuvası,
4 Floppy
RAM bellek. 13- 68000 CPU.
8. Paralel (Centronics) yazıcı port'u.
çıkış:
Paula özel işlem birimi (ses
Denise özel işlem birimi (görüntü
10- Floppy
Agnus özel işlem birimi grafik
14- CPU yuvası (AMIGA 1000 standard.
Ortaya çıkan AMIGA 2000 adlı bilgisayarın içinde, hem PC-XT serisine uygun hem PC-AT serisine uyan genişleme yuvaları var. Tabii ki AMIGA'nın kendi sisteminin genişleme yuvaları da unutulmuş değil. Ortaya çok ilginç bir durum çıkıyor. Artık, PC'lerde kullanılan bir kartın AMIGA için de yapılmasını beklemiyorsunuz. O kartı alıp doğrudan AMIGA'nın içine takıyorsunuz. Olayın ekonomik yönünü ele alınca, sözkonusu ürün çok daha evvelden piyasasında dengesini bulmuş oluyor. Sonuç olarak dengeli bir fiyat ödüyorsunuz. Dış görünüş olarak incelediğimizde, karşımızda COMMODORE firmasının oldukça profesyonel bir çalışmasını görüyoruz. İlk dikkat çeken şey, PC uyumlu genişleme kartlarını alacak olan yuvaların düzenli yerleşimi ve oldukça bol olarak bulunması. Tuş takımına göz attığımızda, ergonominin ön planda tutulduğunu görüyoruz. Tuşların dokunurken verdiği his gerçekten de kişiyi memnun bırakıyor. Demin de belirttiğimiz gibi, tuş takımı PC'lerinki ile uyumlu görünüyor. Tek fark, cursor kontrol tuşlarının rakam tuşlarından ayrı bir grup olarak fazladan yer almaları. Gelelim arabirim girişleri olayına. Bunlar, hem ön hem arka panelde yer alıyorlar. Ön panelde yer alanlar, iki adet MOUSE/JOYSTICK girişi ve hemen bunların yanında yer alan IBM uyumlu tuş takımı girişi. (AMIGA'da tuş takımı da başlı başına bir bilgisayardır.) Arka tarafa baktığımızda, seri bilgi alış-verişi için RS232, paralel bilgi alışverişi için arabirimlerini görürüz. Bunlar, AMIGA 1000'in aksine yüzde yüz IBM uyumlu olarak gerçekleştirilmiş. Bunların hemen yanında yer alan FLOPPY port'u ise ekstradan takılabilecek 3.5 inçlik disket sürücüleri için öngörülmüş. Görüntü sinyali için sadece “RGB-analog” çıkışı bırakılmış. Aslında, monitörde seyretmekten başka işlemler yapmak (örneğin, AMIGA 2000'in ekranlarını video'ya çekmek gibi) istediğinizde, diğer görüntü sinyal çıkışlarının olmayışı kendini belli ediyor. Arka tarafta görülen diğer çıkışlar ise, ister monitöre ister stereo müzik sistemine bağlamak için bırakılmış yüksek kaliteli ses çıkışları. AMIGA 2000'in içinde standart olarak, gene AMIGA 1000'de olduğu gibi, bir adet 68000 ana işlem ünitesi 7.16 MHz frekansta çalışıyor. AMIGA 1000'den tanıdığımız üç adet özel işlem birimi “Agnus”, “Denise” ve “Paula” da plaket üzerinde yer almışlar. Burada akla gelen bir soru, AMIGA 2000'de neden AMIGA 500'de kullanılan “Fat Agnus” çipinin kullanılmaması oluyor. Daha yeni teknolojiyle gerçekleştirilmiş
2 0 0 0 olan bu çip sayesinde, özel işlem ünitelerinin kullanabileceği bellek alanı 0.5 MB'tan 1 MB'a çıkarılabilirdi. Donanımın, gerek yerleşimi, gerek kullanılan malzemeler açısından çok özenli ve pahalı bir çalışmayı gösterdiğini söyleyebiliriz. Plaket üzerindeki her bir bölüm kendi başına ekranlanmış ve zırhlanmış biçimde... Dikkati çeken büyük bir zırhın içinde 200 W'lık güç kaynağı yer alıyor. Bunun da içinde yer alan büyük ve sessiz havalandırma sistemi, sistemin içindeki ısı dengesini sürekli olarak koruyor. Kayıt araçlarını alabildiğiniz sürece, bunları yerleştirmekte hiçbir sıkıntıyla karşılaşacağınızı sanmıyoruz. Çünkü, bir AMIGA 2000'in içinde (yani dıştan takılabilecekler hariç!) 2 adet 3.5 inçlik, 1 adet 5.25 inçlik disket sürücü ve dilediğiniz hafıza kapasitesinde bir adet sabit disk (harddisk) bulunabiliyor. İsterseniz disket sürücülerden herhangi birinin yerine 20 MB, 40 MB veya 80 MB'lık Winchester sürücüleri de takabiliyorsunuz. Kısaca kayıt araçları açısından büyük kolaylıklar sağlanmış. Ana plakete baktığımızda ilginç manzarayla karşılaşıyoruz. Bu plaketin üzerinde, AMIGA 1000'in tersine çok az sayıda malzeme var. Tabii, bunun gerçekleşmesinde yeni kullanılan bazı özel çiplerin de katkısı büyük. Bilhassa, plaketin sol tarafı olduğu gibi boş. Burası, genişleme kartları için ayrılmış bölge. Bunların ikisi PC-XT, ikisi PC-AT için, (dilenirse basit bir lehim işlemi sonunda dördü de PC-AT için) kullanılabilen kartları alıyor. Elektroniğe eli yatkın kimseler isterlerse buraya uyabilecek 16 tane 256 kilobyte'lik DRAM çipi bulup buradaki soketlere takabilirler. Aslında, AMIGA 2000 standart 1 MB'lık belleğiyle birçok işi becerebiliyor. Belleği 2 MB daha arttırmak için kullanılabilecek kart şu anda geliştirilmiş durumda hazır bekliyor. Şu anda henüz testleri süren, 8 MB'lık bellek genişleme kartını henüz elde edemedik. Tüm çalışma belleği, AMIGA 1000'de olduğu gibi 8.5 MB'a kadar çıkarılabiliyor. Şu anki 1 MB'lık konfigürasyonunda, AMIGA 2000 aynı darbe frekansına sahip olmasına rağmen AMIGA 1000'den daha hızlı çalışıyor. Bunun başlıca nedeni, ana işlem ünitesinin özel işlem ünitelerinin kullandığı 0.5 MB'lik bölgeden başka bir yeri kullanabilmesinden doğuyor. Böylece, ekranın grafik çözünürlüğü ne olursa olsun, yardımcı işlem üniteleri ne kadar karışık işlemler yaparlarsa yapsınlar, ana işlem ünitesi, zorda kalıp, bunlarla aynı belleği paylaşmadıkça hızından hiçbir şey kaybetmiyor. Genişleme yuvaları bu kadarla da bitmiyor. Bunlardan başka, beş adet özel AMIGA 2000 genişleme yuvaları var. Bunların, konnektör sayısı ise 100. Dikkat çeken bir konu ise PC-XT için ayrılan genişleme yuvaları ile AMIGA genişleme yuvalarından ikisi aynı sırada yer alıyor. Bu yüzden bol miktarda AMIGA kartları kullanırken belli bir sayıya ulaştığınızda, PC-XT ve AMIGA kartları arasında seçim yapmak gibi görünen bu durum, o kadar da korkunç bir görüntü arzetmiyor. Çünkü, bu kadar çok kartı satın alıp aynı anda kullanma gereksinimi normalde (!) yok denecek kadar az. Tabii, bu durumun avantajlı yanları da yok değil. Özel olarak tasarlanmış bazı kartların, hem AMIGA hem PC yuvalarına aynı anda girebileceği görülüyor. Sisteme dahil edilmiş, akü beslemeli gerçek zaman saati, şaşılacak derecede doğru çalışıyor. Bunun, doğrudan sisteme dahil olması ilk bakışta pek önemli görünmüyorsa da belli bir çalışma zamanından sonra, birçok düzenleme işleminin (yedekleme, restore etme gibi) çok daha rahat yapılabildiği görülüyor. Analog-video çıkışının hemen yanında, ilginç bir yuva daha bulunuyor. Buraya takılacak bir modulatör kartı ile AMIGA 2000'inizi renkli veya siyah-beyaz televizyonla kullanabiliyorsunuz. Böyle bir uygulama sadece görüntü aracından tasarruf etmek isteyenler için geçerli. Tabii, elde edilecek görüntünün (televizyonların dar frekans bantlarından dolayı) oldukça kötü olduğunu söylemeye gerek yok. MS-DOS iletişim sistemi ile çalışmanız için PC-XT emulatör kartına ihtiyacınız olduğuna daha evvel değinmiştik. Bu kartın üzerinde prensip olarak IBM ile uyumlu bir bilgisayarın tüm detayları bulunuyor. Bu detayların başında, 4,77 MHz'de çalışan bir 8088 bulunuyor. Bunun hemen yanında bulunan boş bir sokete isterseniz 8087 aritmetik işlem ünitesi takabiliyorsunuz. Plaket üzerindeki ana belleğin miktarı 512 KB büyüklüğünde. Ayrıca, 5.25 inçlik disket sürücüsünün kontrolü de bu kart üzerinden yapılıyor (floppy controller). Donanım yapısı olarak ilgi çeken bir olay da, SIDECAR ünitesinden tanıdığımız 128 KB'lık “dual ported ram” (çift taraftan kontrol edilebilen bellek) burada da kullanılması. Bu bellek sayesinde 8088 ve 68000 işlem üniteleri senkronize olma ihtiyacı duymaksızın ve gecikmesiz olarak veri alış verişi yapabiliyorlar. Gelelim sürpriz kartımıza! Bu kartın adı “Turbo-Amiga-Box”. Yaptığı işlem ise, AMIGA 2000'i bir mini sisteme çevirmek! Kartın üzerinde, “güç 68020 ana işlem ünitesi, ve beraber çalıştığı “çok hızlı” 68881 aritmetik işlem ünitesi bulunuyor. Aritmetik işlem ünitesinin özellikleri de oldukça dikkat çekici. Seksen bit hassasiyete kadar kayan noktalı (floating point) işlemleri muhteşem hızlarda yapabiliyor. Sonuç ise daha muhteşem! Daha evvelden AMIGA'nın normal donanımını “çok hızlı” diye tanımlıyorduk. Şimdi, bu sistem için tanımlama sıkıntısı çekeceğiz galiba. Çünkü, elde edilen hız oranı onbeş ila yirmi kat civarında. Görüldüğü gibi bir çok mini sistemde kullanılan UNIX işletim sistemi, COMMODORE'un yeni ürünü AMIGA 2000'de de uygulanabilecek. Sonuç olarak AMIGA 2000 hakkında oldukça olumlu izlenimler elde ettik. Türkiye piyasasına çıkması henüz vakit alacak olan bu ürün Almanya piyasalarında 3995 Mark karşılığı boy göstermeye başladı. Sözkonusu sisteme, AMIGA 2000, 1081 renkli monitörü, mouse'u, 1 MB ram belleği ve iki adet 3.5 inçlik disket sürücüleri dahil. Ev ve grafik bilgisayarlığından güçlü büro bilgisayarı alanlarına kadar uzanabilen bir harika alet için oldukça uygun bir fiyat bu. Dileğimiz, bu harika aletin bir an önce Türkiye piyasasına kavuşması.
© 10RICA PRODORE L
TEKNİK ÖZELLİKLERİ:
Ana işlem ünitesi: MC68000, 7.16 MHz Çalışma Hafızası: 1 MB DRam, 8.5 MB'a kadar genişletilebilir. İşletim Sistemi: Multitasking AMİGA-DOS, 256 KB'lık Kickstart ROM'u içinde. Grafik Çözünürlüğü 640x400 Saat/Tarih: Gerçek zamanlı Ouartz saati. Akü beslemeli. Arabirimler: IBM uyumlu tuş takımı port'u, iki adet mouse/joystick port'u seri ve paralel arabirimler, stereo ses çıkışı, floppy port'u Analog- RGB monitör çıkışı. Ayrıca Bağlanan Bilgi Saklama Birimleri 3,5 inç'lik 880 Kb kapasite, 5.25 inç'lik 720 KB kapasite, 20/40/ 80 MB kapasiteli sabit diskler. Genişleme Yuvaları: İki IBM PC-XT, iki PC-AT yuvaları. Bunlar, dört PC-AT yuvaları şekline de sokulabilir. Bir tane, 86 konnektör'lü AMİGA 1000 yuvası, beş tane 100 konnektör'lü AMİGA 2000 yuvası. Bellek Artırım Kartları: 2 veya 8 MB büyüklüklerinde. IBM PC-XT Emülatör Kartı: 8088 CPU, 4.77 MHZ'de çalışıyor. 512 KB DRAM, Floppy-Controller kendi üstünde. 128 KB büyüklüğünde çift taraflı DRAM. Sabit Disk Sürücüsü: Yüksek hızlı SCSI arabirimi. CD-ROM sistemlerine doğrudan bağlanabilme imkanı. Çıkacak Olan Ürünler: 32 Bit'lik TURBO kart; 68020 ana işlem üni tesi ve 68881 aritmetik işlem ünitesi içeriyor. Ayrıca, çok düşük erişim zamanına sahip (yani çok hızlı) 32/128 KB'lik statik RAM. Unix sistemiyle çalışabilecek, Henüz gelişme aşamasında olan IBM PC-AT emülatör kartı, 80286 ana işlem ünitesi içeriyor, 6 veya 10 MHz frekanslarında çalışabiliyor.