Sayfa 16

Gerçekte ise, bu alanda ilerde de bir şeyler yapılmazsa, kadınların meslek yaşamlarındaki zaten mevcut olan mağduriyetleri yeni tekniklerle daha da artmış olacaktır. Ancak, Batelle-Enstitüsü'nce hazırlanan “Kadınların Çalışması ve Yeni Teknoloji” konulu araştırmanın da ortaya koyduğu şu gerçeği dikkate almak gerekmektedir: Kadınların mağduriyeti tekniğin kendisine yüklenemez. Unutmayalım ki, “erkekliği” bunca baskın gözüken bilgisayar tekniğinin ilerlemesinde bu alanın “yumuşak cephesi”ni oluşturan ve bilgisayarı son derece esnek bir araç kılan yazılım (Software) kadınlar tarafından geliştirilmiştir. İngiliz şair Lord Byron'un kızı olan Lovelace Kontesi Ada, 19. yy'da ilk modern bilgisayarın taslağını yapan Charles Babbage'nin mesai arkadaşıydı. O, ilk kadın programcı olarak kabul edilmektedir. İlk Amerikan bilgisayarları MARK I ve ENIAC'ın programlanmalarını 40'lı yıllarda savaş hizmetiyle yükümlü kadınlar hazırlamışlardır. Bu kadınlar ilkin yoğun bir kursa tâbi tutulmuşlar ve “ENIAC-Girls” yarışmasına katılmışlardır. Şunun da gizlenmemesi gerekir: Bu kadınlardan birkaçı daha sonra “Manhattan-Projesi”nde de programlama yapmışlardır ki, bu proje ilk atom

bombasının geliştirilmesi olarak adlandırılmıştı. Bilgisayarın ilk günlerinde aygıt geliştirilmesiyle uğraşan erkeklerin gözünde, bilgisayarların programlanması can sıkıcı bir büro çalışması idi. Daha yüksek düzeyde programlama dilleri henüz yoktu. Amerikan Kuvvetleri'nde komutanlık yapan ve daha sonra sanayi dalının en üst düzeyde programcılarından biri olan matematik Profesörü Grace Hopper, 50'li yılların başlarında derleyici (Compiler) üstüne ilk bilimsel incelemeleri yayımladı. Bilgisayar dili COBOL'un geliştirilmesinde Bayan Hopper'in önemli payı olmuştur. Gene de bu tür kariyerler istisna olarak kalmıştır. Erkekler savaş sonrası evlerine döndüklerinde “ENIAC-Girls”ün kadınlarına artık eskisi kadar talep yoktu. Modern bilgisayarcılığın başlangıç dönemlerinde uzman kişilerin aranmasına rağmen, okullardaki sistematik mesleki eğitim ihmal ediliyordu. İlk sayısal (digital) bilgisayarlardan biri olan UNIVAC'i programlayan Bayan Ruth Davis gibi parlak bilgisayar-yıldızları ancak tek tük çıkıyordu ortaya. Bayan Davis, Data Processing Management Association'ın koyduğu ve çoğu kişinin göz dikmiş olduğu ödülü kazandı ve ironiye bakın ki “Yılın Adamı” seçildi (Man-of-the-Year). Konumuza dönersek: Bilgisayarın kadınlar için ya işsiz kalma ya da tekdüze bir zorunlu iş anlamına geldiği düşüncesi aşılmalıdır. Öte yandan, “Kadınlar ve Bilgisayar- Üçüncü Görüşte Aşk mı?” temalı ve Commodore-Teknoloji Forumu türünden düzenlemelerin hiçbir reçete çözüm sunmadıkları bilinmelidir. Gene de bu tür toplantıların, kadınların bilgisayarın meydan okumasına nasıl karşılık vermek istediklerini kamu önünde düşünebilmeleri bakımından önemi vardır. Ama kadınlar bu yüzden bilgisayarı sevmek zorunda da değillerdir, hattâ üçüncü görüşte bile olsa...

Çev: Güven Savaş KIZILTAN EEE