Estetik Müdahalenin Sonucunu Bilgisayar Önceden Gösteriyor
Yeni bir buruna kavuşmak ya da yüzünün derisini gerdirmek gibi düşüncelerle bir kez flört etmiş olan herkes sihirli bir küreye de sahip olmak istemiştir mutlaka. Bu küreye bakıp “Ameliyattan sonra görünüşüm nasıl olacak?” sorusuna şimdiden bir yanıt verilebilseydi, bu konuda karar almak da kolay olacaktı. Bilgisayar işte bu rüyayı kısa bir süre sonra gerçekleştirmiş olacak. Hastalar cerrahın bıçağına kendilerini teslim etmeden önce, yeni yüz hatlarının alacağı şekli gerçekten görebileceklerdir. Amerika'da sansasyonel bir tarzda kutlanan bu yöntemi ilk kez ünlü plastik cerrahi uzmanı Dr. Barry Weintraub uyguladı (Los Angeles'ta). İşin şaşırtıcı yanı şu idi: Sisteminin temel taşını tamamen normal bir IBM XT oluşturuyordu. Buna ek olarak özel grafik yazı-
Bilgisayarda depolanmış çeşitli “ideal” cilt tiplerinin karşılaştırılması yoluyla, müşteriye uygun düşen bakım programı hazırlanıyor ve müşteriye takdim ediliyor.
lımı ve bir video-kamera gerekmekteydi. Hastanın gelecekteki kendi yüzünü görmesi ise şöyle mümkün oluyordu: Monitör üzerinde hastalar kendi yüz hatlarının nasıl değişikliğe uğradığını izleyebiliyorlardı ve dahası yüzlerinin düzeltilmesine bizzat yardımcı olabiliyorlardı. Güzellik bilgisayarına el atma cesaretini gösteren ilk kadınlardan biri 23 yaşındaki Amerikalı Holly Floren idi. Floren'in yüzü video-kameraya alındıktan birkaç saniye sonra bilgisayarın monitöründe belirmişti. O, uygun bir program ve bir ışık kalemi aracılığıyla grafik çizelgesi üzerindeki video resmi değiştirmeye başlayabilirdi şimdi. Okul döneminden bu yana kendisinde hoşnutsuzluk uyandırmış olan burnunun şekli kendi gözleri önünde değişikliğe uğruyordu yavaş yavaş. Burnu daha yumuşak ve düzgün hatlara sahip oluyordu. Bilgisayar “öncesi/sonrası” resimlerini yanyana gösterdiği zaman Floren adeta büyülenmişti. Yaşamı boyunca ilk kez olarak ameliyattan artık hiç korkmuyordu. Neler hissettiğini şöyle dile getirmişti: “Birden kendimi bütünüyle güvence içinde duydum; çünkü müdahaleden sonra görünümümün nasıl olacağını tam olarak biliyordum.” Tabii bunun yapılabilmesi Dr. Weintraub'un cerrah ellerinin, bilgisayarın önerisini tamı tamına gerçekleştirebilecek kertede mahir olmasına bağlıydı. “Star” gazetesinin tıp sayfası redaktörünün bu deneyi konu alan yazısına göre, Dr. Weintraub estetik cerrahide gayrı ciddi ve bilmecemsi tahminler yapıldığına dair çıkarılan söylentiye son vermeyi başarmıştır. Aynı yazı, gelecekte geçirecekleri güzellik ameliyatları sonuçlarından memnun olmayan hasta sayısının herhalde azalacağından söz etmektedir. Anılan doktor bu arada yüzlerce hastasını ameliyata hazırlarken bilgisayardan yararlanmıştır. Doktor bu ameliyatların sonucuna ilişkin olarak şunu söylemektedir: “Ameliyat olanların hepsi daha sonra yaptığım işten memnun kaldıklarını bildirmişlerdir.” Doktorun yaptığı işin yalnızca burunları düzeltmekle sınırlı olmadığını da belirtmek gerekiyor. 58 yaşındaki bir bayan hasta şunları söylüyor: “Ameliyattan müthiş bir korku duyuyor, ama yüzümün derisini de mutlaka gerdirmek istiyordum. Ne var ki, ameliyat sonrasında yabancı bir yüzün aynadan bana bakmasını da istemiyordum.” Dr. Weintraub ise onun ekrana yansıyan yüzündeki birçok derin kırışıklığı birkaç saniye içinde yok ediverdi. Durumu gören hasta ameliyatı kabul etmişti ve şöyle diyordu: “Gerçi on yıl daha gençleşmiştim, ama gene de hâlâ kendim olarak kalmıştım.”
Kayıp Çocuklardan Güzel Kadınlara
Dr. Barry Weintraub kendi güzellik bilgisayarını New York'taki Cornell Tıp Merkezi'nde Federal Polis (FBI) ile birlikte kaybolan çocukların araştırılması programında çalıştığı sıralarda geliştirdi. Kaybolan çocukları araştıranlar doktordan çocuk yüzlerinin zamanla nasıl bir değişiklik gösterdiklerine ilişkin bilgi istiyorlardı. Bu yola başvurmalarının nedeni ise şuydu: Kaybolan çocukların ana-babalarının ellerindeki resimler çoğunlukla yıllar öncesine aitti ve çocukların bulunmasında artık işe yaramıyordu. Keşke bilgisayar beş yaşındaki bir çocuk yüzünü on yaşındaki durumunda gösterebilseydi... Bilgisayar gerçekten de başardı bu işi. O zaman Dr. Weintraub'un aklında şöyle bir düşünce doğdu: Aynı yöntem estetik cerrahi alanında da herhalde uygulanabilmeliydi - tabii tersine bir yol izleyerek-. Weintraub'un keskin görüşü sayesinde (ameliyat edileceklere ait) fotoğraflar üstünde rötuş yapma ve kurşun kalemle yetersiz taslaklar çizme işleri artık gereksizleşiyordu. Bilgisayar daha hızlı, çok daha kesin çalışabildiği gibi, hastaların da kendi değişiklikleri konusunda bizzat etkin olabilmelerinden kaynaklanan önemli bir psikolojik etkiye sahipti. Elbette bu elektronik imkânlar kişileri dürüst olmayan davranışlara da itebilir ve yeni bir tehlikeyi beraberlerinde taşırlar: Doktor ve hastası ekran üzerinde öylesine kendi gururlarını okşayıcı resimler yaratabilirler ki, cerrah bunları ameliyat salonunda gerçekleştirmeye kalkıştığında gücünü aşan bir durumla yüzyüze gelebilir. Sonuçta doğa da kendi hakkını talep edecektir: Cerrahın yeteneklerinin yanısıra kemiklerin ve liflerin yapısı da her zaman önemli bir rol oynar. Bir şeyi ortadan kaldırmak ise bir şey eklemekten daima daha kolaydır. Dr. Weintraub şöyle diyor: “O, bilgisayarının başlıca görevinin hastalarının korkularını gidermek olduğunu...” Ama güzellik konusunda bilgisayarın tek kullanıldığı alan Weintraub'un ameliyata ilişkin hazırlık çalışmaları değildir. Japonya'nın en büyük kozmetik merkezi “Shiseido”nun güzellik salonlarında, bilgisayar yüz bakımını kolaylaştırmak ve bunun daha iyi yapılmasını sağlamak amacıyla kullanılmaktadır. Burada ilkin yüzün çeşitli saç tuvaletleriyle alacağı biçim ekrana yansıtılmakta ve bu da kadınlar tarafından hayranlıkla karşılanmaktadır: Müşterinin video resmi monitöre geçirildikten sonra yaklaşık 100 değişik saç biçimiyle donanmakta ve bunların içinden müşterinin yüzüne en uygun düşeni seçilebilmektedir. Bunun hemen arkasından makyaj denemesi gelmektedir: Müşterinin sayısal portresi özel bir yazılım aracılığıyla ve ideal çözüm bulununcaya kadar ekran üzerinde farklı şekillerde makyajlanmaktadır. Işık kalemleriyle çalışan kozmetik elemanı uygun renk tonlarını bulup çıkarmaktadır. Kumanda düğmesine basmak suretiyle renklerin yeğinlikleri değişebilmektedir. En sonunda uygun aksesuarlar da kullanılarak, işlem göz kamaştırıcı bir biçimde tamamlanabilir. PC aracılığıyla cilt bakımı, “simulation-kozmetiği”nin en son buluşudur. Optik sensorlar yardımıyla gerek kırışıklıkların derinlikleri gerekse cildin nüansları, nemlilik ve yağlılık oranı açığa çıkarılabilmektedir. Depolanmış 36 adet cilt çeşidinin karşılaştırılması yoluyla (ve ekranda) kişisel makyaj programı hazırlanabilmektedir. Müşteri bu programı plastik bir kartın mıknatıslı şeritlerinde depolanmış olarak evine götürebilmektedir. Bir sonraki gelişinde de bakımın etkisini tam olarak denetleyebilmektedir. Bütün o muazzam hesaplama başarıları bir yana, yeni bir “simulation” kültürünün doğuşu bilgisayarın yol aç-
DENİZ BİLGİN. t
Japonya'da meydana gelmiş olduğu belki de en önemli olgudur. Bu kültür insanların gelecekte kendi kendileri ve gerçeklik üstüne ne düşüneceklerinin ölçütlerini sunmaktadır. Güzelliğin tam bir “simulation”u her zaman için güzelliğin kendisinden farklı bir şey olsa gerek...
kozmetik merkezi “Shiseido” bilgisayarla cilt bakımı hizmeti sunuyor. Optik aracılığıyla cildin yapısı açığa çıkarılıyor.
Çev. Güven Savaş KIZILTAN