Sayfa 20

Pek çok mikro-bilgisayar sistemi, İngilizce Prompt ismi verilen özel uyarı simgeleri kullanırlar. Örneğin BASIC programlama dilinde INPUT deyiminin işlenmekte olduğunu belirten uyarı imi, ? (soru) simgesidir. CP/M işletim sistemi, o anda geçerli (kullanılmakta) olan diski işaret etmek üzere

A> biçiminde bir uyarı imi kullanır. Fakat bilgisayar sisteminin birden çok diski olabileceğinden uyarı imini bir diğer diski işaret edecek biçimde değiştirmek olanaklıdır. Bu nedenle terminalde görüntülenen uyarı imi biçimlerinde de olabilir. Uyarı imini bir diskten diğerine yöneltmek için yeni diskin adını yazıp : (üst üste iki nokta) simgesini koyduktan sonra “Return” tuşuna basmanız yeterlidir. Bu yazıda Return tuşuna basılma işlemi CR ile ifade edilecektir. Küçük bir örnek verelim:

A>B: CR B>

Bir CP/M komutunun kodlanabilmesi ve bilgisayara iletilebilmesi için CP/M uyarı imine cevap olarak tüm komut satırını yazıp CR tuşuna basılması gerekir. Örneğin:

CR

Ekim BANGER

CP/M komut satırı şunlardan oluşur:

1) Komut için bir anahtar sözcük (yukarıdaki örnekte, DIR) 2) İsteğe bağlı olarak ek bilgiler (yukarıdaki örnekte, B:) 3) Satır sonunda basılan tuşu (yukarıdaki CR)

Kodlanan komut, CP/M sistemi içinde hangi programın çalışması gerektiğini belirler. Seçime bağlı ek bilgiler ise bir kütük (dosya) tanımlanması olabileceği gibi birtakım parametrelerden de oluşabilir. Son olarak satır sonunu işaret etmek üzere “Return” tuşuna basılır.

CP/M Kurallarına Uygun Kütük (Dosya) Tanımlaması

CP/M sistemi içinde her kütüğün tek ve eşsiz bir tanımlanması vardır. Dolayısıyla her kütüğün bir ismi olduğu gibi aynı isimli iki ayrı kütük de olamaz. Bir kütük üç ayrı bölümden oluşan bir ifade ile tanımlanır. Bu bölümler,

1) Disk (Disk/Disket sürücüsü) ismi 2) Kütüğün birinci-ismi 3) Kütüğün tipi olarak belirlenmişlerdir. Daha sonraki satırlarda genel kütük tanımlamalarını yaparken aşağıda verilen genel forma uygun davranılacaktır:

d: simgesi A'dan P'ye kadar herhangi bir disk sürücüsünü ifade edecektir. Örneğin, A: simgesi söz konusu kütüğün A diski (başka bir deyişle, A sürücüsüne takılı disk/disket)

üzerinde olduğunu belirtir. * Birinci-isim simgesi ise kütüğün birinci ve ana ismini belirtmektedir. Bu bilgi, 1 ile 8 arasında herhangi bir sayıda alfabetik ve/ya da rakamsal karakterden oluşmalıdır. Alfabetik ve/ya da rakamsal karakterden oluşabilecek olan kütük tipi, kütüğün ana isminden bir . (nokta) imi ile ayrılmalıdır. Aşağıda doğru yazılmış genel amaçlı kütük tanımlamaları verilmiştir:

D:BİRİNCİ-İSİM BİRİNCİ-İSİM.TİP D:BİRİNCİ-İSİM.TİP

Şimdi yukarıdaki genel tanımlamaya uygun bazı özel örnekler verelim:

BORDRO A:BORDRO BORDRO.COM A:BORDRO.COM

Bazı CP/M komutlarının yazımında kütük işlemleri üstü kapalı olarak yazılabilir. Bu amaçla İngilizce “Wildcards” adı verilen özel kısaltma işaretleri kullanılır. Kısaltma işaretlerinin kullanımı, komutun özelliklerine bağlı olmakla birlikte yalnız birinci isim ve tip alanlarında kullanılmaktadır. CP/M altında yararlanılan kısaltma işaretleri iki tanedir: * (asterisk) ve ? (soru). ? (soru) işareti, kütük isminde yazılmayan bir karakterin yerini doldurur ve bu tanıma uyan (soru işareti yerine hangi karakter denk gelirse gelsin) bütün kütükleri göz önüne alır. * (asteriks) işareti ise ? (soru) işareti gibi çalışmakla birlikte birden çok karakter yerini doldurur. Örneğin, A diskinin/disketinin üzerinde