Sayfa 49

Değişken Bildirimi (Variable Declaration)

VAR inch,sant: REAL;

Inch ve sant değişkenleri reel sayı olarak bildirdiğinizde, bu değişkenler programımızda istediğiniz sayısal değerleri alacaktır. Bu değişkenlerin alabilecekleri değerlere örnek: 30.0, 561.578. VAR komutu ile bildirilen değişkenlere "VARIABLES" (değişken) deriz. Değişkenler programda kullanıcıdan alacağınız veya programın çalışması sırasında elde edeceğiniz değerleri saklamanız için kullanılacaklardır. Değişken bildirimi (variable declaration) komutlarında kullanılan standart belirteçler (REAL, CHAR, INTEGER) PASCAL'a değişkende ne tip veri saklanacağını belirtirler. REAL, CHAR, INTEGER veri tiplerini ileride detaylı olarak anlatacağız. Değişkenlerinize (variables) istediğiniz adları vermekte oldukça serbestsinizdir. Değişkenlere isim verirken şu kurallara uymak zorundasınız. 1. Bir değişken ismi her zaman bir harfle başlamalıdır. 2. Bir değişkende sadece harfler ve sayılar bulunmalıdır. Değişkeninize PASCAL'da ayrılmış kelimelerin (reserved words) birini isim olarak veremezsiniz. Örnek olarak aşağıda bazı geçerli olan ve olmayan değişken isimleri verilmiştir. Geçerli değişken isimleri: İSİM, SOYADI, TARİH. Geçersiz değişken isimleri: İSİM, const, VAR, İKİ*ÜÇ. Bir değişkenin ismini sınırlayan bir kural olmamasına rağmen bazı PASCAL'lar sadece ilk sekiz karakteri kabul ederler. Böyle bir durumda TELEVİZYON1 ile TELEVİZYON2 gerçekte aynı değişkeni temsil etmektedirler. Bu durumda bu iki ismi aynı programda farklı değişkenler olarak bildirmek bir hata mesajına

Belirteçlerin

Sınıflandırılması

Aslında ayrılmış kelimeler de (reserved words), standart belirteçler de, değişkenler de, belirteçler grubuna girmektedir. Bir PASCAL programındaki bütün belirteçler ya önceden tanımlanmış olmalı ya da programcı tarafından programda tanımlanmalıdırlar. Ayrılmış kelimeler ve standart belirteçler daha önce PASCAL dilinde tanımlanmışlardır. Sizin bu belirteçleri tekrar tanımlamanız gerekmez. Aşağıda belirteçlerin üç türüne de örnekler bulacaksınız.

Ayrılmış Kelimeler

(Reserved Words)

Standart Belirteçler Değişkenler program, var, const, begin, end input, output, char santinch, inch real, readln, writeln harf,

Aşağıda şimdiye kadar öğrenmiş olduğumuz komutları toplu halde göreceğiz.

3 5D 3 8 b E pa

Program Komutu

PROGRAM prog-ismi (INPUT, OUTPUT);

Açıklama: Programın ismi prog-ismi tarafından belirtilir. Giriş verileri INPUT adlı dosyadan okunacaktır. Çıkış verileri de OUTPUT adlı dosyaya yazılır. INPUT ve OUTPUT önceden tanımlanmış belirteçlerdir.

Constant (Sabit) Bildirimi CONST sabit = değer;

Açıklama: Değer, sabit belirtecine eşitlenmektedir. SABİT belirtecinin içeriğini programdaki herhangi bir komutla kesinlikle değiştirmemelisiniz. Mesela programınızda sayısını kullanacaksınız, bunu CONST bildirimini kullanarak bir belirtece eşitlemeniz doğru olacaktır. Çünkü bu değer programın bütün çalışma süresi içinde sabit kalmak zorundadır.

Variable (Değişken)

Bildirimi VAR değişken-listesi : veri tipi;

Açıklama listesindeki her değişken (belirteç) için hafızada bir yer ayrılmaktadır. Değişken listesinde değişkenleri birbirlerinden virgülle ayıracaksınız. Değişken listesinden hemen sonra ":" işaretini koyarak veri tiplerini (REAL, CHAR, INTEGER) belirteceksiniz. Programlarınızda sizce anlamı olan değişken isimleri kullanmanız çok önemlidir, çünkü bu tür bir kullanım programınızı anlaşılır yapacaktır. Mesela MAAŞ bir kişinin ücretini belirten bir değişken için çok uygun bir ad olacaktır. Bunun yanısıra aynı değişkene S ismini verirseniz bunun bir kişinin maaşını temsil ettiğini sizden başka kimse anlamayacaktır. Bundan başka programınıza uzun bir süre sonra baktığınızda siz de S'ın neyi temsil ettiğini unutabilirsiniz. Değişkenler için kullanacağınız isimlerin uzunluklarında bir kısıtlama yoktur. Fakat üç harften az kullanarak anlamlı isimler bulmak zor olur. Diğer tarafta eğer bir değişken ismi fazla uzunsa bunu programınızda her kullanmanız gerektiğinde doğru olarak yazmanız zor olacaktır. Bu durumda değişken isimlerinin uzunlukları üç ile on karakter arasında olması doğru olacaktır.

Atama Komutu

netice :— ifade

Açıklama: NETİCE tarafından belirlenen değişken, İFADE'deki işlemlerden elde edilen sonuca eşitlenir. NETİCE'yi taşıyan değişkenin daha evvelki değeri bu ifadenin sonunda kaybolacaktır. İFADE; tek bir değişkenden, tek bir sabitten veya değişkenler, sabitler ve aritmetik işlemlerden oluşabilir. Aritmetik işlemler şunlar olabilir: Aritmetik işlem Anlamı